KLIMAATANGST, KLIMAATBEWUST GEDRAG EN OPLEIDING 1
Het Samenspel van Klimaatangst, de Ervaren Barrières om Klimaatbewust Gedrag te
Vertonen en Opleidingsniveau
Melanie P. D. Smit
2643061
Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen, Vrije Universiteit Amsterdam
P_BTHESEKLI: B-these Klinische Leerlijn
Baukje van Berkum
Juni, 2022
Aantal woorden: 5397
,KLIMAATANGST, KLIMAATBEWUST GEDRAG EN OPLEIDING 2
Abstract
Klimaatverandering is een actueel onderwerp. Naast de invloed op de omgeving, heeft
klimaatverandering invloed op het mentale welzijn. Klimaatangst gaat over de angst die
mensen ervaren met betrekking tot klimaatverandering. Ondanks de dreiging van
klimaatverandering, ervaren mensen barrières om klimaatbewust gedrag te vertonen. In deze
studie is onderzocht of er een verband bestaat tussen klimaatangst, de ervaren barrières om
klimaatbewust gedrag te vertonen en opleidingsniveau, met als doel een verbeterd inzicht te
krijgen in klimaatangst en klimaatbewust gedrag onder Nederlandse jongvolwassenen van 18
tot 35 jaar. Er is een vragenlijst doorgestuurd aan verschillende jongvolwassenen, waarbij de
Climate Change Anxiety Scale voor klimaatangst, de Dragons of Inaction Psychological
Barriers scale voor de ervaren barrières om klimaatbewust gedrag te vertonen en
opleidingsniveau belangrijk zijn voor het huidige onderzoek. Uit het onderzoek blijkt dat er
een negatief verband bestaat tussen klimaatangst en de ervaren barrières om klimaatbewust
gedrag te vertonen. Tevens blijkt dat naarmate iemand hoger opgeleid is, die persoon een
hogere mate van klimaatangst ervaart. Ten slotte wordt het negatieve verband tussen
klimaatangst en de ervaren barrières om klimaatbewust gedrag te vertonen sterker naarmate
iemand hoger opgeleid is. De bevindingen sluiten aan bij voorgaande literatuur. Voor
vervolgonderzoek kan een kleinere steekproef gebruikt worden, kunnen meer verklarende
factoren voor klimaatangst worden meegenomen en kan een experimenteel onderzoeksdesign
gebruikt worden. Daarnaast is het interessant om onderzoek te doen naar het verband tussen
klimaatangst en reeds bestaande angststoornissen en is het belangrijk dat er onderzoek gedaan
wordt naar mensen die klinisch lijden onder klimaatangst.
, KLIMAATANGST, KLIMAATBEWUST GEDRAG EN OPLEIDING 3
Het Samenspel van Klimaatangst, de Ervaren Barrières om Klimaatbewust Gedrag te
Vertonen en Opleidingsniveau
In de eeuwen dat de mens op aarde leeft, heeft het klimaat vele veranderingen
ondergaan. Het klimaat op aarde is immers onderhevig aan natuurlijke variatie, hetgeen wil
zeggen dat het klimaat zonder de invloed van de mens varieert (Humlum et al., 2011). Echter,
de invloed van de mens kan niet onopgemerkt blijven. Zaken als de uitstoot van
broeikasgassen, bijvoorbeeld, spelen tevens een rol in klimaatverandering (Mitchell et al.,
2006). De verandering van het klimaat heeft ingrijpende gevolgen. Zo zorgt
klimaatverandering onder andere voor de achteruitgang van de biodiversiteit op aarde. Op
lange termijn zou dit kunnen leiden tot een zesde massa-extinctie, waarbij een groot aantal
organismen op aarde massaal uitsterft (Bellard et al., 2012). Klimaatverandering kan
daarnaast de stabiliteit van de voedselsystemen op aarde in gevaar brengen, hetgeen zou
kunnen leiden tot een verminderde beschikbaarheid van voedsel op de wereld (Wheeler &
Von Braun, 2013).
Naast de invloed van klimaatverandering op de natuur, heeft klimaatverandering
tevens invloed op het mentale welzijn van de mens. Het ervaren van angst over
klimaatverandering is niet ongewoon, gezien klimaatverandering de huidige manier van
bestaan bedreigt. Uit eerder onderzoek blijkt dat 20-40% van de Europeanen, variërend over
verschillende landen, zich veel of extreem veel zorgen maakt over klimaatverandering
(Steentjes et al., 2017). Echter, bij sommige mensen is sprake van een angst die hen in het
dagelijkse leven beïnvloedt en belemmert, ook wel klimaatangst genoemd (Clayton, 2020).
Klimaatangst wordt gedefinieerd als een klinisch angstige reactie op klimaatverandering,
zoals het hebben van nachtmerries over of het huilen om klimaatverandering. (Clayton &
Karazsia, 2020). Echter, klimaatangst is nog niet als officiële diagnose in de DSM
opgenomen. Klimaatangst kan een groter probleem gaan worden voor de mentale gezondheid
Het Samenspel van Klimaatangst, de Ervaren Barrières om Klimaatbewust Gedrag te
Vertonen en Opleidingsniveau
Melanie P. D. Smit
2643061
Faculteit der Gedrags- en Bewegingswetenschappen, Vrije Universiteit Amsterdam
P_BTHESEKLI: B-these Klinische Leerlijn
Baukje van Berkum
Juni, 2022
Aantal woorden: 5397
,KLIMAATANGST, KLIMAATBEWUST GEDRAG EN OPLEIDING 2
Abstract
Klimaatverandering is een actueel onderwerp. Naast de invloed op de omgeving, heeft
klimaatverandering invloed op het mentale welzijn. Klimaatangst gaat over de angst die
mensen ervaren met betrekking tot klimaatverandering. Ondanks de dreiging van
klimaatverandering, ervaren mensen barrières om klimaatbewust gedrag te vertonen. In deze
studie is onderzocht of er een verband bestaat tussen klimaatangst, de ervaren barrières om
klimaatbewust gedrag te vertonen en opleidingsniveau, met als doel een verbeterd inzicht te
krijgen in klimaatangst en klimaatbewust gedrag onder Nederlandse jongvolwassenen van 18
tot 35 jaar. Er is een vragenlijst doorgestuurd aan verschillende jongvolwassenen, waarbij de
Climate Change Anxiety Scale voor klimaatangst, de Dragons of Inaction Psychological
Barriers scale voor de ervaren barrières om klimaatbewust gedrag te vertonen en
opleidingsniveau belangrijk zijn voor het huidige onderzoek. Uit het onderzoek blijkt dat er
een negatief verband bestaat tussen klimaatangst en de ervaren barrières om klimaatbewust
gedrag te vertonen. Tevens blijkt dat naarmate iemand hoger opgeleid is, die persoon een
hogere mate van klimaatangst ervaart. Ten slotte wordt het negatieve verband tussen
klimaatangst en de ervaren barrières om klimaatbewust gedrag te vertonen sterker naarmate
iemand hoger opgeleid is. De bevindingen sluiten aan bij voorgaande literatuur. Voor
vervolgonderzoek kan een kleinere steekproef gebruikt worden, kunnen meer verklarende
factoren voor klimaatangst worden meegenomen en kan een experimenteel onderzoeksdesign
gebruikt worden. Daarnaast is het interessant om onderzoek te doen naar het verband tussen
klimaatangst en reeds bestaande angststoornissen en is het belangrijk dat er onderzoek gedaan
wordt naar mensen die klinisch lijden onder klimaatangst.
, KLIMAATANGST, KLIMAATBEWUST GEDRAG EN OPLEIDING 3
Het Samenspel van Klimaatangst, de Ervaren Barrières om Klimaatbewust Gedrag te
Vertonen en Opleidingsniveau
In de eeuwen dat de mens op aarde leeft, heeft het klimaat vele veranderingen
ondergaan. Het klimaat op aarde is immers onderhevig aan natuurlijke variatie, hetgeen wil
zeggen dat het klimaat zonder de invloed van de mens varieert (Humlum et al., 2011). Echter,
de invloed van de mens kan niet onopgemerkt blijven. Zaken als de uitstoot van
broeikasgassen, bijvoorbeeld, spelen tevens een rol in klimaatverandering (Mitchell et al.,
2006). De verandering van het klimaat heeft ingrijpende gevolgen. Zo zorgt
klimaatverandering onder andere voor de achteruitgang van de biodiversiteit op aarde. Op
lange termijn zou dit kunnen leiden tot een zesde massa-extinctie, waarbij een groot aantal
organismen op aarde massaal uitsterft (Bellard et al., 2012). Klimaatverandering kan
daarnaast de stabiliteit van de voedselsystemen op aarde in gevaar brengen, hetgeen zou
kunnen leiden tot een verminderde beschikbaarheid van voedsel op de wereld (Wheeler &
Von Braun, 2013).
Naast de invloed van klimaatverandering op de natuur, heeft klimaatverandering
tevens invloed op het mentale welzijn van de mens. Het ervaren van angst over
klimaatverandering is niet ongewoon, gezien klimaatverandering de huidige manier van
bestaan bedreigt. Uit eerder onderzoek blijkt dat 20-40% van de Europeanen, variërend over
verschillende landen, zich veel of extreem veel zorgen maakt over klimaatverandering
(Steentjes et al., 2017). Echter, bij sommige mensen is sprake van een angst die hen in het
dagelijkse leven beïnvloedt en belemmert, ook wel klimaatangst genoemd (Clayton, 2020).
Klimaatangst wordt gedefinieerd als een klinisch angstige reactie op klimaatverandering,
zoals het hebben van nachtmerries over of het huilen om klimaatverandering. (Clayton &
Karazsia, 2020). Echter, klimaatangst is nog niet als officiële diagnose in de DSM
opgenomen. Klimaatangst kan een groter probleem gaan worden voor de mentale gezondheid
