Supersamenvatting van alle historische contexten van het VWO-
eindexamen
In dit document vind je de samenvatting die je goed gaat voorbereiden op het eindexamen
VWO geschiedenis. Het document bevat een samenvatting over de volgende historische
contexten:
- Steden en burgers in de lage landen
- De verlichting
- China
- Duitsland in Europa
In dit document vind je een uitgebreide samenvatting met de nodige uitleg, om je zo goed
mogelijk voor te bereiden op je examen. Om het overzichtelijk te houden staat hieronder
een inhoudsopgave met de verschillende historische contexten en hun onderwerpen.
Als je op zon gebeurtenis klikt word je er meteen naar toe verwezen, zo hoef je niet
eindeloos te scrollen. Laat vooral een recensie achter zodat wij weten wat wij nog kunnen
verbeteren. Voor nu, veel succes met leren en de beste cijfers toegewenst!
Inhoudsopgave
Samenvatting van de historische context steden en burgers in de lage landen................................................3
Grote veranderingen vanaf de 11e eeuw.............................................................................................................3
Groei van steden..................................................................................................................................................4
Atrecht..................................................................................................................................................................5
De opkomst van de Vlaamse steden....................................................................................................................5
Stedelijk netwerk..................................................................................................................................................6
De stedelijke burgerij............................................................................................................................................6
Particularisme en centralisatie.............................................................................................................................7
Karel V Fillips ll en het protestantisme.................................................................................................................7
Het begin van de opstand....................................................................................................................................8
De val van Antwerpen..........................................................................................................................................8
Regenten en stadhouder......................................................................................................................................9
Oorlogseconomie in de republiek.........................................................................................................................9
Rijke kooplieden.................................................................................................................................................10
Toenemende concurrentie.................................................................................................................................10
Het rampjaar voor de repbliek dat zorgde voor de neergang...........................................................................11
Samenvatting van de historische context: de verlichting...............................................................................11
De wetenschappelijke revolutie.........................................................................................................................11
De nieuwe inzichten van na de wetenschappelijke revolutie.............................................................................12
Wat was het verlicht denken?............................................................................................................................12
Wat is het sociale contract en wat houdt het in?..............................................................................................13
Montesquieu en Smith.......................................................................................................................................14
, De verandering van de politieke cultuur............................................................................................................14
No texation without representation..................................................................................................................15
De Amerikaanse onafhankelijkheid....................................................................................................................15
Ongelijkheid die ontstaat in de Verenigde staten..............................................................................................16
Hoe verging het de Derde stand in Frankrijk?....................................................................................................16
Eerste Franse revolutie.......................................................................................................................................17
Tweede Franse revolutie....................................................................................................................................17
Napoleon............................................................................................................................................................18
Congres van Wenen...........................................................................................................................................18
Liberalisme.........................................................................................................................................................19
Socialisme...........................................................................................................................................................19
Nationalisme......................................................................................................................................................20
Feminisme..........................................................................................................................................................20
Conservatieven en confessionalisme..................................................................................................................21
Begrippen...........................................................................................................................................................21
Verlichte denkbeelden 1650-1789................................................................................................................21
Revoluties in Amerika en Frankrijk 1776-1813..............................................................................................21
Politieke cultuur in de 19e eeuw....................................................................................................................22
Belangrijke jaartallen.........................................................................................................................................22
Amerika..........................................................................................................................................................22
Frankrijk.........................................................................................................................................................22
Politieke cultuur in de 19e eeuw....................................................................................................................22
Samenvatting van Historische context China................................................................................................ 22
Introductie..........................................................................................................................................................22
Het confucianisme..............................................................................................................................................23
De problemen voor China in de 19e eeuw..........................................................................................................23
De opiumoorlogen..............................................................................................................................................24
Opstanden van de Taiping en Nian....................................................................................................................24
De zelfversterkingsbeweging.............................................................................................................................25
Cixi en de bokseropstand...................................................................................................................................26
Sun Yat Sen en de republiek China.....................................................................................................................26
De 4 meibeweging..............................................................................................................................................27
Nationalisten en communisten..........................................................................................................................27
Strijd tegen Japan...............................................................................................................................................28
Revolutie van de communisten..........................................................................................................................28
CCP aan de macht..............................................................................................................................................29
De grote sprong voorwaarts..............................................................................................................................29
De Culturele revolutie.........................................................................................................................................30
Vier moderniseringen.........................................................................................................................................30
Plein van de hemelse vrede................................................................................................................................31
, Economische en politieke wereldmacht.............................................................................................................31
Samenvatting van de historische context Duitsland in Europa......................................................................32
Het einde van het Duitse keizerrijk.....................................................................................................................32
Wankele democratie..........................................................................................................................................32
Hoge herstelbetalingen......................................................................................................................................33
De beloften van Hitler........................................................................................................................................33
Nationaalsocialisme...........................................................................................................................................34
Hitler grijpt de macht.........................................................................................................................................34
Nazificatie van Duitsland...................................................................................................................................35
Conferentie van München..................................................................................................................................36
Tweede wereldoorlog.........................................................................................................................................36
Stunde Null.........................................................................................................................................................37
Invloedsferen van de VS en de SU......................................................................................................................37
Blokkade van Berlijn...........................................................................................................................................37
BondsRepublikDuitsland....................................................................................................................................38
DDR.....................................................................................................................................................................38
De komst van de Berlijnse muur.........................................................................................................................39
Ostpolitik van Brandt.........................................................................................................................................39
Hervormingen van Gorbatsjov...........................................................................................................................40
De Koude Oorlog, het einde...............................................................................................................................40
Verenigd Duitsland.............................................................................................................................................41
Samenvatting van de historische context steden en
burgers in de lage landen
Grote veranderingen vanaf de 11e eeuw
Tot het jaar 1000 was Europa een agrarische autarkische samenleving. Dit is een
samenleving die zelfvoorzienend was en geen hulp nodig had van andere gebieden.
Vanaf het jaar 1000 ontstond er weer een agrarische urbane samenleving. Een samenleving
waarbij een deel van de bevolking op het land werkten en een ander deel in de stad.
, Mensen gaan niet alleen meer in de landbouw werken maar ook in de nijverheid en handel.
Hoe kan het zo zijn dat het veranderde?
- Meer landbouwgrond, wat zorgde voor meer voedsel.
- Meer opbrengsten van de landbouw door de nieuwe technische ontwikkelingen,
hierdoor waren er minder mensen nodig, want machines deden het werk van die
mensen.
- Efficiënter grondgebruik, meer voedsel opbrengsten
Dit zorgt voor:
- Groei van de bevolking, want er is meer eten dus kon de bevolking groeien.
- Specialisatie in andere ambachten want niet iedereen hoeft te werken in de
landbouw, omdat er dus snellere en betere arbeiders waren namelijk machines.
- Toename van de handel door bijvoorbeeld voedseloverschotten die dus ontstonden
omdat er minder voedsel nodig was in de samenleving dan geproduceerd werd. Ook
worden er langere afstanden afgelegd met die handel.
Die toename van de handel zorgt ervoor dat er meer gebruik gemaakt wordt van geld in
munten en wisselbrieven.
De groei van de bevolking + toename van de handel = opkomst steden
Vlaanderen is in het noorden van Europa een van de meest verstedelijkte gebieden.
Groei van steden
Steden ontstaan en groeien dus weer in de 11e eeuw, de steden die het meest gunstig liggen
op het handelsnetwerk groeien ook het meeste.
Door de handel en de groei van de steden groeit er een economie waar veel mensen in de
stad profijt van hebben. De stedelijke burgerij wil dit beschermen en koopt inspraak over de
eigen stad bij de adel in de vorm van stadsrechten.
Uitleg
Dit verloopt op de volgende manier: De inwoners van de stad betalen belasting aan de adel,
maar merken dat ze er niks voor terug krijgen. De burgerij uit de stad wil graag dat zij zelf
het bestuur over de stad krijgen en omdat de edelman veel geld verdient aan de stad is hij
het ermee eens dat de stad zelfbestuur mag hebben.
Voorbeelden zijn:
- Eigen rechtspraak
- Eigen munt
- Eigen bestuur
- Eigen markt
De steden vormen het centrum van hun verzorgingsgebied. Dat verzorgingsgebied werkt als
volgt: het platteland levert grondstoffen zoals wol en graan, die grondstoffen worden als
volgt in de stad vermaakt tot producten en die worden dan weer geleverd aan het platteland
en worden verhandeld met andere steden.
eindexamen
In dit document vind je de samenvatting die je goed gaat voorbereiden op het eindexamen
VWO geschiedenis. Het document bevat een samenvatting over de volgende historische
contexten:
- Steden en burgers in de lage landen
- De verlichting
- China
- Duitsland in Europa
In dit document vind je een uitgebreide samenvatting met de nodige uitleg, om je zo goed
mogelijk voor te bereiden op je examen. Om het overzichtelijk te houden staat hieronder
een inhoudsopgave met de verschillende historische contexten en hun onderwerpen.
Als je op zon gebeurtenis klikt word je er meteen naar toe verwezen, zo hoef je niet
eindeloos te scrollen. Laat vooral een recensie achter zodat wij weten wat wij nog kunnen
verbeteren. Voor nu, veel succes met leren en de beste cijfers toegewenst!
Inhoudsopgave
Samenvatting van de historische context steden en burgers in de lage landen................................................3
Grote veranderingen vanaf de 11e eeuw.............................................................................................................3
Groei van steden..................................................................................................................................................4
Atrecht..................................................................................................................................................................5
De opkomst van de Vlaamse steden....................................................................................................................5
Stedelijk netwerk..................................................................................................................................................6
De stedelijke burgerij............................................................................................................................................6
Particularisme en centralisatie.............................................................................................................................7
Karel V Fillips ll en het protestantisme.................................................................................................................7
Het begin van de opstand....................................................................................................................................8
De val van Antwerpen..........................................................................................................................................8
Regenten en stadhouder......................................................................................................................................9
Oorlogseconomie in de republiek.........................................................................................................................9
Rijke kooplieden.................................................................................................................................................10
Toenemende concurrentie.................................................................................................................................10
Het rampjaar voor de repbliek dat zorgde voor de neergang...........................................................................11
Samenvatting van de historische context: de verlichting...............................................................................11
De wetenschappelijke revolutie.........................................................................................................................11
De nieuwe inzichten van na de wetenschappelijke revolutie.............................................................................12
Wat was het verlicht denken?............................................................................................................................12
Wat is het sociale contract en wat houdt het in?..............................................................................................13
Montesquieu en Smith.......................................................................................................................................14
, De verandering van de politieke cultuur............................................................................................................14
No texation without representation..................................................................................................................15
De Amerikaanse onafhankelijkheid....................................................................................................................15
Ongelijkheid die ontstaat in de Verenigde staten..............................................................................................16
Hoe verging het de Derde stand in Frankrijk?....................................................................................................16
Eerste Franse revolutie.......................................................................................................................................17
Tweede Franse revolutie....................................................................................................................................17
Napoleon............................................................................................................................................................18
Congres van Wenen...........................................................................................................................................18
Liberalisme.........................................................................................................................................................19
Socialisme...........................................................................................................................................................19
Nationalisme......................................................................................................................................................20
Feminisme..........................................................................................................................................................20
Conservatieven en confessionalisme..................................................................................................................21
Begrippen...........................................................................................................................................................21
Verlichte denkbeelden 1650-1789................................................................................................................21
Revoluties in Amerika en Frankrijk 1776-1813..............................................................................................21
Politieke cultuur in de 19e eeuw....................................................................................................................22
Belangrijke jaartallen.........................................................................................................................................22
Amerika..........................................................................................................................................................22
Frankrijk.........................................................................................................................................................22
Politieke cultuur in de 19e eeuw....................................................................................................................22
Samenvatting van Historische context China................................................................................................ 22
Introductie..........................................................................................................................................................22
Het confucianisme..............................................................................................................................................23
De problemen voor China in de 19e eeuw..........................................................................................................23
De opiumoorlogen..............................................................................................................................................24
Opstanden van de Taiping en Nian....................................................................................................................24
De zelfversterkingsbeweging.............................................................................................................................25
Cixi en de bokseropstand...................................................................................................................................26
Sun Yat Sen en de republiek China.....................................................................................................................26
De 4 meibeweging..............................................................................................................................................27
Nationalisten en communisten..........................................................................................................................27
Strijd tegen Japan...............................................................................................................................................28
Revolutie van de communisten..........................................................................................................................28
CCP aan de macht..............................................................................................................................................29
De grote sprong voorwaarts..............................................................................................................................29
De Culturele revolutie.........................................................................................................................................30
Vier moderniseringen.........................................................................................................................................30
Plein van de hemelse vrede................................................................................................................................31
, Economische en politieke wereldmacht.............................................................................................................31
Samenvatting van de historische context Duitsland in Europa......................................................................32
Het einde van het Duitse keizerrijk.....................................................................................................................32
Wankele democratie..........................................................................................................................................32
Hoge herstelbetalingen......................................................................................................................................33
De beloften van Hitler........................................................................................................................................33
Nationaalsocialisme...........................................................................................................................................34
Hitler grijpt de macht.........................................................................................................................................34
Nazificatie van Duitsland...................................................................................................................................35
Conferentie van München..................................................................................................................................36
Tweede wereldoorlog.........................................................................................................................................36
Stunde Null.........................................................................................................................................................37
Invloedsferen van de VS en de SU......................................................................................................................37
Blokkade van Berlijn...........................................................................................................................................37
BondsRepublikDuitsland....................................................................................................................................38
DDR.....................................................................................................................................................................38
De komst van de Berlijnse muur.........................................................................................................................39
Ostpolitik van Brandt.........................................................................................................................................39
Hervormingen van Gorbatsjov...........................................................................................................................40
De Koude Oorlog, het einde...............................................................................................................................40
Verenigd Duitsland.............................................................................................................................................41
Samenvatting van de historische context steden en
burgers in de lage landen
Grote veranderingen vanaf de 11e eeuw
Tot het jaar 1000 was Europa een agrarische autarkische samenleving. Dit is een
samenleving die zelfvoorzienend was en geen hulp nodig had van andere gebieden.
Vanaf het jaar 1000 ontstond er weer een agrarische urbane samenleving. Een samenleving
waarbij een deel van de bevolking op het land werkten en een ander deel in de stad.
, Mensen gaan niet alleen meer in de landbouw werken maar ook in de nijverheid en handel.
Hoe kan het zo zijn dat het veranderde?
- Meer landbouwgrond, wat zorgde voor meer voedsel.
- Meer opbrengsten van de landbouw door de nieuwe technische ontwikkelingen,
hierdoor waren er minder mensen nodig, want machines deden het werk van die
mensen.
- Efficiënter grondgebruik, meer voedsel opbrengsten
Dit zorgt voor:
- Groei van de bevolking, want er is meer eten dus kon de bevolking groeien.
- Specialisatie in andere ambachten want niet iedereen hoeft te werken in de
landbouw, omdat er dus snellere en betere arbeiders waren namelijk machines.
- Toename van de handel door bijvoorbeeld voedseloverschotten die dus ontstonden
omdat er minder voedsel nodig was in de samenleving dan geproduceerd werd. Ook
worden er langere afstanden afgelegd met die handel.
Die toename van de handel zorgt ervoor dat er meer gebruik gemaakt wordt van geld in
munten en wisselbrieven.
De groei van de bevolking + toename van de handel = opkomst steden
Vlaanderen is in het noorden van Europa een van de meest verstedelijkte gebieden.
Groei van steden
Steden ontstaan en groeien dus weer in de 11e eeuw, de steden die het meest gunstig liggen
op het handelsnetwerk groeien ook het meeste.
Door de handel en de groei van de steden groeit er een economie waar veel mensen in de
stad profijt van hebben. De stedelijke burgerij wil dit beschermen en koopt inspraak over de
eigen stad bij de adel in de vorm van stadsrechten.
Uitleg
Dit verloopt op de volgende manier: De inwoners van de stad betalen belasting aan de adel,
maar merken dat ze er niks voor terug krijgen. De burgerij uit de stad wil graag dat zij zelf
het bestuur over de stad krijgen en omdat de edelman veel geld verdient aan de stad is hij
het ermee eens dat de stad zelfbestuur mag hebben.
Voorbeelden zijn:
- Eigen rechtspraak
- Eigen munt
- Eigen bestuur
- Eigen markt
De steden vormen het centrum van hun verzorgingsgebied. Dat verzorgingsgebied werkt als
volgt: het platteland levert grondstoffen zoals wol en graan, die grondstoffen worden als
volgt in de stad vermaakt tot producten en die worden dan weer geleverd aan het platteland
en worden verhandeld met andere steden.
