Samenvatting Consumentenrecht | Cijfer: 8,0 | Alle Hoor-/Werkcolleges

Consumentenrecht
Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges

,Consumentenrecht – HC 1

Wie is consument, wie is handelaar?; ambtshalve toetsing

Deel I
Consumentenrecht

- Functie: bescherming zwakke partijen, herstel evenwicht (sterkere
verkoper/dienstverlener en zwakkere consument)
 Access to Justice?
 Rol Europees recht  belangrijke factor binnen consumentenrecht om ervoor te
zorgen dat het NL-recht wordt aangepast aan de noodzaak om de consument te
beschermen mede ter bevordering van de interne markt

- Plaats in het (privaat)recht
 Motor voor veranderingen van het materiële privaatrecht
o Ambtshalve toetsing
o Transparantie
o Bedenktijd
o Digitale inhoud, platforms
 Vaak eerst in het consumentenrecht ontwikkeld en krijgen dan een bredere
uitstraling in het NL-recht
 Uitbreiding bescherming naar kleine ondernemingen? Zzp’ers?  ook zwakker
dan contractspartijen waarmee ze handelen?
 Staan zij nu echt in een andere positie dan de consument wanneer zij een
contract sluiten? (geen reële marktmacht t.o.v. grote leveranciers met wie zij van
doen hebben)

- Gewone regels verbintenissenrecht verder van toepassing
 Zie bijv. Ktr. Nijmegen 17 juli 2020, ECLI:NL:RBGEL:2020:3592
o Energieleverancier zendt eindfactuur naar aan hem opgegeven e-
mailadres
o Consument is inmiddels naar ander e-mailadres geswitcht zonder dat te
melden
o Toepassing art. 3:37 lid 3 BW  komt voor zijn risico, omstandigheid die
in risicosfeer ontvanger van de verklaring ligt  wordt geacht te zijn
ontvangen op moment dat hij in inbox oude e-mailadres had moeten zitten

Waar te vinden?

- Titel 6.3 BW (regels o.d.)
 Afd. 6.3.3 (productaansprakelijkheid)
 Afd. 6.3.3a (oneerlijke handelspraktijken)
 Afd. 6.3.3b (schending mededingingsrecht) (?)
 Uiteindelijk bedoeld om de eindgebruiker (consument) te beschermen
- Titel 6.5 BW
 Afd. 6.5.2 (tot stand komen overeenkomsten): elektronische ovk’s (?)
 Afd. 6.5.2a (diensten) (?)
 Afd. 6.5.2b (consumentenovereenkomsten)
 Denk aan informatieplichten en bedenktijden
 Afd. 6.5.3 (algemene voorwaarden)
- Titel 7.1 (Consumentenkoop)
- Titel 7.1A (Timeshare en vakantieproducten)
- Titel 7.2A (Consumentenkrediet)

, - Titel 7.4 (Huur) (?)
 Kan heel goed een consumentenovk zijn als het gaat om huur woonruimte waarbij
professionele partij als verhuurder optreedt en individuele persoon als consument
- Titel 7.7 (Opdracht, lastgeving, bemiddeling, WGBO) (?)
 Contractspartij tegenover structureel sterkere partij
- Titel 7.7A (Pakketreis en gekoppeld reisarrangement)
- Afd. 7.12.2 (Bouw woningen)
- Afd. 7.14.2 (Particuliere borgtocht)
- Titel 7.17 (Verzekering) (?)
 Ook specifieke regels voor consumentenregels opgenomen
NB: cursief = regelingen die van Europese aard zijn of beïnvloed zijn door EU-recht 
rol/belang EU-recht in het consumentenrecht

Buiten het BW:
- Wet financieel toezicht
- Elektriciteitswet, Gaswet, Warmtewet etc.
- Andere sectorspecifieke regelgeving
- Wet handhaving consumentenbescherming  biedt grondslag voor toezicht
toezichthouder (ACM) (HC 7)
 O.b.v. aard relatie speciale regelgeving buiten het BW om

Invloed EU-recht gaat verder:
- Passagiersverordeningen
 Luchtvaart (1997, 2004): bijv. recht op compensatie als vliegtuig te veel vertraging
bij aankomst
 Treinen (2007)
 Veerboten en cruises (2010)
 Bussen en touringcars (2011)
- Verordeningen en richtlijnen handhaving Europees recht
 Internationale bevoegdheid: Brussel I (2001, herschikking 2012)
 Toepasselijk recht: Rome I (overeenkomsten) (2008) en II (overig) (2007)
 Injunctions richtlijn (2009)  regels voor samenwerken voor het instellen van
procedures bij inbreuken op het consumentenrecht
 Samenwerking autoriteiten (2004, 2020)
 Small claims procedure (2007): geringe vorderingen, tot € 5000
o Ook indien inhoud vordering ingewikkeld
 Anders: Rechtbank Rotterdam 6 september 2019,
ECLI:NL:RBROT:2019:7159 (X/Airbnb Ireland UC,
Bemiddelingskosten Airbnb)
 ADR-richtlijn (2013)
 ODR-verordening (2013)
 Laatste 3: procesrecht (HC 7)

- Nieuwe richtlijnen
 Richtlijn digitale inhoud (Richtlijn 2019/770, PbEU 2019, L 136/1)
 Richtlijn consumentenkoop (Richtlijn 2019/771, PbEU 2019, L 136/28)
 Moderniseringsrichtlijn (Richtlijn 2019/2161, PbEU 2019, L 328/7)
o Wijzigingen Richtlijn consumentenrechten, o.a.:
 Informatieplichten online marktplaatsen en zoekdiensten
 ‘Gratis’ digitale inhoud/diensten
 Bedenktijd digitale diensten
 Minimale bestuursrechtelijke boete
o Wijzigingen richtlijn oneerlijke handelspraktijken, o.a.:
 Ontbinding/prijsvermindering/vernietiging en schadevergoeding
 Informatieplichten online marktplaatsen en zoekmachines

,  Minimale bestuursrechtelijke boete
o Wijzigingen richtlijn oneerlijke bedingen en richtlijn prijsaanduiding
 Minimale bestuursrechtelijke boete

Kern regeling algemene voorwaarden: art. 6:233 BW

- Beding in alg. vw. vernietigbaar indien:
a) Onredelijk bezwarend; of
b) Algemene voorwaarden niet kenbaar
- Ad a) inhoudstoetsing
 Open norm (R&B + omstandigheden)
 Sanctie: beding vernietigbaar
- Ad b) informatieplicht
 Sanctie: beding (of alle bedingen) vernietigbaar

- Verjaring beroep op vernietigingsgronden
 3 jaar na beroep op beding, art. 6:235 lid 4 jo. 3:52 lid 1 sub d BW
o Niet relevant voor consumentenovereenkomsten: ambtshalve toetsing

Waarom ambtshalve toetsing?

- HvJ EU Océano
- HvJ EU Asbeek Brusse (herhaald), oneerlijk beding

- Consument gewoonlijk
 In zwakkere onderhandelingspositie
 Minder informatie (dan contractuele wederpartij)
 Onredelijk beding niet bestreden
o Onwetendheid
o Hoogte kosten procedure: kosten om gelijk te krijgen vaak hoger dan
financiële belang zaak zelf
 Herstel evenwicht tussen verplichtingen partijen (ambtshalve): enige manier om
hier een einde aan te maken
- Dat belang is equivalent aan openbare orde
 Ook ambtshalve toetsing:
o In verstekzaken
o Consument als eiser
o Consument voorzien van rechtskundige bijstand

Hoge Raad volgt Hof van Justitie

- HR Heesakkers/Voets
- HR Ecebek/Stichting Trudo

- Vereist: voldoende informatie
 Zo nodig instructiemaatregelen (te maken met consumentenovk of niet?)
o Opvragen algemene voorwaarden
o Substantiëringsplicht (rechter zal vragen aan eisende partij (vaak
handelaar) of te maken met klant die consument is, onderbouwen)
 Hoor en wederhoor: aan partijen voorleggen beding vermoedelijk onredelijk
bezwarend ( handelaar bijv. goede argumenten onaannemelijk te maken)
- Verplichting geldt ook in appel
 Ook buiten grieven om (normaliter grievenstelsel)