Alle aantekeningen – hoor- en werkcolleges
,Financieel recht – HC 1
Inleiding
Ontstaan financieel recht – prehistorie
- 1814 Bankwet
- 1914 WW I
Paniek: Beurswet 1914
- Naoorlogs optimisme:
Wet op levensverzekeringsbedrijf 1922
Kannegieter-zaak: fabriek die tinnekannen wilde gieten, brochures gemaakt en
aandelen uitgegeven, beleggers fors geïnvesteerd, nooit fabriek gekomen,
degene die aandelen heeft uitgegeven met de poen ervandoor gegaan
Art. 1416a-d BW: prospectusaansprakelijkheid (bij uitgeven van aandelen
misleidende informatie)
Jaren ’50: tweede golf financieel recht
- 1945 Einde WW II – wederopbouw
1948 Bankwet – bankentoezicht
1952 Wet toezicht Kredietwezen
1953 Pensioen- en Spaarfondsenwet
1956 Wet toezicht Kredietwezen
1985-1995 implementeren EU-richtlijnen
- 1985 Wet op de effectenhandel
1988 Stichting Toezicht Effectenverkeer
- Wet toezicht beleggingsinstellingen 1990
- Wet toezicht kredietwezen 1992
- Wet toezicht effectenverkeer 1992
- Wet toezicht verzekeringsbedrijf 1993
- Wet toezicht effectenverkeer 1995
2000-2007: in NL Twin Peaks en Wft
- Nota hervorming toezicht financiële marktsector
2002 STE AFM
2004 fusie DNB – PVK
Twin Peaks
- 2006 Wet financiële dienstverlening
- 2007 Wft
2000-2007: ontwikkelingen in EU
- MiFID (richtlijn)
Beleggingsadvies, vermogensbeheer e.d.
- UCITS II en III (richtlijnen)
Beleggingsinstellingen
- CRD I (2000) en Basel 2 (2004)
Banken
2007-2013: Crisis – oorzaken?
, - Deregulering? nee, zie hiervoor: juist trend naar meer regulering betekent niet
dat regels geen oorzaak zijn van de crisis
- Liberalisering? waarin je mocht beleggen, waar banken qua
kapitaaltoereikendheid aan mochten voldoen
- Liberalisering hand in hand met ‘over’regulering!
2007-2013: Crisis – oplossing?
- CRD II, III en IV
- AIFMD, UCITS IV en V
- EMIR, CRA I en II, MAD en MAR, MiFID II, etc.
Stortvloed aan regels … werkt dat?
2017 naar een nieuwe Wft?
- Wft sinds 2007 > 75 keer gewijzigd
- Wft ca. 30 keer gewijzigd ex EU-regelgeving
- EU-regelgeving sectoraal
- Wft ‘functioneel’
Past niet op elkaar…
Toezichthouders Nederland: Twin Peaks
- DNB – prudentieel toezicht (art. 1:24 Wft)
Soliditeit instellingen
Stabiliteit stelsel
- AFM – gedragstoezicht (art. 1:25 Wft)
Ordelijke en transparante marktprocessen
Zuivere verhoudingen
Zorgvuldige behandeling cliënten
Toezichthouders Europa
, Wijze van regelgeving in Europa
- Lamfalussy-procedure (2001)
EU-Richtlijn van EP en Raad
Uitwerkingsrichtlijn of (steeds meer) verordening EC
Technische Standaarden en Richtsnoeren EC en ESA’s voor nationale
implementatie
Controle op naleving door EC (veelal via ESA’s)
- Is nationale implementatie van het kader zinvol, als uitwerking bij verordening?
- Verklaring
Markttoegang moet bij richtlijn
Overig financieel toezicht mag ook bij verordening
Art. 53 vs. 114 VWEU (grondslagen voor allerlei financieelrechtelijke regelgeving)
o 53: markttoegang moet door EP en Raad gebeuren d.m.v. richtlijn
o 114: restcategorie, dingen die niet specifiek gaan over harmonisatie van
markttoegang mogen bij wetgevingsinstrument mogen EP en Raad dus
kiezen hetzij bij richtlijn/verordening te doen
Gevolg: Wft op sommige punten gatenkaas!
Makkelijker: direct bij verordening, regels direct bij elkaar
Financieel recht – hoe vind je de weg?
- 90% heeft Europese grondslag
- Steeds meer deels of geheel bij verordening
- Veel uitgewerkt in soft law, zoals Technical Standards van EC en Guidelines van
ESA’s
- Wft weinig toegankelijk
Weten welke onderwerpen gereguleerd zijn
Vanuit EU-niveau naar NL-regelgeving
Trends toezichtrecht Europa
- Van versnipperde regels naar single rulebooks
- Verder harmoniseren, door: