2023
Samenvatting Formeel
Belastingrecht
COLLEGEJAAR 2022 - 2023
HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Verhouding tussen Awb en AWR..........................................................................................................................2
Heffingssystemen.................................................................................................................................................2
Aangifte................................................................................................................................................................3
Vertegenwoordiging.............................................................................................................................................3
Week 2 en 3................................................................................................................................................... 4
Verplichtingen ten aanzien van belastingheffing.................................................................................................4
Vaststellen aanslag aanslagbelastingen..............................................................................................................5
Navordering en naheffing....................................................................................................................................5
Week 4 en 5................................................................................................................................................... 8
Algemene beginselen behoorlijk bestuur.............................................................................................................8
Algemeen beginsel van procesrecht.....................................................................................................................9
Grenzen aan informatieverplichtingen................................................................................................................9
Week 6........................................................................................................................................................ 10
Procesrecht.........................................................................................................................................................10
Opleggen van boetes..........................................................................................................................................12
Bestuurlijke boete...............................................................................................................................................12
1
, Week 1
Verhouding tussen Awb en AWR
Binnen het recht wordt er onderscheid gemaakt tussen materieel recht en formeel recht.
Materieel belastingrecht gaat over de wijze waarop bepaald moet worden hoeveel
belasting er verschuldigd is. Formeel belastingrecht gaat vooral over de verhouding
tussen de Belastingdienst en de belastingplichtige. Hierbij staan er regels met
verplichtingen voor de belastingplichtige en zijn er grenzen gesteld aan de bevoegdheden
van de Belastingdienst.
De bronnen van het formeel belastingrecht zijn de AWR, Awb en Inv. Wet. Het
belastingrecht is onderdeel van het bestuursrecht, waardoor in het belastingrecht de Awb
dus ook geldt.
De Awb is een algemene wet ten opzichte van de AWR. Indien er strijd is tussen beide
wetten gaat de AWR voor, omdat de AWR lex specialis is (=een wet die voorrang krijgt
op de algemene wetgeving).
De verhouding van een heffingswet tot de algemene wet is dat de heffingswet voorgaat
anders kan het geen aanvulling zijn (bijvoorbeeld art. 2.2 en 9.5 lid 3 Wet IB).
o Heffingswetten: bevatten regels om de omvang van de belastingschuld vast te
stellen.
Voorbeelden: IB en Vpb.
o Algemene wetten: wetgeving die voor elk belastingsoort van belang zijn.
Voorbeelden: Awb, AWR en Invorderingswet 1990.
Twee soorten stelsels van rechtsbescherming:
o Open stelsel: uitgangspunt hierbij is dat tegen iedere beslissing van een
bestuursorgaan, dat als een beschikking ex art. 1:3 lid 2 Awb is aan te merken, er
een mogelijkheid is tot bezwaar en beroep. Het Awb hanteert een open stelsel
(art. 8:1 lid 1 jo. 7:1 Awb).
o Gesloten stelsel: uitgangspunt hierbij is dat bezwaar alleen mogelijk is tegen
voor als zodanig aangeduide beschikkingen (art. 26 lid 1 AWR jo. art. 8:1 lid 1
Awb). De AWR hanteert een gesloten stelsel. Tevens hanteert de Invorderingswet
dit stelsel, waarbij de belastingrechter niet bevoegd is (art. 8:5 Awb jo. Bijlage 2
art. 1: H8 Awb niet van toepassing) en er bezwaar vatbare beschikkingen aan de
orde zijn.
Heffingssystemen
Soorten heffingssystemen:
o Heffing bij wege van aanslag (H III AWR): hierbij formaliseert de inspecteur de
materiële belastingschuld (‘’factuur’’ wordt vastgesteld).
- Indien de inspecteur het besluit neemt om geen aanslag op te leggen aan
belastingplichtigen die een aangifte hebben gedaan, neemt hij dit besluit bij
voor bezwaar vatbare beschikking (art. 12 AWR).
Materiële belastingschuld ontstaat aan het einde van het kalenderjaar (vloeit
voort uit de wet/overeenkomst).
Als een aanslag niet is geformaliseerd, hoeft deze ook niet betaald te worden.
o Heffing bij wege van voldoening of afdracht op aangifte (H IV AWR):
Bij wege van afdracht: betaling door de inhoudingsplichtige van
belastingschuld van een ander (=belastingplichtige).
2
Samenvatting Formeel
Belastingrecht
COLLEGEJAAR 2022 - 2023
HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM
,Inhoudsopgave
Week 1.......................................................................................................................................................... 2
Verhouding tussen Awb en AWR..........................................................................................................................2
Heffingssystemen.................................................................................................................................................2
Aangifte................................................................................................................................................................3
Vertegenwoordiging.............................................................................................................................................3
Week 2 en 3................................................................................................................................................... 4
Verplichtingen ten aanzien van belastingheffing.................................................................................................4
Vaststellen aanslag aanslagbelastingen..............................................................................................................5
Navordering en naheffing....................................................................................................................................5
Week 4 en 5................................................................................................................................................... 8
Algemene beginselen behoorlijk bestuur.............................................................................................................8
Algemeen beginsel van procesrecht.....................................................................................................................9
Grenzen aan informatieverplichtingen................................................................................................................9
Week 6........................................................................................................................................................ 10
Procesrecht.........................................................................................................................................................10
Opleggen van boetes..........................................................................................................................................12
Bestuurlijke boete...............................................................................................................................................12
1
, Week 1
Verhouding tussen Awb en AWR
Binnen het recht wordt er onderscheid gemaakt tussen materieel recht en formeel recht.
Materieel belastingrecht gaat over de wijze waarop bepaald moet worden hoeveel
belasting er verschuldigd is. Formeel belastingrecht gaat vooral over de verhouding
tussen de Belastingdienst en de belastingplichtige. Hierbij staan er regels met
verplichtingen voor de belastingplichtige en zijn er grenzen gesteld aan de bevoegdheden
van de Belastingdienst.
De bronnen van het formeel belastingrecht zijn de AWR, Awb en Inv. Wet. Het
belastingrecht is onderdeel van het bestuursrecht, waardoor in het belastingrecht de Awb
dus ook geldt.
De Awb is een algemene wet ten opzichte van de AWR. Indien er strijd is tussen beide
wetten gaat de AWR voor, omdat de AWR lex specialis is (=een wet die voorrang krijgt
op de algemene wetgeving).
De verhouding van een heffingswet tot de algemene wet is dat de heffingswet voorgaat
anders kan het geen aanvulling zijn (bijvoorbeeld art. 2.2 en 9.5 lid 3 Wet IB).
o Heffingswetten: bevatten regels om de omvang van de belastingschuld vast te
stellen.
Voorbeelden: IB en Vpb.
o Algemene wetten: wetgeving die voor elk belastingsoort van belang zijn.
Voorbeelden: Awb, AWR en Invorderingswet 1990.
Twee soorten stelsels van rechtsbescherming:
o Open stelsel: uitgangspunt hierbij is dat tegen iedere beslissing van een
bestuursorgaan, dat als een beschikking ex art. 1:3 lid 2 Awb is aan te merken, er
een mogelijkheid is tot bezwaar en beroep. Het Awb hanteert een open stelsel
(art. 8:1 lid 1 jo. 7:1 Awb).
o Gesloten stelsel: uitgangspunt hierbij is dat bezwaar alleen mogelijk is tegen
voor als zodanig aangeduide beschikkingen (art. 26 lid 1 AWR jo. art. 8:1 lid 1
Awb). De AWR hanteert een gesloten stelsel. Tevens hanteert de Invorderingswet
dit stelsel, waarbij de belastingrechter niet bevoegd is (art. 8:5 Awb jo. Bijlage 2
art. 1: H8 Awb niet van toepassing) en er bezwaar vatbare beschikkingen aan de
orde zijn.
Heffingssystemen
Soorten heffingssystemen:
o Heffing bij wege van aanslag (H III AWR): hierbij formaliseert de inspecteur de
materiële belastingschuld (‘’factuur’’ wordt vastgesteld).
- Indien de inspecteur het besluit neemt om geen aanslag op te leggen aan
belastingplichtigen die een aangifte hebben gedaan, neemt hij dit besluit bij
voor bezwaar vatbare beschikking (art. 12 AWR).
Materiële belastingschuld ontstaat aan het einde van het kalenderjaar (vloeit
voort uit de wet/overeenkomst).
Als een aanslag niet is geformaliseerd, hoeft deze ook niet betaald te worden.
o Heffing bij wege van voldoening of afdracht op aangifte (H IV AWR):
Bij wege van afdracht: betaling door de inhoudingsplichtige van
belastingschuld van een ander (=belastingplichtige).
2
