Leer- en onderwijsproblemen
Inhoud
Hoorcollege 1. Zorg in regulier en speciaal onderwijs 1
Hoorcollege 2. Rekenen (1) 12
Hoorcollege 3. Rekenen (2) 25
Hoorcollege 4. Technisch lezen (1) 38
Hoorcollege 5. Technisch lezen (2) 53
Hoorcollege 6. Spelling 69
Hoorcollege 7. Begrijpend lezen 87
Hoorcollege 8. Begrijpend leesproblemen / De ontwikkeling van taal bij jonge kinderen 100
,Hoorcollege 1. Zorg in regulier en speciaal onderwijs
02-02-2023
Wilfred Hofstetter
Tentamen: 52 meerkeuzevragen
Inhoud college
1. Van gesegregeerd onderwijs naar (meer) inclusief onderwijs?
- VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
- WSNS & Wet op Primair Onderwijs (PO)
- 2003 Wet op de Expertise Centra (WEC)
- 2014: Wet op Passend onderwijs
2. Passend onderwijs
- Passend onderwijs vs. Inclusief onderwijs
- Wet op passend onderwijs (2014)
- Basisondersteuning – schoolondersteuningsprofiel ondersteuningsplan
- Zorgplicht & onderzoeksplicht
3. Evaluatieonderzoek Passend Onderwijs
a. Impact op stelsel, samenwerkingsverband en schoolbesturen
b. Impact op scholen en leraren
c. Impact op ouders en leerlingen
4. Stellingen, Vragen & Afsluiting
VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
Waarom en wat:
- Het verdrag is in Nederland sinds 14 juli 2016 in werking (geratificeerd).
- Het verdrag bevat geen nieuwe rechten. Het bevordert de verplichtingen voor landen om
mensen met een beperking dezelfde rechten te bieden als mensen zonder beperking.
- Een lidstaat heeft een actieve verplichting om inclusie te bevorderen en personen met een
handicap te beschermen tegen belemmeringen die zij in het dagelijks leven ondervinden.
- Inclusie, persoonlijke autonomie en volledige participatie staan hierbij voorop.
In het onderwijs
- (Hoger) onderwijsinstellingen zijn onderdeel van de overheid en hebben daarmee een eigen
verplichting om het verdrag uit te voeren.
- Recht op onderwijs is vastgelegd in verschillende wetgeving en dus niet nieuw. Wel is met
het verdrag het recht op inclusief onderwijs vastgelegd, waarmee dit recht in rechte
afdwingbaar is geworden.
- Maar… Wat is recht op inclusief onderwijs?
- In nederland is dat best ingewikkeld, want wij hebben passend onderwijs. Dit is geen
inclusief onderwijs en dit kunnen we ook niet waarmaken; onze schoolgebouwen zijn
niet voor iedereen toegankelijk en ons onderwijs is niet voor iedereen geschikt.
- Nederland had in het verleden het meest gesegregeerde onderwijssysteem van
Europa.
- We moeten zaken vanaf de wortel aanpakken, bv. Door te beginnen bij toegankelijke
schoolgebouwen en bij de opleiding voor leraren.
1
,Beleidskader
- 1990 Weer Samen Naar School (WSNS): initiatief vanuit scholen om weer meer te
gaan samenwerken
- speciaal onderwijs blijft groeien
- Geformaliseerd in 1998; zie volgende slide.
- 2003 Wet op de Expertise Centra (WEC) & Regeling
- leerlinggebonden Financiering
- positie zorgleerlingen in regulier onderwijs is verbeterd (ouders konden een
indicatie krijgen voor een rugzakje, waarmee een kind in het regulier
onderwijs kon blijven met extra ondersteuning, of naar het speciaal onderwijs
kon).
- het speciaal onderwijs blijft groeien..
- 2014: invoering Wet Passend Onderwijs
- Zorgplicht → heel belangrijke term (tentamen). Direct gerelateerd aan
passend onderwijs.
- een passende onderwijsplek voor alle leerlingen
- verschil met inclusief onderwijs
Beleidskader
- 1990: Weer Samen Naar School (WSNS-akkoord)
- 1998: Wet op het Primair Onderwijs (PO)
- IOBK (in ontwikkeling bedreigde kleuters), LOM (kinderen met leer- en
opvoedingsmoeilijkheden?) en MLK (moeilijk lerende kinderen) worden SBO
(speciaal basisonderwijs; dit is een vorm van regulier onderwijs).
- Formalisering samenwerkingsverbanden WSNS
- (terugdringen omvang speciaal onderwijs)
- Samenwerkingsverbanden (SWV)
- Een of twee SBO-scholen met een groep reguliere basisscholen
- Ambulant begeleider SBO geeft zorgstructuur in SWV (samenwerkingsverband)
vorm als continuüm van zorg (bv. Als handelingsverlegenheid in de reguliere school
wordt ervaren, de ambulant begeleider kan dan ondersteuning bieden).
- Leerling kan naar SBO als basisschool en PCL (permanente commissie
leerlingondersteuning) dat aangewezen vinden (criteria verschillen per regio)
- Maar: het speciaal onderwijs blijft groeien….
- 2003: Wet op de Expertise Centra (WEC) & Regeling
- 17 typen speciaal onderwijs ingedeeld in 4 REC’s (Regionaal Expertise Centrum; 4
clusters)
- leerlinggebonden Financiering (LGF) (dit is het rugzakje, ouders konden kiezen: kind
met rugzak naar regulier onderwijs of zonder rugzak naar speciaal onderwijs). Voor
ouders was dit een erg fijne regeling, fijner dan passend onderwijs (het huidige
systeem).
- positie zorgleerlingen in regulier onderwijs is verbeterd
- Er was een open eindfinanciering: geen limiet aan het budget dat de overheid uitgaf
aan het onderwijs; dit leidde tot financiële problemen en daarmee tot veranderingen
van het systeem.
- Doelen:
- Ouders meer zeggenschap + vergoten keuzevrijheid
- Vergroten integratie
2
, - Terugdringen omvang speciaal onderwijs (dit is niet gelukt).
2003: Wet op de Expertise Centra (WEC) & Regeling
Clusters in het speciaal onderwijs; voor leerlingen met:
- 1. Visuele handicap (onderwijs voor kinderen die slechtziend of blind zijn; vb. Visio in
Haren).
- 2. Auditieve & communicatieve handicap (vaak doof, slechthorend of met een zwaar
taalprobleem, vb. Tieme marken?, Dokter de Graafschool). Dove kinderen krijgen steeds
vaker onderwijs in het reguliere onderwijs (vb. Vanwege hulpmiddelen)
- 3. Lichamelijke & mentale/meervoudige handicap (vb. mytylschool Haren)
- O.a. onderwijs voor ZMLK (verstandelijke beperking; kinderen die qua
leerontwikkeling niet verder komen dan het niveau van groep 3).
- School voor langdurig zieke kinderen (ondertussen onderdeel geworden van
mytylschool in haren bv.)
- 4. Psychiatrische problemen en/of gedragsproblemen. (Rem 4; organisatie hiervoor in noord
Nederland; bv. Ernstig ADHD of autisme, waardoor ze niet kunnen functioneren binnen het
regulier onderwijs. Bv. Bladergroenschool).
Onderwijstypen WEC:
- Let op dat SBO dus onder Regulier onderwijs valt
- OPDC: Orthopedagogisch Didactisch Centrum (school die nog twee jaar probeert zoveel
mogelijk didactisch onderwijs op de kinderen over te brengen, zodat ze toch nog naar het
regulier onderwijs kunnen).
- Praktijkonderwijs: moeilijk lerende kinderen die in de praktijk aan de slag gaan (toeleiden tot
arbeid; je verlaat de school met een baan). Aanvankelijk werd hier geen diploma voor
gegeven, maar sinds een paar jaar wordt dit voor de erkenning van deze kinderen wel gedaan
(bv. De Bolster in Groningen).
- SO: speciaal onderwijs
- VSO: Voortgezet Speciaal Onderwijs
3
Inhoud
Hoorcollege 1. Zorg in regulier en speciaal onderwijs 1
Hoorcollege 2. Rekenen (1) 12
Hoorcollege 3. Rekenen (2) 25
Hoorcollege 4. Technisch lezen (1) 38
Hoorcollege 5. Technisch lezen (2) 53
Hoorcollege 6. Spelling 69
Hoorcollege 7. Begrijpend lezen 87
Hoorcollege 8. Begrijpend leesproblemen / De ontwikkeling van taal bij jonge kinderen 100
,Hoorcollege 1. Zorg in regulier en speciaal onderwijs
02-02-2023
Wilfred Hofstetter
Tentamen: 52 meerkeuzevragen
Inhoud college
1. Van gesegregeerd onderwijs naar (meer) inclusief onderwijs?
- VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
- WSNS & Wet op Primair Onderwijs (PO)
- 2003 Wet op de Expertise Centra (WEC)
- 2014: Wet op Passend onderwijs
2. Passend onderwijs
- Passend onderwijs vs. Inclusief onderwijs
- Wet op passend onderwijs (2014)
- Basisondersteuning – schoolondersteuningsprofiel ondersteuningsplan
- Zorgplicht & onderzoeksplicht
3. Evaluatieonderzoek Passend Onderwijs
a. Impact op stelsel, samenwerkingsverband en schoolbesturen
b. Impact op scholen en leraren
c. Impact op ouders en leerlingen
4. Stellingen, Vragen & Afsluiting
VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
Waarom en wat:
- Het verdrag is in Nederland sinds 14 juli 2016 in werking (geratificeerd).
- Het verdrag bevat geen nieuwe rechten. Het bevordert de verplichtingen voor landen om
mensen met een beperking dezelfde rechten te bieden als mensen zonder beperking.
- Een lidstaat heeft een actieve verplichting om inclusie te bevorderen en personen met een
handicap te beschermen tegen belemmeringen die zij in het dagelijks leven ondervinden.
- Inclusie, persoonlijke autonomie en volledige participatie staan hierbij voorop.
In het onderwijs
- (Hoger) onderwijsinstellingen zijn onderdeel van de overheid en hebben daarmee een eigen
verplichting om het verdrag uit te voeren.
- Recht op onderwijs is vastgelegd in verschillende wetgeving en dus niet nieuw. Wel is met
het verdrag het recht op inclusief onderwijs vastgelegd, waarmee dit recht in rechte
afdwingbaar is geworden.
- Maar… Wat is recht op inclusief onderwijs?
- In nederland is dat best ingewikkeld, want wij hebben passend onderwijs. Dit is geen
inclusief onderwijs en dit kunnen we ook niet waarmaken; onze schoolgebouwen zijn
niet voor iedereen toegankelijk en ons onderwijs is niet voor iedereen geschikt.
- Nederland had in het verleden het meest gesegregeerde onderwijssysteem van
Europa.
- We moeten zaken vanaf de wortel aanpakken, bv. Door te beginnen bij toegankelijke
schoolgebouwen en bij de opleiding voor leraren.
1
,Beleidskader
- 1990 Weer Samen Naar School (WSNS): initiatief vanuit scholen om weer meer te
gaan samenwerken
- speciaal onderwijs blijft groeien
- Geformaliseerd in 1998; zie volgende slide.
- 2003 Wet op de Expertise Centra (WEC) & Regeling
- leerlinggebonden Financiering
- positie zorgleerlingen in regulier onderwijs is verbeterd (ouders konden een
indicatie krijgen voor een rugzakje, waarmee een kind in het regulier
onderwijs kon blijven met extra ondersteuning, of naar het speciaal onderwijs
kon).
- het speciaal onderwijs blijft groeien..
- 2014: invoering Wet Passend Onderwijs
- Zorgplicht → heel belangrijke term (tentamen). Direct gerelateerd aan
passend onderwijs.
- een passende onderwijsplek voor alle leerlingen
- verschil met inclusief onderwijs
Beleidskader
- 1990: Weer Samen Naar School (WSNS-akkoord)
- 1998: Wet op het Primair Onderwijs (PO)
- IOBK (in ontwikkeling bedreigde kleuters), LOM (kinderen met leer- en
opvoedingsmoeilijkheden?) en MLK (moeilijk lerende kinderen) worden SBO
(speciaal basisonderwijs; dit is een vorm van regulier onderwijs).
- Formalisering samenwerkingsverbanden WSNS
- (terugdringen omvang speciaal onderwijs)
- Samenwerkingsverbanden (SWV)
- Een of twee SBO-scholen met een groep reguliere basisscholen
- Ambulant begeleider SBO geeft zorgstructuur in SWV (samenwerkingsverband)
vorm als continuüm van zorg (bv. Als handelingsverlegenheid in de reguliere school
wordt ervaren, de ambulant begeleider kan dan ondersteuning bieden).
- Leerling kan naar SBO als basisschool en PCL (permanente commissie
leerlingondersteuning) dat aangewezen vinden (criteria verschillen per regio)
- Maar: het speciaal onderwijs blijft groeien….
- 2003: Wet op de Expertise Centra (WEC) & Regeling
- 17 typen speciaal onderwijs ingedeeld in 4 REC’s (Regionaal Expertise Centrum; 4
clusters)
- leerlinggebonden Financiering (LGF) (dit is het rugzakje, ouders konden kiezen: kind
met rugzak naar regulier onderwijs of zonder rugzak naar speciaal onderwijs). Voor
ouders was dit een erg fijne regeling, fijner dan passend onderwijs (het huidige
systeem).
- positie zorgleerlingen in regulier onderwijs is verbeterd
- Er was een open eindfinanciering: geen limiet aan het budget dat de overheid uitgaf
aan het onderwijs; dit leidde tot financiële problemen en daarmee tot veranderingen
van het systeem.
- Doelen:
- Ouders meer zeggenschap + vergoten keuzevrijheid
- Vergroten integratie
2
, - Terugdringen omvang speciaal onderwijs (dit is niet gelukt).
2003: Wet op de Expertise Centra (WEC) & Regeling
Clusters in het speciaal onderwijs; voor leerlingen met:
- 1. Visuele handicap (onderwijs voor kinderen die slechtziend of blind zijn; vb. Visio in
Haren).
- 2. Auditieve & communicatieve handicap (vaak doof, slechthorend of met een zwaar
taalprobleem, vb. Tieme marken?, Dokter de Graafschool). Dove kinderen krijgen steeds
vaker onderwijs in het reguliere onderwijs (vb. Vanwege hulpmiddelen)
- 3. Lichamelijke & mentale/meervoudige handicap (vb. mytylschool Haren)
- O.a. onderwijs voor ZMLK (verstandelijke beperking; kinderen die qua
leerontwikkeling niet verder komen dan het niveau van groep 3).
- School voor langdurig zieke kinderen (ondertussen onderdeel geworden van
mytylschool in haren bv.)
- 4. Psychiatrische problemen en/of gedragsproblemen. (Rem 4; organisatie hiervoor in noord
Nederland; bv. Ernstig ADHD of autisme, waardoor ze niet kunnen functioneren binnen het
regulier onderwijs. Bv. Bladergroenschool).
Onderwijstypen WEC:
- Let op dat SBO dus onder Regulier onderwijs valt
- OPDC: Orthopedagogisch Didactisch Centrum (school die nog twee jaar probeert zoveel
mogelijk didactisch onderwijs op de kinderen over te brengen, zodat ze toch nog naar het
regulier onderwijs kunnen).
- Praktijkonderwijs: moeilijk lerende kinderen die in de praktijk aan de slag gaan (toeleiden tot
arbeid; je verlaat de school met een baan). Aanvankelijk werd hier geen diploma voor
gegeven, maar sinds een paar jaar wordt dit voor de erkenning van deze kinderen wel gedaan
(bv. De Bolster in Groningen).
- SO: speciaal onderwijs
- VSO: Voortgezet Speciaal Onderwijs
3
