Methodologie van Sociale Wetenschappen - 01-11-2022
Verschil kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Inductief: Eerst data verzamelen en daarop je conclusie baseren. Inzichten verkrijgen door het
verzamelen en analyseren van gegevens.
-> Observaties -> theorie
Deductief: Eerst een hypothese opstellen, dan onderzoek doen en een conclusie vormen.
Hypothese afleiden uit de theorie en deze toetsen met behulp van gegevens.
-> Theorie -> observaties
Ontologie en epistemologie
Wetenschapsfilosofie: Niet duidelijk wat kennis eigenlijk is.
-> Begrijpen van verschillende benaderingen en fundamentele aannames.
-> Epistemologische opvatting beinvloedt tijdens het onderzoek jouw keuzes.
Ontologie, zijnsleer:
1. Wat is de fundamentele aard van de werkelijkheid?
2. Hoe zit de sociale werkelijkheid in elkaar?
3. Wat zijn de eigenschappen van ‘het zijn’?
Objectivisme: Sociaal verschijnsel / sociale wereld is onafhankelijk, staat los van, van menselijke
betekenisgeving. Meer gefocust op feiten.
Constructivisme: Er is geen werkelijkheid die onafhankelijk is van menselijke betekenisgeving.
Het is een bouwsel, een sociale constructie, dat door mensen in een samenleving wordt
gevormd.
→ Hoe kijk je tegen de werkelijkheid aan?
Epistemologie
1. Hoe kunnen we de wereld om ons heen kennen?
2. Wat kunnen wij weten?
3. Wat is de oorsprong, aard en reikwijdte van onze kennis?
4. Hoe komen wij tot aanvaardbare kennis?
5. →How to obtain knowledge of the social world?
Karl Popper:
- Objectivisme:
- Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij ‘de waarheid’
komen door ze te toetsen aan de harde feiten en onjuiste theorieën weg te
gooien.
- Realisme:
- We kunnen kennis vergaren over de waarheid, een wetenschappelijke theorie
beschrijft (min of meer) ‘de werkelijkheid.’
, - Inductie-probleem: Kunnen we wel op onze waarheid vertrouwen? Wat hebben we
eigenlijk aan een bevestigde observatie? (kennisclip 1)
- Idee in stand houden: wetenschap is nuttig.
- -> Falsificatie is oplossing voor inductieprobleem: We hebben niet zoveel aan een
bevestigende observatie (ik zag vandaag weer een witte zwaan), maar wel aan een
weerlegging (ik zie nu een zwarte zwaan).
- Popper: beschrijving van hoe het zou moeten.
Thomas Kuhn:
- Beschrijvend: hoe gaat het in werkelijkheid, de praktijk. Het gaat hier niet zoals popper
zegt.
- Het ene paradigma, perspectief, denkraam, is niet beter dan het andere. Ze zijn
incommensurable, onverenigbaar. Een paradigmawisseling brengt ons niet dichter bij
‘de waarheid’.
Paradigmawisselingen:
● De copernicaanse revolutie
● Darwin’s evolutietheorie
● Continentale drift-theorie
Sociale wetenschappen: pre-paradigmatisch
-> Geen overeenstemming over de epistemologische veronderstellingen, en dus geen
eenduidige visie op hoe onderzoek gedaan kan en moet worden.
Idealistische benaderingen om kennis over de sociale werkelijkheid te vergaren:
- Positivistische school: verklaren
- Interpretatieve school: begrijpen
- Weber: We hebben beiden nodig, we hebben begrijpen nodig om te verklaren.
Positivistische school:
● Afstandelijke manier van wetenschap, geen contact met mensen.
● Natuurwetenschappelijke methode, difficult to pin down.
● Alternatieve benaming: empirisch analytische benadering (vs empirisch-interpretatieve
benadering)
● Positivisme is voor sommigen een scheldwoord, negatieve term.
Gemeenschappelijke kenmerken positivisme:
- Nomothetische verklaringen: Zoeken naar wetmatigheden, algemene, universele,
causale wetmatigheden om patronen in menselijk gedrag te verklaren.
- Reductionistisch: Focus op de invloed van bepaalde, afzonderlijke variabelen.
Hoe komen we tot kennis?
- Formuleren via deductie en toetsen van hypothesen: vergelijk theorieën met de harde
feiten. Door eliminatie van onjuiste theorieën leren we stap voor stap van onze fouten,
via inductie en falsificatie.
- Empirisme: We verkrijgen kennis via zintuiglijke ervaringen. Kijken, observeren, horen.
Verschil kwalitatief en kwantitatief onderzoek
Inductief: Eerst data verzamelen en daarop je conclusie baseren. Inzichten verkrijgen door het
verzamelen en analyseren van gegevens.
-> Observaties -> theorie
Deductief: Eerst een hypothese opstellen, dan onderzoek doen en een conclusie vormen.
Hypothese afleiden uit de theorie en deze toetsen met behulp van gegevens.
-> Theorie -> observaties
Ontologie en epistemologie
Wetenschapsfilosofie: Niet duidelijk wat kennis eigenlijk is.
-> Begrijpen van verschillende benaderingen en fundamentele aannames.
-> Epistemologische opvatting beinvloedt tijdens het onderzoek jouw keuzes.
Ontologie, zijnsleer:
1. Wat is de fundamentele aard van de werkelijkheid?
2. Hoe zit de sociale werkelijkheid in elkaar?
3. Wat zijn de eigenschappen van ‘het zijn’?
Objectivisme: Sociaal verschijnsel / sociale wereld is onafhankelijk, staat los van, van menselijke
betekenisgeving. Meer gefocust op feiten.
Constructivisme: Er is geen werkelijkheid die onafhankelijk is van menselijke betekenisgeving.
Het is een bouwsel, een sociale constructie, dat door mensen in een samenleving wordt
gevormd.
→ Hoe kijk je tegen de werkelijkheid aan?
Epistemologie
1. Hoe kunnen we de wereld om ons heen kennen?
2. Wat kunnen wij weten?
3. Wat is de oorsprong, aard en reikwijdte van onze kennis?
4. Hoe komen wij tot aanvaardbare kennis?
5. →How to obtain knowledge of the social world?
Karl Popper:
- Objectivisme:
- Theorieën zijn met elkaar te vergelijken. We kunnen dichter bij ‘de waarheid’
komen door ze te toetsen aan de harde feiten en onjuiste theorieën weg te
gooien.
- Realisme:
- We kunnen kennis vergaren over de waarheid, een wetenschappelijke theorie
beschrijft (min of meer) ‘de werkelijkheid.’
, - Inductie-probleem: Kunnen we wel op onze waarheid vertrouwen? Wat hebben we
eigenlijk aan een bevestigde observatie? (kennisclip 1)
- Idee in stand houden: wetenschap is nuttig.
- -> Falsificatie is oplossing voor inductieprobleem: We hebben niet zoveel aan een
bevestigende observatie (ik zag vandaag weer een witte zwaan), maar wel aan een
weerlegging (ik zie nu een zwarte zwaan).
- Popper: beschrijving van hoe het zou moeten.
Thomas Kuhn:
- Beschrijvend: hoe gaat het in werkelijkheid, de praktijk. Het gaat hier niet zoals popper
zegt.
- Het ene paradigma, perspectief, denkraam, is niet beter dan het andere. Ze zijn
incommensurable, onverenigbaar. Een paradigmawisseling brengt ons niet dichter bij
‘de waarheid’.
Paradigmawisselingen:
● De copernicaanse revolutie
● Darwin’s evolutietheorie
● Continentale drift-theorie
Sociale wetenschappen: pre-paradigmatisch
-> Geen overeenstemming over de epistemologische veronderstellingen, en dus geen
eenduidige visie op hoe onderzoek gedaan kan en moet worden.
Idealistische benaderingen om kennis over de sociale werkelijkheid te vergaren:
- Positivistische school: verklaren
- Interpretatieve school: begrijpen
- Weber: We hebben beiden nodig, we hebben begrijpen nodig om te verklaren.
Positivistische school:
● Afstandelijke manier van wetenschap, geen contact met mensen.
● Natuurwetenschappelijke methode, difficult to pin down.
● Alternatieve benaming: empirisch analytische benadering (vs empirisch-interpretatieve
benadering)
● Positivisme is voor sommigen een scheldwoord, negatieve term.
Gemeenschappelijke kenmerken positivisme:
- Nomothetische verklaringen: Zoeken naar wetmatigheden, algemene, universele,
causale wetmatigheden om patronen in menselijk gedrag te verklaren.
- Reductionistisch: Focus op de invloed van bepaalde, afzonderlijke variabelen.
Hoe komen we tot kennis?
- Formuleren via deductie en toetsen van hypothesen: vergelijk theorieën met de harde
feiten. Door eliminatie van onjuiste theorieën leren we stap voor stap van onze fouten,
via inductie en falsificatie.
- Empirisme: We verkrijgen kennis via zintuiglijke ervaringen. Kijken, observeren, horen.
