WERKCOLLEGE 4: CS IB Particulieren (DGA)
Opgave 1
Joseph en Magda (beide boven 50 jaar) zijn gehuwd op huwelijkse voorwaarden. Magda is
zelfstandig gevestigd ondernemer, haar onderneming wordt uitgeoefend vanuit een pand dat op
de balans van de onderneming staat. Om een verbouwing aan het bedrijfspand mogelijk te
maken, heeft Magda een bedrag geleend van Joseph. Omdat het een lening aan zijn echtgenote
betreft, heeft Joseph de lening renteloos vertrekt.
a. Hoe dient Joseph de lening in zijn aangifte te verwerken?
Joseph en Magda zijn partner op grond van art. 5 AWR, ze zijn namelijk gehuwd. Joseph leent
geld uit aan partner Magda die een onderneming bezit. Dat betekent: Art. 3.91 IB: Rendabel
maken van een vermogensbestanddeel aan een verbonden persoon (partner is verbond, zie art.
3.91 lid 2b IB). Dus val de lening in de TBS-regeling en moet Joseph deze aangeven in Box 1.
Toevoeging docent: Verschil als i.p.v. huwelijkse voorwaarden een huwelijksgemeenschap was?
Enkel wanneer het een art. 3.92 geval is. Zie namelijk lid 4 van 3.92, het wordt dan voor de helft
toegerekend aan partner.
Voor het vervolg van de opgave geldt dat een zakelijke rente wordt vergoed.
Vlak voordat hij het bovenstaande bedrag aan zijn vrouw leende, had Joseph een erfenis
ontvangen van zijn overleden oom. Op dat moment had hij ook een hypothecaire schuld op zijn
vakantiewoning bij de B-bank. Op advies van zijn belastingadviseur heeft Joseph het bedrag van
de erfenis niet gebruikt voor de aflossing van de hypotheek op de vakantiewoning, maar om aan
zijn echtgenote te lenen. De adviseur vertelde daarbij dat de rente op de hypothecaire lening bij
B-bank dan als aftrekbare (rente)kosten voor de terbeschikkingstellingsregeling kunnen worden
aangegeven. Hetzelfde resultaat zou immers bereikt zijn indien de erfenis zou zijn gebruikt om de
hypotheek af te lossen en vervolgens een nieuwe lening zou zijn aangegaan bij de bank om de
lening aan zijn vrouw mee te financieren.
b. Beoordeel het advies van de belastingadviseur.
De rente op de hypothecaire lening aan B-bank, zijn kosten niet onvoldoende samenhang
hebben met de TBS-regeling. De lening is niet op een verbonden persoon, het advies wat de
adviseur geeft is dus incorrect.
Mevrouw Bakema is enig aandeelhouder van een zeer goed renderende vennootschap. Om
extra zekerheid te geven aan de schuldeisers van deze BV, staat Bakema persoonlijk borg voor
de schulden van de BV. Enige tijd later is het tij volkomen gekeerd. De BV is niet meer te redden
en Bakema moet als gevolg van haar borgstelling € 100.000 voldoen aan de schuldeisers van de
BV. Op het moment van het betalen van laatstgenoemd bedrag is volledig zeker dat haar
regresvordering waardeloos is.
, c. Vanaf welk moment heeft de regresvordering gevolgen voor de tbs-regeling en voor welk
bedrag? Ga er bij uw beantwoording vanuit dat de tbs-regeling van toepassing is op de
regresvordering. U hoeft dus de kwalificatie van de regresvordering dus niet te toetsen.
Allereerst: Borg staan ansicht is geen TBS, borgstellingsvergoeding is wel TBS (raar maar waar).
Mevrouw Bakema staat borg voor schulden van BV.
Wat is een regresvordering? BV kan de schuld niet betalen. De bank spreekt dan mevr. Bakema
aan, zij zal moeten betalen en dit ook doen. Mevr. Bakema heeft dan een regresvordering op de
BV (vordering op de BV voor het betalen van de borg). Dus het ontstaan van de regresvordering
is op het moment wanneer de borg wordt betaald. Moment ontstaan TBS is op moment waarop
de borg wordt aangesproken (BNB 2012/188).
Let Op: in tentamen kunnen termen als regresvordering, cessie om niet en subrogatievordering
voorkomen, die termen moet je kennen.
Opgave 2
Ber Hoekman heeft een inwonende meerderjarige zoon. Deze zoon, Sandor, is in 2011 een
onderneming gestart in webdesign. Deze onderneming is gevestigd in de eigen woning van Ber.
Sandor heeft voor zijn onderneming een aanzienlijk kapitaal nodig, maar hij beschikt zelf niet over
vermogen en de banken zijn niet bereid zijn onderneming te financieren. Ber spreekt daarom zijn
spaargeld aan en verstrekt aan de onderneming van Sandor gedurende een aantal jaren in
rekening-courant de benodigde gelden. Van deze geldverstrekkingen worden geen
overeenkomsten opgesteld. Er wordt evenmin door Ber een rente bedongen en er is geen
aflossingsplan opgesteld, noch zijn zekerheden gesteld.
Eind 2015 is de vordering van Ber opgelopen tot € 20.000. Omdat de kans op terugbetaling
(zeer) gering lijkt, besluit Ber, mede op aandringen van de adviseur van Sandor, om de stand van
de rekeningcourantvordering af te bouwen door jaarlijks seriekringen te doen. De eerste
seriekring ad € 5.000 vindt plaats in 2016. In zijn aangifte over dat jaar stelt Ber dat hij een verlies
op de vordering heeft geleden van € 5.000 en dat dit als een verlies in box 1 in aanmerking moet
worden genomen.
a. Op welk wetsartikelen in de inkomstenbelasting zal Ber zich beroepen?
Ongebruikelijke TBS, dus art. 3.91 lid 3 of art. 3.92 lid 3 IB (ligt aan onderneming of
aandeelhouder).
b. Zal de inspecteur het door Ber opgevoerde verlies op zijn vordering op Sandor accepteren?
Banken zijn niet bereid te lenen, er is geen zekerheid, geen rente, geen aflossingsschema: Dus
zo goed als zeker een onzakelijke lening. Verliesneming zal dan niet geaccepteerd worden
(geen afwaardering).
c. Wat zijn de fiscale gevolgen van het door de Ber kwijtgescholden bedrag van
€ 5.000 voor Sandor? Beperk uw antwoord tot de inkomstenbelasting.
Bij een Ab-houder zou in dit geval de VP verhogen. Dit is echter geen Ab-houder maar een IB-
ondernemer. Wat dan? Dan zijn er geen gevolgen in de zakelijke sfeer, maar juist in de privé
sfeer (BNB 2016/133).
d. Zou de inspecteur ook kunnen stellen dat de door Ber verstrekte gelden gekwalificeerd
moeten worden als zogenaamde bodemloze-put-leningen? Wat is daarvoor nodig?
Dan moet op voorhand duidelijk zijn dat de onderneming dit (de lening) nooit gaat terug
betalen. In dat geval, lenen in een erg slecht draaiende onderneming is sprake van een
bodemloze-put-lening. Hier lijkt dit niet het geval, op het moment van de lening
verstrekken was het een startende onderneming.
Opgave 1
Joseph en Magda (beide boven 50 jaar) zijn gehuwd op huwelijkse voorwaarden. Magda is
zelfstandig gevestigd ondernemer, haar onderneming wordt uitgeoefend vanuit een pand dat op
de balans van de onderneming staat. Om een verbouwing aan het bedrijfspand mogelijk te
maken, heeft Magda een bedrag geleend van Joseph. Omdat het een lening aan zijn echtgenote
betreft, heeft Joseph de lening renteloos vertrekt.
a. Hoe dient Joseph de lening in zijn aangifte te verwerken?
Joseph en Magda zijn partner op grond van art. 5 AWR, ze zijn namelijk gehuwd. Joseph leent
geld uit aan partner Magda die een onderneming bezit. Dat betekent: Art. 3.91 IB: Rendabel
maken van een vermogensbestanddeel aan een verbonden persoon (partner is verbond, zie art.
3.91 lid 2b IB). Dus val de lening in de TBS-regeling en moet Joseph deze aangeven in Box 1.
Toevoeging docent: Verschil als i.p.v. huwelijkse voorwaarden een huwelijksgemeenschap was?
Enkel wanneer het een art. 3.92 geval is. Zie namelijk lid 4 van 3.92, het wordt dan voor de helft
toegerekend aan partner.
Voor het vervolg van de opgave geldt dat een zakelijke rente wordt vergoed.
Vlak voordat hij het bovenstaande bedrag aan zijn vrouw leende, had Joseph een erfenis
ontvangen van zijn overleden oom. Op dat moment had hij ook een hypothecaire schuld op zijn
vakantiewoning bij de B-bank. Op advies van zijn belastingadviseur heeft Joseph het bedrag van
de erfenis niet gebruikt voor de aflossing van de hypotheek op de vakantiewoning, maar om aan
zijn echtgenote te lenen. De adviseur vertelde daarbij dat de rente op de hypothecaire lening bij
B-bank dan als aftrekbare (rente)kosten voor de terbeschikkingstellingsregeling kunnen worden
aangegeven. Hetzelfde resultaat zou immers bereikt zijn indien de erfenis zou zijn gebruikt om de
hypotheek af te lossen en vervolgens een nieuwe lening zou zijn aangegaan bij de bank om de
lening aan zijn vrouw mee te financieren.
b. Beoordeel het advies van de belastingadviseur.
De rente op de hypothecaire lening aan B-bank, zijn kosten niet onvoldoende samenhang
hebben met de TBS-regeling. De lening is niet op een verbonden persoon, het advies wat de
adviseur geeft is dus incorrect.
Mevrouw Bakema is enig aandeelhouder van een zeer goed renderende vennootschap. Om
extra zekerheid te geven aan de schuldeisers van deze BV, staat Bakema persoonlijk borg voor
de schulden van de BV. Enige tijd later is het tij volkomen gekeerd. De BV is niet meer te redden
en Bakema moet als gevolg van haar borgstelling € 100.000 voldoen aan de schuldeisers van de
BV. Op het moment van het betalen van laatstgenoemd bedrag is volledig zeker dat haar
regresvordering waardeloos is.
, c. Vanaf welk moment heeft de regresvordering gevolgen voor de tbs-regeling en voor welk
bedrag? Ga er bij uw beantwoording vanuit dat de tbs-regeling van toepassing is op de
regresvordering. U hoeft dus de kwalificatie van de regresvordering dus niet te toetsen.
Allereerst: Borg staan ansicht is geen TBS, borgstellingsvergoeding is wel TBS (raar maar waar).
Mevrouw Bakema staat borg voor schulden van BV.
Wat is een regresvordering? BV kan de schuld niet betalen. De bank spreekt dan mevr. Bakema
aan, zij zal moeten betalen en dit ook doen. Mevr. Bakema heeft dan een regresvordering op de
BV (vordering op de BV voor het betalen van de borg). Dus het ontstaan van de regresvordering
is op het moment wanneer de borg wordt betaald. Moment ontstaan TBS is op moment waarop
de borg wordt aangesproken (BNB 2012/188).
Let Op: in tentamen kunnen termen als regresvordering, cessie om niet en subrogatievordering
voorkomen, die termen moet je kennen.
Opgave 2
Ber Hoekman heeft een inwonende meerderjarige zoon. Deze zoon, Sandor, is in 2011 een
onderneming gestart in webdesign. Deze onderneming is gevestigd in de eigen woning van Ber.
Sandor heeft voor zijn onderneming een aanzienlijk kapitaal nodig, maar hij beschikt zelf niet over
vermogen en de banken zijn niet bereid zijn onderneming te financieren. Ber spreekt daarom zijn
spaargeld aan en verstrekt aan de onderneming van Sandor gedurende een aantal jaren in
rekening-courant de benodigde gelden. Van deze geldverstrekkingen worden geen
overeenkomsten opgesteld. Er wordt evenmin door Ber een rente bedongen en er is geen
aflossingsplan opgesteld, noch zijn zekerheden gesteld.
Eind 2015 is de vordering van Ber opgelopen tot € 20.000. Omdat de kans op terugbetaling
(zeer) gering lijkt, besluit Ber, mede op aandringen van de adviseur van Sandor, om de stand van
de rekeningcourantvordering af te bouwen door jaarlijks seriekringen te doen. De eerste
seriekring ad € 5.000 vindt plaats in 2016. In zijn aangifte over dat jaar stelt Ber dat hij een verlies
op de vordering heeft geleden van € 5.000 en dat dit als een verlies in box 1 in aanmerking moet
worden genomen.
a. Op welk wetsartikelen in de inkomstenbelasting zal Ber zich beroepen?
Ongebruikelijke TBS, dus art. 3.91 lid 3 of art. 3.92 lid 3 IB (ligt aan onderneming of
aandeelhouder).
b. Zal de inspecteur het door Ber opgevoerde verlies op zijn vordering op Sandor accepteren?
Banken zijn niet bereid te lenen, er is geen zekerheid, geen rente, geen aflossingsschema: Dus
zo goed als zeker een onzakelijke lening. Verliesneming zal dan niet geaccepteerd worden
(geen afwaardering).
c. Wat zijn de fiscale gevolgen van het door de Ber kwijtgescholden bedrag van
€ 5.000 voor Sandor? Beperk uw antwoord tot de inkomstenbelasting.
Bij een Ab-houder zou in dit geval de VP verhogen. Dit is echter geen Ab-houder maar een IB-
ondernemer. Wat dan? Dan zijn er geen gevolgen in de zakelijke sfeer, maar juist in de privé
sfeer (BNB 2016/133).
d. Zou de inspecteur ook kunnen stellen dat de door Ber verstrekte gelden gekwalificeerd
moeten worden als zogenaamde bodemloze-put-leningen? Wat is daarvoor nodig?
Dan moet op voorhand duidelijk zijn dat de onderneming dit (de lening) nooit gaat terug
betalen. In dat geval, lenen in een erg slecht draaiende onderneming is sprake van een
bodemloze-put-lening. Hier lijkt dit niet het geval, op het moment van de lening
verstrekken was het een startende onderneming.
