Parlementaire democratie
Wat is politiek?
- Het maken van keuzes waarin allen in een staat zijn gebonden.
- Algemeen belang: beslissingen voor de grote groep.
6 kenmerken van democratie
1. Individuele vrijheid -> bijv. vrijheid van meningsuiting
2. Politieke grondrechten -> stemmen + verkiesbaar stellen
3. De macht van leger en politiek is beperkt -> Ze moeten zich ook aan de wet houden.
4. Onafhankelijk rechtspraak -> Rechter beslist zonder bemoeienis van de overheid
5. Persvrijheid -> Journalisten moeten alles kunnen onderzoeken
6. Trias politica -> Scheiding van de machten
● Wetgevende macht (1e en 2e kamer)
● Uitvoerende macht (Regering = minister)
● Rechtsprekende macht (Rechters)
Democratie
- Een bestuursvorm waarbij de bevolking (in)direct invloed uitoefent op de politieke
besluitvorming.
Indirecte democratie
- Het volk kiest vertegenwoordigers die de beslissingen nemen en met een zekere
regelmaat bij verkiezingen aan de bevolking verantwoording moeten afleggen over
hun beleid.
Referendum
- Een vorm van directe democratie, de bevolking mag zijn stem direct uitbrengen over
een bepaald onderwerp (Zwitserland)
Constitutionele democratie
- Parlement met koning als staatshoofd (Nederland)
Presidentieel stelsel
- Bevolking kiest parlement en president (VS, Frankrijk)
Dictatuur
- De drie machten (wetgevende, rechtsprekende en uitvoerende) zijn niet gescheiden.
Maar in handen van een kleine groep mensen
1. Geen trias politica
2. Beperkte individuele vrijheid
3. Weinig politieke vrijheid
4. overheidsgeweld
5. Geen onafhankelijke rechtspraak
6. Massa media en kunst staan onder overheidstoezicht
- Dat gebaseerd is op ideologie, religie en militaire
, Ideologie
- Vietnam, Laos, China, Cuba (communisme)
Religie
- Afghanistan, Iran, Saudi-Arabië
Militaire
- Myanmar, Swaziland
Ideologie
- Een verzameling ideeën over wat belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen
het best met elkaar kunnen samenleven. Daarbij is het belangrijk: normen en
waarden, rol van de overheid (actief of passief)
Partijen
- Links: Actieve overheid op het gebied van economie, uitkeringen en onderwijs ->
ongelijkheid tegengaan -> zwakkeren bescherming -> PvDa, Groenlinks, SP
- Rechts: Een passieve overheid op sociaal economisch gebied -> eigen
verantwoordelijkheid van mensen -> ongelijkheid is onvermijdelijk ->VVD
Democratie (Links)
- Gelijkheid -> solidariteit (sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen) ->
verdeling van kennis, inkomen en macht -> zorg van de wieg tot het graf -> SP, Pvda
en Groenlinks
Christen democratie
- Geloof gaat uit van het gezin -> maatschappelijk middenveld: overheid heeft een
aanvullende rol school, sportclubs, kerken moeten eerste zorg bieden ->
rentmeesterschap: zorg voor de aarde -> naastenliefde, solidariteit met zwakkeren ->
CDA, Christenunie, SGP
Liberalisme (Rechts)
- Gaat uit van het individu -> Vrijheid, individuele verantwoordelijkheid, tolerantie ->
mensen gelijk, wel gelijkwaardig -> Vrijemarkteconomie -> VVD, D66
Ecologisme
- Mens is onderdeel van de natuur -> economie is ondergeschikt aan de natuur ->
Zorg voor milieu en duurzaam -> Groenlinks, PvDa
Populisme
- Zeggen namens het volk te spreken -> Nationalisme, anti immigratie, anti EU -> Niet
L-R -> Pvv, Forum voor democratie
Wat is politiek?
- Het maken van keuzes waarin allen in een staat zijn gebonden.
- Algemeen belang: beslissingen voor de grote groep.
6 kenmerken van democratie
1. Individuele vrijheid -> bijv. vrijheid van meningsuiting
2. Politieke grondrechten -> stemmen + verkiesbaar stellen
3. De macht van leger en politiek is beperkt -> Ze moeten zich ook aan de wet houden.
4. Onafhankelijk rechtspraak -> Rechter beslist zonder bemoeienis van de overheid
5. Persvrijheid -> Journalisten moeten alles kunnen onderzoeken
6. Trias politica -> Scheiding van de machten
● Wetgevende macht (1e en 2e kamer)
● Uitvoerende macht (Regering = minister)
● Rechtsprekende macht (Rechters)
Democratie
- Een bestuursvorm waarbij de bevolking (in)direct invloed uitoefent op de politieke
besluitvorming.
Indirecte democratie
- Het volk kiest vertegenwoordigers die de beslissingen nemen en met een zekere
regelmaat bij verkiezingen aan de bevolking verantwoording moeten afleggen over
hun beleid.
Referendum
- Een vorm van directe democratie, de bevolking mag zijn stem direct uitbrengen over
een bepaald onderwerp (Zwitserland)
Constitutionele democratie
- Parlement met koning als staatshoofd (Nederland)
Presidentieel stelsel
- Bevolking kiest parlement en president (VS, Frankrijk)
Dictatuur
- De drie machten (wetgevende, rechtsprekende en uitvoerende) zijn niet gescheiden.
Maar in handen van een kleine groep mensen
1. Geen trias politica
2. Beperkte individuele vrijheid
3. Weinig politieke vrijheid
4. overheidsgeweld
5. Geen onafhankelijke rechtspraak
6. Massa media en kunst staan onder overheidstoezicht
- Dat gebaseerd is op ideologie, religie en militaire
, Ideologie
- Vietnam, Laos, China, Cuba (communisme)
Religie
- Afghanistan, Iran, Saudi-Arabië
Militaire
- Myanmar, Swaziland
Ideologie
- Een verzameling ideeën over wat belangrijk is in de maatschappij en hoe mensen
het best met elkaar kunnen samenleven. Daarbij is het belangrijk: normen en
waarden, rol van de overheid (actief of passief)
Partijen
- Links: Actieve overheid op het gebied van economie, uitkeringen en onderwijs ->
ongelijkheid tegengaan -> zwakkeren bescherming -> PvDa, Groenlinks, SP
- Rechts: Een passieve overheid op sociaal economisch gebied -> eigen
verantwoordelijkheid van mensen -> ongelijkheid is onvermijdelijk ->VVD
Democratie (Links)
- Gelijkheid -> solidariteit (sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen) ->
verdeling van kennis, inkomen en macht -> zorg van de wieg tot het graf -> SP, Pvda
en Groenlinks
Christen democratie
- Geloof gaat uit van het gezin -> maatschappelijk middenveld: overheid heeft een
aanvullende rol school, sportclubs, kerken moeten eerste zorg bieden ->
rentmeesterschap: zorg voor de aarde -> naastenliefde, solidariteit met zwakkeren ->
CDA, Christenunie, SGP
Liberalisme (Rechts)
- Gaat uit van het individu -> Vrijheid, individuele verantwoordelijkheid, tolerantie ->
mensen gelijk, wel gelijkwaardig -> Vrijemarkteconomie -> VVD, D66
Ecologisme
- Mens is onderdeel van de natuur -> economie is ondergeschikt aan de natuur ->
Zorg voor milieu en duurzaam -> Groenlinks, PvDa
Populisme
- Zeggen namens het volk te spreken -> Nationalisme, anti immigratie, anti EU -> Niet
L-R -> Pvv, Forum voor democratie
