Berend Markhorst Ignatiusgymnasium
Hoofdstuk 3 Tijd van monniken en ridders
500-1000
In het kort:
De Frankische koning Clovis haalde een belangrijke overwinning op de
Visigoten, hij werd ereconsul van het Oost-Romeinse rijk.
Volksverhuizingen (400-600). Germaanse koninkrijken. Oost-Romeinse rijk tot 143. 7e
eeuw kwam Islam op Arabisch schiereiland op. Rond 800 nieuwe samenleving in West-
Europa > mengeling Germaans en Romeins. Leenstelstel. Horigen. Christendom =
belangrijk.
§3.1 Leenheren en leenmannen
In de noordelijke streken van Gallië, in 55 vC door Julius Caesar veroverd, leefden
verschillenden Gallo-Romeinen, Kelthische en Germaanse stammen:
Foederati: betalen belasting + soldaten in ruil voor bescherming en welvaart
Volksverhuizingen: Germaanse stammen kwamen in grote getalen + geen
Romeins leger
o Gevolg: velen lieten landbouwgrond en steden achter> plunderingen +
hongersnoden.
De cultuur, bestuur en economie waren volledig Romeins (Christendom, etc.)
In Gallië namen vooral de Franken de gebieden in.
Karel Martel
Germanen nemen Gallo-Romeinen
over nemen over
Bestuurorganisatie Adel trouwt met Pepijn de Korte
Frankische adel
Clovis
Leefwijze
zocht Alexander de Grote
aansluiting bij Gallo-Romeinse elite, hij nam dmv
geweld/sluwe politiek de macht en hij werd Christen (in Reim gedoopt). Om het gebied
te behouden had hij vazallen nodig: krijgslieden, maar ook
andere taken. Zij beloofden hem trouw. Clovis’ dood > rijk
Leenheer
verdeeld onder zonen > macht bij Karel Martel (vecht tegen (koning)
Arabieren).
Leen = beneficium/feodum > feodalisme.
Karel de grote verdeeld z’n rijk in 400
graafschappen. Zendgraven controleerde hen, de Leenman Leenman
keizer zelf controleerde ook > Paltsen > tijdelijke (ridder = hoge (ridder = hoge
adel) adel)
hoofdplaats keizerrijk (Nijmegen, Aken). Hij
beschermde ook de paus > door paus tot
keizer gekroond.
Byzantijnse rijk = Oost-Romeinse rijk. > achterleenman achterleenman achterleenman
Constantinopel. Justitianus wilde (lage adel) (lage adel) (lage adel)
westen veroveren > te weinig geld >
uitputting. Tov westen maakte Byzantijnse rijk
eigen ontwikkeling door.
Nadelen leenstelsel:
Leenman wil zoon laten erven: ingrijpen + ruzie of niet ingrijpen + geen controle?
Verhouding leenheer en leenman minder persoonlijk
Achterleenmannen zwoeren alleen trouw aan leenman
Hoofdstuk 3 Tijd van monniken en ridders
500-1000
In het kort:
De Frankische koning Clovis haalde een belangrijke overwinning op de
Visigoten, hij werd ereconsul van het Oost-Romeinse rijk.
Volksverhuizingen (400-600). Germaanse koninkrijken. Oost-Romeinse rijk tot 143. 7e
eeuw kwam Islam op Arabisch schiereiland op. Rond 800 nieuwe samenleving in West-
Europa > mengeling Germaans en Romeins. Leenstelstel. Horigen. Christendom =
belangrijk.
§3.1 Leenheren en leenmannen
In de noordelijke streken van Gallië, in 55 vC door Julius Caesar veroverd, leefden
verschillenden Gallo-Romeinen, Kelthische en Germaanse stammen:
Foederati: betalen belasting + soldaten in ruil voor bescherming en welvaart
Volksverhuizingen: Germaanse stammen kwamen in grote getalen + geen
Romeins leger
o Gevolg: velen lieten landbouwgrond en steden achter> plunderingen +
hongersnoden.
De cultuur, bestuur en economie waren volledig Romeins (Christendom, etc.)
In Gallië namen vooral de Franken de gebieden in.
Karel Martel
Germanen nemen Gallo-Romeinen
over nemen over
Bestuurorganisatie Adel trouwt met Pepijn de Korte
Frankische adel
Clovis
Leefwijze
zocht Alexander de Grote
aansluiting bij Gallo-Romeinse elite, hij nam dmv
geweld/sluwe politiek de macht en hij werd Christen (in Reim gedoopt). Om het gebied
te behouden had hij vazallen nodig: krijgslieden, maar ook
andere taken. Zij beloofden hem trouw. Clovis’ dood > rijk
Leenheer
verdeeld onder zonen > macht bij Karel Martel (vecht tegen (koning)
Arabieren).
Leen = beneficium/feodum > feodalisme.
Karel de grote verdeeld z’n rijk in 400
graafschappen. Zendgraven controleerde hen, de Leenman Leenman
keizer zelf controleerde ook > Paltsen > tijdelijke (ridder = hoge (ridder = hoge
adel) adel)
hoofdplaats keizerrijk (Nijmegen, Aken). Hij
beschermde ook de paus > door paus tot
keizer gekroond.
Byzantijnse rijk = Oost-Romeinse rijk. > achterleenman achterleenman achterleenman
Constantinopel. Justitianus wilde (lage adel) (lage adel) (lage adel)
westen veroveren > te weinig geld >
uitputting. Tov westen maakte Byzantijnse rijk
eigen ontwikkeling door.
Nadelen leenstelsel:
Leenman wil zoon laten erven: ingrijpen + ruzie of niet ingrijpen + geen controle?
Verhouding leenheer en leenman minder persoonlijk
Achterleenmannen zwoeren alleen trouw aan leenman
