Bijeenkomt 1:
Definitie geriatrische patiënt: iemand met een complex ziektebeeld, als gevolg van stoornissen op
lichamelijk, geestelijk en/of sociaal gebied waardoor zelfstandigheid functioneren en de kwaliteit van
het leven negatief beïnvloed wordt.
Kenmerken:
- Verwevenheid van medische-biologische, psychische en sociale factoren
- Multimorbidteit (meerdere ziektes)
- Atypische presentatie (andere symptomen dan normaal, voelen soms niet dat ze blaasontsteking
hebben)
- verminderde reservefunctie
-polyfarmacie (te veel medicatie gebruik)
-interindividuele variatie (verschil per patiënt)
Farmacotherapie bij veroudering:
- Verandering farmacokinetiek (absorptie, verdelen, metabolisme, excretie van medicatie in lichaam)
• Voornaamste is de daling van de metanoliseringsnelheid door de lever en minder door de
nier.
- Verandering farmacodynamiek (effect medicatie op lichaam)
• Doordat er minder aangrijpingspunten zijn (minder receptoren) zijn ouderen gevoeliger voor
medicatie met name bij medicatie bij die zijn aangrijpingspunt heeft op de centrale
zenuwstelsel en cardiovasculaire systeem.
Afname reservecapaciteit:
- Afname kwaliteit van weefsels
- Verminderde orgaanfunctie
- Verminderde vermogen om te compenseren
- Bij of na ziekte herstel moeilijker
Lichaam samenstelling veranderd bij veroudering maar bij een oud persoon neemt het af van 80%
naar 50%. Sommige medicatie lost goed op in water. Op het moment dat er medicatie wordt
gegeven moet het lichaam genoeg plasma hebben om het te compenseren. De nieren kunnen
afvalstoffen minder goed uitscheiden, en de lever minder goed afbreken.
Door spier, vet± en lengte afname daalt ook je energiebehoefte en je stofwisseling.
Sarcopenia: afname van spiermassa.
Veel bewegen helpt de afname van spiermassa tegen te gaan.
Als je ouder wordt krijg je meer DNA-schade en kan door verschillende manieren ontstaan:
- Oxidatieve stress (roken, alcohol en stress)
- Eiwit schade
- Verminderde mitochondria functie
- Verminderde cel regeling
,Je wordt steeds korter als je ouder bent omdat het te maken heeft met je
houding en je kraakbeen schijven tussen je ruggenwervel slijten.
Cascade breakdown: door verschillende ziekte aandoeningen die elkaar
berinvloeden leidt het tot de dood van een patiënt.
Figuur 1: cascade breakdown
Figuur 2
Toetsvraag!!
1. Glaucoom
2. Macula degeneratie (gele vlek)
3. Cataract
Glaucoom: beschadiging van de oogzenuw doordat er een
verhoogde druk in het oog.
Cataract (staar): aandoening die te maken heeft met aantasting
(vertroebeling) van de lens.
Geluid wordt geregistreerd in het slakkenhuis. Je hoort de hoge
tonen eerst niet meer.
Figuur 3: evenwichtsorgaan
ZINTUIGEN:
- Proeven
- Voelen
- Horen
- Ruiken
- Zien
, Casuïstiek
Mevrouw de T. woonachtig in Amsterdam, heeft sinds enige tijd klachten en besluit toch maar eens naar de
huisarts te gaan. De patiënte begint uit te leggen. ‘Ik voel me niet lekker, raar gevoel in de
borst, benauwd’. Al een tijd voelt ze zich zo maar nu sinds een paar dagen wordt het erger. Ook als ze in
bed ligt of op de bank zit TV te kijken, is ze kortademig. Pijn straalt uit naar haar schouders en armen.
Komend weekend wil ze naar haar zoon in Groningen maar ze ziet op tegen de lange treinreis. Patiënte ziet
bleek, maar de huisarts wijt dat in eerste instantie aan de tijd van het jaar: ze zal wel
veel binnen zitten. Ze is wel kortademig en heeft duidelijk overgewicht. De bloeddruk blijkt verhoog.
Mevrouw is onder behandeling bij de cardioloog. Ze heeft een MI gehad, is gedotterd en er is een stent
geplaatst. Ten gevolge van het infarct heeft ze DC links.
Ze krijgt de volgende medicatie: furosemide, acenocoumarol, atenolol, tarka en simvastatine, die ze
nauwkeurig inneemt elke dag.
Vraag 1: wat zijn de genoemde medicatie:
Furosemide: diureticum, verlaagd de RR
Acenocoumarol: vitamine K antagonist, remt bloedtrolling
Atenolol: beta-blokker, verlaagd RR en HF
Tarka: verapamil + trandolapril RR verlager
Simvastine: cholesterol verlager
Vraag 2:
a. welke zintuigen lijken te zijn aangedaan bij mevrouw?
b. waaruit haal je dat in de casus?
c. wat zijn mogelijke gevolgen hiervan voor mevrouw?
a/b. reuk & smaak: ‘haar eten smaakt haar minder goed’ reuk kan gevaar opleveren omdat je het niet
ruikt als eten staat aan te branden, een gasfornuis aanstaat of als er brand is. Ook heeft het zoals hier
bij mevrouw effect op de eetlust en kan daardoor leiden tot ondervoeding. Ogen: ‘niet meer goed
kan breien en het lezen gaat minder goed. Kan effect hebben op communicatie, kunnen uitoefenen
van hobbies, aankleden, mobiliteit (lopen, fietsen, autorijden) maar ook eten wordt lastiger. Gehoor
en evenwicht, ‘Het valt de thuiszorg op dat ze slechter ter been lijkt en schuifelende loopt’
c. Gehoor (communicatie), evenwicht en zicht (VOR vestibulaire-occulaire reflex – je ziet geen dingen
meer die bewegen
zien bewegende dingen minder goed en door aantasting van evenwicht ook effect op mobiliteit
(lopen, fietsen)
Vraag 3: wat zijn mogelijke verpleegkundige interventies om de problematiek vaan mevrouw aan te
pakken?
- rollator
- traplift
- medicatie
- glutamaat
Definitie geriatrische patiënt: iemand met een complex ziektebeeld, als gevolg van stoornissen op
lichamelijk, geestelijk en/of sociaal gebied waardoor zelfstandigheid functioneren en de kwaliteit van
het leven negatief beïnvloed wordt.
Kenmerken:
- Verwevenheid van medische-biologische, psychische en sociale factoren
- Multimorbidteit (meerdere ziektes)
- Atypische presentatie (andere symptomen dan normaal, voelen soms niet dat ze blaasontsteking
hebben)
- verminderde reservefunctie
-polyfarmacie (te veel medicatie gebruik)
-interindividuele variatie (verschil per patiënt)
Farmacotherapie bij veroudering:
- Verandering farmacokinetiek (absorptie, verdelen, metabolisme, excretie van medicatie in lichaam)
• Voornaamste is de daling van de metanoliseringsnelheid door de lever en minder door de
nier.
- Verandering farmacodynamiek (effect medicatie op lichaam)
• Doordat er minder aangrijpingspunten zijn (minder receptoren) zijn ouderen gevoeliger voor
medicatie met name bij medicatie bij die zijn aangrijpingspunt heeft op de centrale
zenuwstelsel en cardiovasculaire systeem.
Afname reservecapaciteit:
- Afname kwaliteit van weefsels
- Verminderde orgaanfunctie
- Verminderde vermogen om te compenseren
- Bij of na ziekte herstel moeilijker
Lichaam samenstelling veranderd bij veroudering maar bij een oud persoon neemt het af van 80%
naar 50%. Sommige medicatie lost goed op in water. Op het moment dat er medicatie wordt
gegeven moet het lichaam genoeg plasma hebben om het te compenseren. De nieren kunnen
afvalstoffen minder goed uitscheiden, en de lever minder goed afbreken.
Door spier, vet± en lengte afname daalt ook je energiebehoefte en je stofwisseling.
Sarcopenia: afname van spiermassa.
Veel bewegen helpt de afname van spiermassa tegen te gaan.
Als je ouder wordt krijg je meer DNA-schade en kan door verschillende manieren ontstaan:
- Oxidatieve stress (roken, alcohol en stress)
- Eiwit schade
- Verminderde mitochondria functie
- Verminderde cel regeling
,Je wordt steeds korter als je ouder bent omdat het te maken heeft met je
houding en je kraakbeen schijven tussen je ruggenwervel slijten.
Cascade breakdown: door verschillende ziekte aandoeningen die elkaar
berinvloeden leidt het tot de dood van een patiënt.
Figuur 1: cascade breakdown
Figuur 2
Toetsvraag!!
1. Glaucoom
2. Macula degeneratie (gele vlek)
3. Cataract
Glaucoom: beschadiging van de oogzenuw doordat er een
verhoogde druk in het oog.
Cataract (staar): aandoening die te maken heeft met aantasting
(vertroebeling) van de lens.
Geluid wordt geregistreerd in het slakkenhuis. Je hoort de hoge
tonen eerst niet meer.
Figuur 3: evenwichtsorgaan
ZINTUIGEN:
- Proeven
- Voelen
- Horen
- Ruiken
- Zien
, Casuïstiek
Mevrouw de T. woonachtig in Amsterdam, heeft sinds enige tijd klachten en besluit toch maar eens naar de
huisarts te gaan. De patiënte begint uit te leggen. ‘Ik voel me niet lekker, raar gevoel in de
borst, benauwd’. Al een tijd voelt ze zich zo maar nu sinds een paar dagen wordt het erger. Ook als ze in
bed ligt of op de bank zit TV te kijken, is ze kortademig. Pijn straalt uit naar haar schouders en armen.
Komend weekend wil ze naar haar zoon in Groningen maar ze ziet op tegen de lange treinreis. Patiënte ziet
bleek, maar de huisarts wijt dat in eerste instantie aan de tijd van het jaar: ze zal wel
veel binnen zitten. Ze is wel kortademig en heeft duidelijk overgewicht. De bloeddruk blijkt verhoog.
Mevrouw is onder behandeling bij de cardioloog. Ze heeft een MI gehad, is gedotterd en er is een stent
geplaatst. Ten gevolge van het infarct heeft ze DC links.
Ze krijgt de volgende medicatie: furosemide, acenocoumarol, atenolol, tarka en simvastatine, die ze
nauwkeurig inneemt elke dag.
Vraag 1: wat zijn de genoemde medicatie:
Furosemide: diureticum, verlaagd de RR
Acenocoumarol: vitamine K antagonist, remt bloedtrolling
Atenolol: beta-blokker, verlaagd RR en HF
Tarka: verapamil + trandolapril RR verlager
Simvastine: cholesterol verlager
Vraag 2:
a. welke zintuigen lijken te zijn aangedaan bij mevrouw?
b. waaruit haal je dat in de casus?
c. wat zijn mogelijke gevolgen hiervan voor mevrouw?
a/b. reuk & smaak: ‘haar eten smaakt haar minder goed’ reuk kan gevaar opleveren omdat je het niet
ruikt als eten staat aan te branden, een gasfornuis aanstaat of als er brand is. Ook heeft het zoals hier
bij mevrouw effect op de eetlust en kan daardoor leiden tot ondervoeding. Ogen: ‘niet meer goed
kan breien en het lezen gaat minder goed. Kan effect hebben op communicatie, kunnen uitoefenen
van hobbies, aankleden, mobiliteit (lopen, fietsen, autorijden) maar ook eten wordt lastiger. Gehoor
en evenwicht, ‘Het valt de thuiszorg op dat ze slechter ter been lijkt en schuifelende loopt’
c. Gehoor (communicatie), evenwicht en zicht (VOR vestibulaire-occulaire reflex – je ziet geen dingen
meer die bewegen
zien bewegende dingen minder goed en door aantasting van evenwicht ook effect op mobiliteit
(lopen, fietsen)
Vraag 3: wat zijn mogelijke verpleegkundige interventies om de problematiek vaan mevrouw aan te
pakken?
- rollator
- traplift
- medicatie
- glutamaat
