Samenvatting centraal examen havo,
Verenigde Nederlanden, Duitsland en de
Koude oorlog.
Verenigde Nederlanden
Welk verschil van mening onstond tussen de rooms-katholieke kerk en haar critici
begin 16e eeuw? Sommige critici vonden dat de kerk de bijbel anders uitlegde dan dat hun
vonden en dat de kerk er gebruiken op na hield die nergens in de Bijbel terug te vinden
waren. Maar de leiding van de katholieke kerk was het daar niet mee eens.
Hervormers/reformatie: mensen die tegen de katholieke kerk waren en een eigen nieuwe
kerk (protestant) stichten.
Grootste hervormers: Luther en Calvijn, hun opvattingen worden het lutheranisme en het
calvinisme genoemd
Op welke punten had Luther kritiek op de katholieke kerk?
– Machtsafspraken en zelfgemaakte wetten en regels waren onterecht
– iedereen moest zelf de Bijbel in eigen volkstaal gaan lezen
– de aflaathandel
– pausschap, celibaat, sacramenten, heiligenverering, en de kloosterorden afschaffen,
want daar staat niets over in de bijbel
Kartel V (keizer v.h heilige roomse rijk) steunt de paus.
Daagt Luther voor rijksdag (1521)
– edict van worms: Luther wordt vogelvrij verklaard (iedereen mag hem vermoorden)
– Luther wordt beschermd door Frederik van Saksen
– Veel vorsten sluiten zich aan bij Luther:
Waarom steunden veel Duitse vorsten de reformatie/hervorming zoals Luther die
wilde?
• Vergroting macht
• Vorst is hoofd v.d kerk (niet de paus)
• volk moest altijd gehoorzamen
Waarom ervoer Karel V de vrede van Augsburg (1555) als een enorme nederlaag?
Toen dwongen de vorsten Karel V de afspraak 'cuius regio eius relidio' af. Dat hield in dat de
vorst het geloof van zijn onderdanen voorstaan bepaalde, hij vond het een enorme
nederlaag, want handhaving van de eenheid onder de christenen was één van zijn
belangrijkste doelen.
Omschrijf twee belangrijke verschillen tussen de opvattingen van Calvijn en van
Luther
– Vorst moet leven volgens de regels van god, zo niet heeft het volk het recht hem af te
1
Verenigde Nederlanden, Duitsland en de
Koude oorlog.
Verenigde Nederlanden
Welk verschil van mening onstond tussen de rooms-katholieke kerk en haar critici
begin 16e eeuw? Sommige critici vonden dat de kerk de bijbel anders uitlegde dan dat hun
vonden en dat de kerk er gebruiken op na hield die nergens in de Bijbel terug te vinden
waren. Maar de leiding van de katholieke kerk was het daar niet mee eens.
Hervormers/reformatie: mensen die tegen de katholieke kerk waren en een eigen nieuwe
kerk (protestant) stichten.
Grootste hervormers: Luther en Calvijn, hun opvattingen worden het lutheranisme en het
calvinisme genoemd
Op welke punten had Luther kritiek op de katholieke kerk?
– Machtsafspraken en zelfgemaakte wetten en regels waren onterecht
– iedereen moest zelf de Bijbel in eigen volkstaal gaan lezen
– de aflaathandel
– pausschap, celibaat, sacramenten, heiligenverering, en de kloosterorden afschaffen,
want daar staat niets over in de bijbel
Kartel V (keizer v.h heilige roomse rijk) steunt de paus.
Daagt Luther voor rijksdag (1521)
– edict van worms: Luther wordt vogelvrij verklaard (iedereen mag hem vermoorden)
– Luther wordt beschermd door Frederik van Saksen
– Veel vorsten sluiten zich aan bij Luther:
Waarom steunden veel Duitse vorsten de reformatie/hervorming zoals Luther die
wilde?
• Vergroting macht
• Vorst is hoofd v.d kerk (niet de paus)
• volk moest altijd gehoorzamen
Waarom ervoer Karel V de vrede van Augsburg (1555) als een enorme nederlaag?
Toen dwongen de vorsten Karel V de afspraak 'cuius regio eius relidio' af. Dat hield in dat de
vorst het geloof van zijn onderdanen voorstaan bepaalde, hij vond het een enorme
nederlaag, want handhaving van de eenheid onder de christenen was één van zijn
belangrijkste doelen.
Omschrijf twee belangrijke verschillen tussen de opvattingen van Calvijn en van
Luther
– Vorst moet leven volgens de regels van god, zo niet heeft het volk het recht hem af te
1
