Volledige samenvatting/stappenplannen aansprakelijkheidsrecht

Week 1.1 – Verbintenissen uit de wet, aansprakelijkheid voor gedrag op
grond van 6:162 BW
Verbintenissen die voortvloeien uit de wet
 Rechtmatige daad
o Zaakwaarneming (art. 6:198 BW)
o Onverschuldigde betaling (art. 6:203 BW)
o Ongerechtvaardigde verrijking (art. 6:212 BW)
 Onrechtmatige daad
o Eigen onrechtmatige daad (art. 6:162 BW)

Eigen onrechtmatige daad (6:162 BW)




Vereisten aansprakelijkheid op grond van 6:162 BW
1. Onrechtmatige daad (jo. art. 6:162 lid 2 BW)
 Inbreuk op subjectief recht;
 Doen of nalaten in strijd met wettelijke plicht;
 Doen of nalaten in de strijd met hetgeen volgens het ongeschreven recht in
het maatschappelijk verkeer betaamt (Gedrag in strijd met de
zorgvuldigheidsnorm)
o Onbetamelijk/onzorgvuldig handelen = open norm (HR
Lindenbaum/Cohen)
 Gevaarzetting (HR Kelderluik)
 Huis, tuin en keuken ongelukjes (HR Verhuizende Zusjes)
 Sport en spel situatie (HR Natrappen)
 Zuiver nalaten
 Hinder (HR Stankoverlast pluimveebedrijf)
 De onrechtmatigheid kan worden weggenomen door een beroep op een
rechtvaardigingsgrond
2. Toerekening (jo. art. 6:162 lid 3)
 Schuld
 Krachtens de wet  Art. 6:165 W (HR Risicotoerekening OD bij
geestelijke/lichamelijke tekortkoming)
 Krachtens verkeersopvattingen
 Art. 6:164 BW: Aan kinderen onder de 14 jaar kan een onrechtmatige daad niet worden
toegerekend
3. Causaal verband (c.s.q.n.)
4. Schade (6:95 BW)
5. Relativiteitsvereiste (jo. art. 6:163); geen recht op schadevergoeding, indien de norm
die is overtreden niet is geschreven voor schade zoals geleden
a. Inbreuk recht  Alleen slachtoffer
b. Overtreden wet  Alleen voor wie overtreden wet/norm is geschreven (HR
Tandarts; HR Schietincident)
c. Onzorgvuldig handelen  Relativiteitstoets zit ingebakken (wel benoemen)

,JURISPRUDENTIE

Lindenbaum/Cohen
Onbetamelijk/onzorgvuldig handelen = open norm

Tandarts (& Schietincident Alphen aan de Rijn)
Relativiteitstoets; Handelen in strijd met de wet
 Alleen degene voor wie de overtreden norm is geschreven, kan hier een beroep op doen

Kelderluik
Is er sprake van onrechtmatig handelen?
1. De mate van waarschijnlijkheid van niet-inachtneming van vereiste oplettendheid
2. De kans dat daaruit ongevallen ontstaan
3. De ernst van de gevolgen aan de hand van een eventueel ongeval
4. De mate van bezwaarlijkheid van te nemen veiligheidsmaatregelen
5. (De aard van de gedraging)

Verhuizende zusjes
‘’Zodanig gevaarscheppend gedrag is slechts onrechtmatig, indien de mate van
waarschijnlijkheid van het ongeval als gevolg van het gedrag zo groot is, dat de dader zich
naar maatstaven van zorgvuldigheid van dat gedrag had moeten onthouden’’
Ja  O.D.
Nee  Ongelukkige samenloop van omstandigheden (verweer); geen O.D.

Jetblast
Of waarschuwing voldoende was hangt ervan af of te verwachten valt dat door
waarschuwing het gevaar wordt vermeden.

Risicotoerekening OD bij geestelijke/lichamelijke tekortkoming
Art. 6:165 BW = geen zuiver nalaten
Wanneer is er sprake van zuiver nalaten?
 Er is concrete kennis van gevaarlijke situatie
 Dreiging van ernstig geestelijk of lichamelijk letsel
 De mogelijkheid en de noodzaak om daadwerkelijk iets te doen (waarschuwen of
helpen)
 Reële verhouding tussen moeite en kosten en het gevaar.

Stankoverlast pluimveebedrijf
Hinder is niet per definitie onrechtmatig, er moet gelet worden op
- De aard
- Ernst en duur van de hinder
- Schade en omstandigheden van het geval

Redelijke grond zaakwaarneming
Belangenbehartiging tegen de wil van degene wiens belang wordt behartigd, geldt niet als
zaakwaarneming, behoudens uitzonderlijke omstandigheden. Het weigeren van medische
hulp na een zelfmoordpoging valt onder deze omstandigheden.

, Week 1.2 – Aansprakelijkheid voor personen, gebrekkige zaken, opstallen en
dieren

Personen

Aansprakelijkheid kinderen (6:169 BW)
Lid 1: Kind jonger dan 14 jaar (O.D. kan niet aan kind worden toegerekend  Art. 6:164 BW)
Ouders zijn aansprakelijk, vereisten (6:169 lid 1 jo. 6:164)
 Schade aan een derde
 Doen te beschouwen gedraging (zuiver nalaten blijft buiten aansprakelijkheid)
 Jonger dan 14
 Deze handeling zou een onrechtmatige daad opleveren als de leeftijd van het kind
hier niet in de weg zou staan  Handeling toetsen aan art. 6:162 BW
Gevolg  Ouders aansprakelijk

Lid 2: Kind tussen 14 of 15
Kind aansprakelijk (o.g.v. 6:162) + ouders aansprakelijk (o.g.v. 6:169 lid 2)
 Bij fout (= toerekenbare onrechtmatige daad) van kind
Tenzij: ouders niet verweten kan worden dat ze de gedraging van kind niet hebben belet
(6:169 lid 2, tenzij-clausule)
Gevolg  Kind aansprakelijk, ouders niet

Aansprakelijkheid ondergeschikten (6:170 BW)
Vereisten
 Schade aan een derde
 Fout (toerekenbare onrechtmatige daad - toets art. 6:162 BW!)
 Ondergeschikte
 Kans schade vergroot door opdracht (kansvergroting)
 (Theoretisch) zeggenschap
 Kansvergroting + zeggenschap = functioneel verband (Check: HR Partycentrum Groot
Kievitsdal)
o Zowel de ondergeschikte als de werkgever zijn aansprakelijk (art.6:170 lid 3 BW)
Draagplicht; was er opzet of bewuste roekeloosheid van de werknemer?  Dan
moet de schade door de werknemer gedragen worden in plaats van door de
werkgever.