Ontwikkelingspsychologie
Ontwikkeling = rijping en groei
Psychologie = menselijk gedrag beschrijven en verklaren
*ontwikkeling wordt opgevat als een reeks veranderingen die tot hogere niveaus van
differentiatie en functioneren leiden
Doelen =
- Je verdiept je in de ontwikkeling van kinderen
- Je maakt kennis met concepten uit de psychologie
- Leert ‘het kind in ontwikkeling’ beter te begrijpen
- Je begrijpt waarom je het onderwijs op kinderen moet afstemmen
Het terrein van de ontwikkelingspsychologie
Hoofdstuk 1
Wat is ontwikkeling?
Ontwikkeling bestaat uit 2 processen; Werner
Differentiatie: verfijnen van eerder aangeleerd gedraag
Integratie: combinaties van eerder aangeleerd gedrag
Life-span developmental psychology; Baltes
Onderzoek van zowel constantheid als veranderingen in menselijk gedrag gedurende het hele
leven
Hoe kijken we naar ontwikkeling?
Locke
Tabula Rasa
Geen erfelijke bagage
Strikte opvoeding
Aanleren in plaats van afleren
Rousseau
Aangeboren natuurlijke goedheid
Ruimte bieden aan nieuwsgierigheid
Het kind als actief en ontdekkend
Charles Darwin
Evolutietheorie (survival of the fittest)
Aanpassingsvermogen
Observeerde zijn eigen zoon
,Waar kijken we precies naar?
4 domeinen;
Het biologische domein
Het sociale domein
Het emotionele domein
Het cognitieve domein
Verschillende periodes
Baby (0-12) – peuter (1-4) – kleuter (4-6) – school (6-12) – adolescentie (12-18)
Vraagstukken in de ontwikkelingspsychologie
Continue verandering
Stijgende lijn
Discontinue verandering
Stapsgewijze verandering
Hoe wordt het aangestuurd?
Rijping: ontwikkeling als een continu proces, in tijd aangestuurd door onze genen
Ervaring: ontwikkeling als een proces dat verandert naarmate je ervaring hebt
Nature: de nadruk ligt op het ontdekken van erfelijke eigenschappen en vermogens
Nurture: de nadruk ligt op de invloeden van de omgeving op iemand ontwikkeling
Ontwikkelingspsychologische theorieën
Hoofdstuk 2
Hoe kijk je naar een mens?
Er bestaan veel verschillende theorieën over ontwikkeling;
Naam Filosoof Uitleg
De psychoseksuele ontwikkelingstheorie Sigmund Gedrag wordt gemotiveerd
Freud door driften, dat gedrag zit in
het onderbewuste.
3 aspecten persoonlijkheid:
1. Id – Es – het primitieve
2. Ego – Ich – het
rationele
3. Superego – Uber ich –
het geweten
De 5 stadia van
driftontwikkeling:
1. Orale fase
2. Anale fase
3. Fallische fase
4. Latentiefase
5. Genitale fase
Het cognitieve ontwikkelingsmodel Jean Piaget Kinderen bouwen schema’s op;
een flexibel gedachtepatroon
dat bedoeld is om vat te
, krijgen op een ervaring.
Schema’s kunnen groeien door
zich aan te passen aan de
omgeving.
Adaptie:
1. Assimilatie: de nieuwe
ervaring wordt binnen
het beschikbare
schema gepast
2. Accommodatie: Onder
invloed van nieuwe
ervaringen worden
bestaande schema’s
aangepast
Behaviorisme; klassieke conditionering John Watson Het kind komt als een
ongeschreven blad op de
wereld, alles wordt van
buitenaf geregeld. De reactie
van mensen/dieren regelen.
Behaviorisme; operante conditionering B.F. Skinner Bekrachtiging van spontaan
gedrag.
Sociale leertheorie Albert Mensen leren door observatie.
Bandura Modeling
De belangrijkste leerprincipes Gewenning
Uitdoving
Bekrachtiging, continu of
onderbroken
Straf
Imitatie
, Biologische aspecten van ontwikkeling
Hoofdstuk 3
Erfelijkheid en genen;
- Iedere cel bevat 46 chromosomen – 23 paren (1 paar vanuit moeder en 1 paar vanuit
vader)
- DNA - hierin zitten genen die als bouwstenen dienen. Het is een soort van
persoonlijke vingerafdruk
Fenotype = observeerbare kenmerken van een persoon
Genotype = de verzameling eigenschappen van een persoon die is geërfd van de ouders
Vooral nature maar ook wel nurture
Bouw van de hersenen
- Bij de geboorte is de ontwikkeling van de hersenen voltooid (wel groeien ze nog maar
je hebt alles al)
- Ze worden ontwikkeld van achter naar voor en van binnen en buiten
- Basaal zit onder
Executieve functies = plannen, gedrag stoppen, concentreren enz.
Bouw van de zenuwcel = neuron
Om te leren moeten de neuronenverbindingen maken met elkaar, dat gebeurt onder invloed
van ervaringen.
Ontwikkeling = rijping en groei
Psychologie = menselijk gedrag beschrijven en verklaren
*ontwikkeling wordt opgevat als een reeks veranderingen die tot hogere niveaus van
differentiatie en functioneren leiden
Doelen =
- Je verdiept je in de ontwikkeling van kinderen
- Je maakt kennis met concepten uit de psychologie
- Leert ‘het kind in ontwikkeling’ beter te begrijpen
- Je begrijpt waarom je het onderwijs op kinderen moet afstemmen
Het terrein van de ontwikkelingspsychologie
Hoofdstuk 1
Wat is ontwikkeling?
Ontwikkeling bestaat uit 2 processen; Werner
Differentiatie: verfijnen van eerder aangeleerd gedraag
Integratie: combinaties van eerder aangeleerd gedrag
Life-span developmental psychology; Baltes
Onderzoek van zowel constantheid als veranderingen in menselijk gedrag gedurende het hele
leven
Hoe kijken we naar ontwikkeling?
Locke
Tabula Rasa
Geen erfelijke bagage
Strikte opvoeding
Aanleren in plaats van afleren
Rousseau
Aangeboren natuurlijke goedheid
Ruimte bieden aan nieuwsgierigheid
Het kind als actief en ontdekkend
Charles Darwin
Evolutietheorie (survival of the fittest)
Aanpassingsvermogen
Observeerde zijn eigen zoon
,Waar kijken we precies naar?
4 domeinen;
Het biologische domein
Het sociale domein
Het emotionele domein
Het cognitieve domein
Verschillende periodes
Baby (0-12) – peuter (1-4) – kleuter (4-6) – school (6-12) – adolescentie (12-18)
Vraagstukken in de ontwikkelingspsychologie
Continue verandering
Stijgende lijn
Discontinue verandering
Stapsgewijze verandering
Hoe wordt het aangestuurd?
Rijping: ontwikkeling als een continu proces, in tijd aangestuurd door onze genen
Ervaring: ontwikkeling als een proces dat verandert naarmate je ervaring hebt
Nature: de nadruk ligt op het ontdekken van erfelijke eigenschappen en vermogens
Nurture: de nadruk ligt op de invloeden van de omgeving op iemand ontwikkeling
Ontwikkelingspsychologische theorieën
Hoofdstuk 2
Hoe kijk je naar een mens?
Er bestaan veel verschillende theorieën over ontwikkeling;
Naam Filosoof Uitleg
De psychoseksuele ontwikkelingstheorie Sigmund Gedrag wordt gemotiveerd
Freud door driften, dat gedrag zit in
het onderbewuste.
3 aspecten persoonlijkheid:
1. Id – Es – het primitieve
2. Ego – Ich – het
rationele
3. Superego – Uber ich –
het geweten
De 5 stadia van
driftontwikkeling:
1. Orale fase
2. Anale fase
3. Fallische fase
4. Latentiefase
5. Genitale fase
Het cognitieve ontwikkelingsmodel Jean Piaget Kinderen bouwen schema’s op;
een flexibel gedachtepatroon
dat bedoeld is om vat te
, krijgen op een ervaring.
Schema’s kunnen groeien door
zich aan te passen aan de
omgeving.
Adaptie:
1. Assimilatie: de nieuwe
ervaring wordt binnen
het beschikbare
schema gepast
2. Accommodatie: Onder
invloed van nieuwe
ervaringen worden
bestaande schema’s
aangepast
Behaviorisme; klassieke conditionering John Watson Het kind komt als een
ongeschreven blad op de
wereld, alles wordt van
buitenaf geregeld. De reactie
van mensen/dieren regelen.
Behaviorisme; operante conditionering B.F. Skinner Bekrachtiging van spontaan
gedrag.
Sociale leertheorie Albert Mensen leren door observatie.
Bandura Modeling
De belangrijkste leerprincipes Gewenning
Uitdoving
Bekrachtiging, continu of
onderbroken
Straf
Imitatie
, Biologische aspecten van ontwikkeling
Hoofdstuk 3
Erfelijkheid en genen;
- Iedere cel bevat 46 chromosomen – 23 paren (1 paar vanuit moeder en 1 paar vanuit
vader)
- DNA - hierin zitten genen die als bouwstenen dienen. Het is een soort van
persoonlijke vingerafdruk
Fenotype = observeerbare kenmerken van een persoon
Genotype = de verzameling eigenschappen van een persoon die is geërfd van de ouders
Vooral nature maar ook wel nurture
Bouw van de hersenen
- Bij de geboorte is de ontwikkeling van de hersenen voltooid (wel groeien ze nog maar
je hebt alles al)
- Ze worden ontwikkeld van achter naar voor en van binnen en buiten
- Basaal zit onder
Executieve functies = plannen, gedrag stoppen, concentreren enz.
Bouw van de zenuwcel = neuron
Om te leren moeten de neuronenverbindingen maken met elkaar, dat gebeurt onder invloed
van ervaringen.
