Hoorcollege 1: Leerproblemen en leervermogen
Definitie
- Leren: Leren is een actief proces in het verkrijgen en behouden van kennis, zodat het
toegepast kan worden in toekomstige situaties.
- Kinderen met speciale onderwijsbehoeften:
o Kinderen die gediagnosticeerd zijn met specifieke onderwijsleerproblemen,
waaronder in spreken, lezen, schrijven, rekenen, sociaal-emotionele
ontwikkeling en gedrag
o Kinderen die aanvullende instructies/ondersteuning krijgen om
basisvaardigheden te verbeteren
o Kinderen die problemen ervaren in het leren op school
- Onderwijsleerproblemen:
o Cognitieve ontwikkeling
o Sociaal-emotionele ontwikkeling
o Werkhouding en motivatie
o Zintuigelijke ontwikkeling.
De doelen van Passend Onderwijs.
- Alle kinderen krijgen een passende plek die past bij de ondersteuningsbehoefte
- Een kind gaat naar een gewone school als dat kan
- Scholen hebben mogelijkheden voor onderwijsondersteuning op maat
- De kwaliteiten en onderwijsbehoefte van het kind zijn bepalend, niet de beperkingen.
Er zijn verschillende modellen voor ondersteuning in het onderwijs.
- Multi-tiered systems of support (MTSS). De basis van dit systeem bestaat uit een
basis die voor elke leerling geldt. Daarna volgen strategische interventies voor kleine
groepjes op niveau 2 voor 15-20% van de leerlingen. Voor de 5-10% van de leerlingen
die alsnog extra begeleiding nodig heeft, gebeurd dit op niveau 3, waar intensieve,
individuele begeleiding aangeboden wordt.
o Response-to-intervention leren (RTI). Hier wordt een effectieve leermethode
aangeboden
o Schoolwide positive behavior support gedrag (PBS). Hier wordt gefocust op
het gedrag
- Handelingsgericht werken (cyclus(
o Waarnemen
Evalueren groepsplan
Signaleren kinderen met specifieke behoeftes
o Begrijpen
Benoemen van specifieke behoeftes van kinderen
o Plannen
Clusteren van kinderen met vergelijkbare behoeftes
Opstellen van het groepsplan
o Realiseren
Uitvoeren van het groepsplan
Leervermogen
Leervermogen hangt deels af van intelligentie. Alfred Binet heeft de eerste intelligentie test
ontwikkeld waardoor er een onderscheid tussen kinderen gemaakt kon worden.
Intelligentie:
, Definities: Er is geen eenduidige definitie, sommige stellen dat intelligentie bestaat uit
1 factor, terwijl andere stellen dat dit uit meerdere factoren bestaat. Voorbeelden van
intelligentie benoemen:
- Complex redeneren/probleem oplossen
- Aanpassen aan omgeving
- Vermogen om te leren
- Hogere cognitieve vaardigheden, metacognitie en executief functioneren
- Aanpassen van informatie uit de buitenwereld aan eigen cognitieve functioneren.
Intelligentie modellen:
- Cattel-Horn Carrol (CHC-model). Intelligentie bestaat uit een algemene intelligentie g,
die opgedeeld is in: vloeiende intelligentie, gekristalliseerde intelligentie,
kwantitatieve kennis, lees en schrijfvaardigheden, kortetermijngeheugen, visuele en
auditieve informatieverwerking
- Gardners multiple intelligentiemodel: Intelligentie bestaat uit Logisch-mathematische
intelligentie, visueel-ruimtelijk, Muzikaal-Ritmisch, Lichamelijk-Kinetisch,
Naturalistisch, Interpersoonlijk, Intrapersoonlijk en Verbaal-Linguistische.
- Sternbergs triarchische intelligentietheorie: Intelligentie bestaat uit 3 domeinen:
Analytische vaardigheden, Creatieve vaardigheden en Praktische vaardigheden.
Volgens een IQ-test is intelligentie: Psychometrisch, gebaseerd op factoranalyse, een
momentopname, afhankelijk van presteerniveau. Een meting tenopzichte van gemiddelde, en
gaat uit van stabiliteit. Onderliggende factoren zijn: thuisomgeving, motivatie, taal,
testvaardigheid, faalangst.
Intelligentie als cognitieve processen:
- Kijken naar intra-individuele cognitieve en metacognitieve processen.
- Welke strategien worden behandeld, wanneer en hoe.
- Variabiliteit:
o Siegler overlapping waves model: Er is niet zo veel variabiliteit als verwacht.
Meer sprake van chaotische variabiliteit.
o Efficiëntie van nieuwe strategien moet omhoog, en wordt later pas dominant.
o Instabiliteit is teken van leren
- Vygotsky’s zone van naaste ontwikkeling: Dit is de zone wat een kind kan bereiken
met wat hulp
Feuerstein: Gemediëerde leerervaring theorie:
- Stimulus - organisme – respons
- Filter moet aangebracht worden, de info bewerken/toevoegen, zodat het organisme
(het kind) hier mee aan de slag kan, in het proces van antwoorden.
, Hoorcollege 2: Brein en Leren
Informatie verwerking in het brein:
Het brein bestaat uit 86 miljard neuronen. Het doorgeven van informatie kan door een
neuronaal netwerk.
De opbouw van neuronen:
- Dendrieten: binnenkomende informatie, bevatten receptoren die chemische signalen
interpreteren, bijvoorbeeld neurotransmitters, chemicalien of hormonen. Elke dendriet
zoekt eigen toegeschreven signaal, bij een match wordt het signaal opgemerkt door de
axonale heuvel, die actie kan ondernemen. Dit is afhankelijk van het actiepotentiaal.
De ruststand van de axonale heuvel is -70mV, het actiepotentiaal wordt bereikt op -
55mV, waarna een piek ontstaat van 40mV. Het kanaal opent waardoor positief
geladen ionen de axonale heuvel verlaten, er ontstaat een dal groter dan -70mV dit is
de herstelperiode. Hierna hersteld de axonale heuvel tot de ruststand.
- Soma: celkern, onderhoud
- Axonale heuvel: het startsignaal
- Axon: vervoer van informatie
- Myeline: isolatiemateriaal waardoor het signaal niet kan ontsnappen, en versneld door
de afwisseling van myeline en knopen van Ranvier, waar saltatorische conductie
plaatsvind.
- Axon uiteinde: uitgaande informatie, laat neurotransmitter los die aanhechten aan de
volgende dendrieten.
- Synapse: Plek tussen neuronen
- Neurotransmitters: chemische informatie
Hoe leert ons brein:
1. Cells that fire together wire together. Neuronen die samen werken, versterken
tegelijkertijd hun relatie. Dit komt door Long-term potentiatie, dit is een tijdelijk
principe. Soms worden zelfs nieuwe neuronen aangemaakt (neurogenese). Wanneer
neuronenverbindingen niet gebruikt worden, kan er sprake zijn van long-term
depression, de verbinding wordt vergeten
2. Use it or lose it. Wanneer neuronen/receptoren niet gebruikt worden zal er pruning
plaatsvinden. Neuronen zullen afsterven.
Ontwikkelingen in het brein – neuronale ontwikkeling.
- Celdeling. Het proces van celdeling is neurogenese, nieuwe verbindingen manken
- Selectie. De sterkste neuronen gaan door, terwijl bij de zwakste hormonen apoptose
plaatsvind.
- Migratie. Neuronen verhuizen over radiaire gliale cellen aan de hand van
adhesiemoneculen naar de juiste plaats
- Synaptogenese. Neuronen moeten de verbindingen versterken. Dendrieten, synapsen
en axonen worden gevormd.
Bij het onthouden zijn twee dingen van belang: betekenis en logica. Het opnieuw verwerken
van informatie zorgt voor betere onthouding. Rote rehearsel: opslaan van info exact zoals
binnen gekregen. Elaborative rehearsal: informatie wordt opgeslagen dmv eerdere geleerde
associaties.
Functionele indeling van het brein
- Grijze en witte stof. De grijze stof bevind zich vooral in de cortex, en bestaat
voornamelijk uit dendrieten, celkernen en synapsen. De witte stof bestaan
voornamelijk uit axonen en myeline
Definitie
- Leren: Leren is een actief proces in het verkrijgen en behouden van kennis, zodat het
toegepast kan worden in toekomstige situaties.
- Kinderen met speciale onderwijsbehoeften:
o Kinderen die gediagnosticeerd zijn met specifieke onderwijsleerproblemen,
waaronder in spreken, lezen, schrijven, rekenen, sociaal-emotionele
ontwikkeling en gedrag
o Kinderen die aanvullende instructies/ondersteuning krijgen om
basisvaardigheden te verbeteren
o Kinderen die problemen ervaren in het leren op school
- Onderwijsleerproblemen:
o Cognitieve ontwikkeling
o Sociaal-emotionele ontwikkeling
o Werkhouding en motivatie
o Zintuigelijke ontwikkeling.
De doelen van Passend Onderwijs.
- Alle kinderen krijgen een passende plek die past bij de ondersteuningsbehoefte
- Een kind gaat naar een gewone school als dat kan
- Scholen hebben mogelijkheden voor onderwijsondersteuning op maat
- De kwaliteiten en onderwijsbehoefte van het kind zijn bepalend, niet de beperkingen.
Er zijn verschillende modellen voor ondersteuning in het onderwijs.
- Multi-tiered systems of support (MTSS). De basis van dit systeem bestaat uit een
basis die voor elke leerling geldt. Daarna volgen strategische interventies voor kleine
groepjes op niveau 2 voor 15-20% van de leerlingen. Voor de 5-10% van de leerlingen
die alsnog extra begeleiding nodig heeft, gebeurd dit op niveau 3, waar intensieve,
individuele begeleiding aangeboden wordt.
o Response-to-intervention leren (RTI). Hier wordt een effectieve leermethode
aangeboden
o Schoolwide positive behavior support gedrag (PBS). Hier wordt gefocust op
het gedrag
- Handelingsgericht werken (cyclus(
o Waarnemen
Evalueren groepsplan
Signaleren kinderen met specifieke behoeftes
o Begrijpen
Benoemen van specifieke behoeftes van kinderen
o Plannen
Clusteren van kinderen met vergelijkbare behoeftes
Opstellen van het groepsplan
o Realiseren
Uitvoeren van het groepsplan
Leervermogen
Leervermogen hangt deels af van intelligentie. Alfred Binet heeft de eerste intelligentie test
ontwikkeld waardoor er een onderscheid tussen kinderen gemaakt kon worden.
Intelligentie:
, Definities: Er is geen eenduidige definitie, sommige stellen dat intelligentie bestaat uit
1 factor, terwijl andere stellen dat dit uit meerdere factoren bestaat. Voorbeelden van
intelligentie benoemen:
- Complex redeneren/probleem oplossen
- Aanpassen aan omgeving
- Vermogen om te leren
- Hogere cognitieve vaardigheden, metacognitie en executief functioneren
- Aanpassen van informatie uit de buitenwereld aan eigen cognitieve functioneren.
Intelligentie modellen:
- Cattel-Horn Carrol (CHC-model). Intelligentie bestaat uit een algemene intelligentie g,
die opgedeeld is in: vloeiende intelligentie, gekristalliseerde intelligentie,
kwantitatieve kennis, lees en schrijfvaardigheden, kortetermijngeheugen, visuele en
auditieve informatieverwerking
- Gardners multiple intelligentiemodel: Intelligentie bestaat uit Logisch-mathematische
intelligentie, visueel-ruimtelijk, Muzikaal-Ritmisch, Lichamelijk-Kinetisch,
Naturalistisch, Interpersoonlijk, Intrapersoonlijk en Verbaal-Linguistische.
- Sternbergs triarchische intelligentietheorie: Intelligentie bestaat uit 3 domeinen:
Analytische vaardigheden, Creatieve vaardigheden en Praktische vaardigheden.
Volgens een IQ-test is intelligentie: Psychometrisch, gebaseerd op factoranalyse, een
momentopname, afhankelijk van presteerniveau. Een meting tenopzichte van gemiddelde, en
gaat uit van stabiliteit. Onderliggende factoren zijn: thuisomgeving, motivatie, taal,
testvaardigheid, faalangst.
Intelligentie als cognitieve processen:
- Kijken naar intra-individuele cognitieve en metacognitieve processen.
- Welke strategien worden behandeld, wanneer en hoe.
- Variabiliteit:
o Siegler overlapping waves model: Er is niet zo veel variabiliteit als verwacht.
Meer sprake van chaotische variabiliteit.
o Efficiëntie van nieuwe strategien moet omhoog, en wordt later pas dominant.
o Instabiliteit is teken van leren
- Vygotsky’s zone van naaste ontwikkeling: Dit is de zone wat een kind kan bereiken
met wat hulp
Feuerstein: Gemediëerde leerervaring theorie:
- Stimulus - organisme – respons
- Filter moet aangebracht worden, de info bewerken/toevoegen, zodat het organisme
(het kind) hier mee aan de slag kan, in het proces van antwoorden.
, Hoorcollege 2: Brein en Leren
Informatie verwerking in het brein:
Het brein bestaat uit 86 miljard neuronen. Het doorgeven van informatie kan door een
neuronaal netwerk.
De opbouw van neuronen:
- Dendrieten: binnenkomende informatie, bevatten receptoren die chemische signalen
interpreteren, bijvoorbeeld neurotransmitters, chemicalien of hormonen. Elke dendriet
zoekt eigen toegeschreven signaal, bij een match wordt het signaal opgemerkt door de
axonale heuvel, die actie kan ondernemen. Dit is afhankelijk van het actiepotentiaal.
De ruststand van de axonale heuvel is -70mV, het actiepotentiaal wordt bereikt op -
55mV, waarna een piek ontstaat van 40mV. Het kanaal opent waardoor positief
geladen ionen de axonale heuvel verlaten, er ontstaat een dal groter dan -70mV dit is
de herstelperiode. Hierna hersteld de axonale heuvel tot de ruststand.
- Soma: celkern, onderhoud
- Axonale heuvel: het startsignaal
- Axon: vervoer van informatie
- Myeline: isolatiemateriaal waardoor het signaal niet kan ontsnappen, en versneld door
de afwisseling van myeline en knopen van Ranvier, waar saltatorische conductie
plaatsvind.
- Axon uiteinde: uitgaande informatie, laat neurotransmitter los die aanhechten aan de
volgende dendrieten.
- Synapse: Plek tussen neuronen
- Neurotransmitters: chemische informatie
Hoe leert ons brein:
1. Cells that fire together wire together. Neuronen die samen werken, versterken
tegelijkertijd hun relatie. Dit komt door Long-term potentiatie, dit is een tijdelijk
principe. Soms worden zelfs nieuwe neuronen aangemaakt (neurogenese). Wanneer
neuronenverbindingen niet gebruikt worden, kan er sprake zijn van long-term
depression, de verbinding wordt vergeten
2. Use it or lose it. Wanneer neuronen/receptoren niet gebruikt worden zal er pruning
plaatsvinden. Neuronen zullen afsterven.
Ontwikkelingen in het brein – neuronale ontwikkeling.
- Celdeling. Het proces van celdeling is neurogenese, nieuwe verbindingen manken
- Selectie. De sterkste neuronen gaan door, terwijl bij de zwakste hormonen apoptose
plaatsvind.
- Migratie. Neuronen verhuizen over radiaire gliale cellen aan de hand van
adhesiemoneculen naar de juiste plaats
- Synaptogenese. Neuronen moeten de verbindingen versterken. Dendrieten, synapsen
en axonen worden gevormd.
Bij het onthouden zijn twee dingen van belang: betekenis en logica. Het opnieuw verwerken
van informatie zorgt voor betere onthouding. Rote rehearsel: opslaan van info exact zoals
binnen gekregen. Elaborative rehearsal: informatie wordt opgeslagen dmv eerdere geleerde
associaties.
Functionele indeling van het brein
- Grijze en witte stof. De grijze stof bevind zich vooral in de cortex, en bestaat
voornamelijk uit dendrieten, celkernen en synapsen. De witte stof bestaan
voornamelijk uit axonen en myeline
