VTV doelen
Inhoud
Leerdoelen week 1: training glucosegehalte bepalen en insuline toedienen. ..................................... 2
T.a.v medicijnen toedienen: ............................................................................................................... 8
VTV week 3: Injecteren......................................................................................................................... 15
VTV week 5 ........................................................................................................................................... 19
Inbrengen verblijfskatheter bij een vrouw ........................................................................................ 19
VTV week 6: blaaskatheter man .......................................................................................................... 26
VTV week 7; Blaasspoelen en suprapubische katheter verzorgen ..................................................... 34
,Leerdoelen week 1: training glucosegehalte bepalen en insuline
toedienen.
Skills Online Module injecteren insuline
Skills Online Module medicijnen toedienen
Doelstellingen
1. Aan het einde van de bijeenkomst kan je bij een gesimuleerde zorgvrager op de juiste wijze
het glucosegehalte bepalen door middel van een vingerprik en kan je op de juiste wijze
insuline toedienen m.b.v. een insulinepen: kan ik
2. Je kunt in een voorbeeld de complicaties bij diabetes mellitus en het insulinespuiten met een
voor gevulde insulinepen herkennen en hiernaar handelen;
Aan de hand van de bloedsuiker waarden wordt de hoeveelheid insuline bijgesteld of het dieet
aangepast.
Complicaties bij injecteren insuline met insuline pen
- Doseer systeem blokkeert → wanneer het doseer systeem blokkeert bij de handeling is
de hoeveelheid insuline in de pen onvoldoende. Neem dan een nieuwe pen
- Ondiep injecteren → dit kan tot gevolg hebben dat de insuline in de opperhuid terecht
komt. Wat tot lekkage , onder dosering en huidschade kan volgen. Dit is pijnlijk.
- Te diep injecteren → de insuline kan in de spier terecht komen. De insuline is dan
onvoorspelbaar en soms treden er hypo’s op. te diep injecteren is een risico bij magere
cliënten
Pas in overleg met de arts of diabetes VPK de lengte van de naald en/of de spuittechniek aan of
spuit in een ander lichaamsdeel met meer onderhuids bindweefsel.
- Lipodystrofie (spuitplekken) → kan ontstaan door vaak spuiten. Het kan zich uiten in
verdikkingen en verhardingen = hypertrofie of putjes en verdiepingen = atrofie.
bij het spuiten van insuline is er vaak sprake van lipohypertrofie. Dit is beter voelbaar dan
zichtbaar.
Injecteer niet in deze gebieden. De huid kan dan herstellen. dit duurt maanden tot jaren.
Het volgende speelt hierin een rol:
- Onvoldoende afwisseling van de spuitplekken
- Meerdere keren gebruiken van de zelfde injectienaald
- Inwerking van insuline op het vetweefsel
- Herstelmechanisme van de huid na een injectie
Door lipohypertrofie ontstaan ontsierende bulten. Door de afwijkende opname van insuline
kunnen schommelingen optreden in de bloedsuikers.
3. Je kunt de veiligheidsaspecten benoemen die belangrijk zijn bij het bepalen van de
bloedglucosewaarde;
- Draag niet steriele handschoenen.
- Werk volgend de hygiëne eisen:
• Met bloed verontreinigde gazen en gebruikt verband in de afvalbak
• Naalden in de naaldencontainer
- Meld prikaccidenten
Complicaties bij het bepalen van de bloedglucose
Wanneer de cliënt koude handen heeft of bekend is met een slechte doorbloeding van handen en
voeten is het soms moeilijk om een druppel te krijgen
, - Van te voren handen wassen met warm water of handen opwarmen aan een warme doek
- Laat de cliënt vanuit een liggende positie de arm naar beneden handen onder het hart
niveau.
4. Je kunt de veiligheidsaspecten benoemen die belangrijk zijn bij het insuline spuiten met een
voor gevulde insulinepen;
5. Je kunt de procedure en aandachtspunten toelichten bij het bepalen van de
bloedglucosewaarde;
- Het helpt vroegtijdig een hypo of hyper op te sporen.
Vingerprik → druppel opvangen in teststrip → in bloedglucose meter en de waarde aflezen.
- Gebruik middel of ringvinger en aan de zijkant van de vingertop.
- Prik bij een mama-amputatie en okseltoilet niet aan die kant
- Prik bij baby’s bij voorkeur aan de zijkant van de hiel. → vanaf 6 tot 12 maanden pas in
de vingers.
Glucosedagcurve:
Bestaat uit een reeks van verschillende bloedglucose waarden van die dag. De dag curve kunnen
bestaan uit 1 tot 8 metingen per dag.
Nuchtere bloedwaarde = De waarde van de bloedglucose als de PT 8 uur niet heeft gegeten of
gedronken (behalve water.
Alternative Site Testing = AST , bijv. druppel bloed uit bijv. arm of been ipv vinger.→ kan worden
toegepast bij mensen met prik angst en mensen die last hebben van pijnlijke vingers door het
prikken.
Een arm of been wordt als minder gevoelig ervaren:
- Nadeel = de bepaalde waarde kan afwijken van de waarde die bepaald is vanuit het bloed uit
een vinger. Het bloed in een been of arm loopt namelijk een halfuur achter.
Een AST is alleen geschikt in de volgende situaties:
- Nuchter
, - Minimaal 2 uur na de maaltijd
- Twee uur na het toedienen van insuline of andere bloedglucose verlagende medicatie
- Twee uur na fysieke inspanning.
Bij kinderen kan de muis van de hand worden gebruikt niet de ledematen.
De glucose waarden word altijd gecontroleerd bij:
- Verdenking op ontregeling
- Als evaluatie (van de behandeling) na een met de arts afgesproken periode
- Bij gebruik van andere bloedglucose beïnvloedende medicijnen, zoals corticosteroïden
- Als voorbereiding op behandeling met insuline
- Als voorbereiding op een operatieve ingreep.
- Risico op of bij zwangerschapsdiabetes.
Streefwaarden bloedglucose voor mensen met DM in mmol/l
Nuchter
Capillair bloed = vinger → 5-7 mmol/l
Veneus bloed = ader → 4,5 -8 mmol/l
Glucose 2 uur na maaltijd
Capillair bloed → < 9
Veneus bloed → < 9
HbA1c is een soort gemiddelde bloedglucose waarde in de voorgaande weken. De beste waarde is
lager dan 53 mmol/L komt overeen met een gemiddelde waarde tussen de 6-9 mmol/l
Werk hygiënisch
zorgverlener: was en droog de handen, of desinfecteer je handen voor het prikken
Cliënt: was handen bij voorkeur met warm water en zeep. Droog de handen goed
Gebruik eerste of tweede druppel
Zorgverlener: veeg de eerste druppel weg en gebruik de tweede druppel
Cliënt: gebruik de eerste druppel, maar als de cliënt geen handen kan wassen dan de tweede.
Voorkom stuwing
6. Je kunt de procedure en aandachtspunten toelichten bij het insuline spuiten met een voor
gevulde insulinepen;
Controleer voor het injecteren de hoeveelheid insuline in de insuline pen en spuit voor elke
injectie 2 IE weg. Herhaal dit zo nodig totdat insuline uit de pennaald komt. Op deze manier
ontlucht je de naald, maar controleer je ook of de pen goed werkt.
De injectie techniek bepaald de lengte van de naald. (loodrecht of huidplooitechniek.) is een
cliënt mager kan er voor een kortere naald gekozen worden.
Een korte naald = 4-5 mm heeft de voorkeur. En kan zonder huidplooi gebruikt worden. kies je
voor de huidplooitechniek dan moet de naald min. 8 mm lang zijn.
Er zijn verschillende naalden bij een insuline pen. Gebruik altijd een veilige naald. Insuline wordt
subcutaan geïnjecteerd, via:
- Huidplooitechniek
- Loodrechttechniek
Inhoud
Leerdoelen week 1: training glucosegehalte bepalen en insuline toedienen. ..................................... 2
T.a.v medicijnen toedienen: ............................................................................................................... 8
VTV week 3: Injecteren......................................................................................................................... 15
VTV week 5 ........................................................................................................................................... 19
Inbrengen verblijfskatheter bij een vrouw ........................................................................................ 19
VTV week 6: blaaskatheter man .......................................................................................................... 26
VTV week 7; Blaasspoelen en suprapubische katheter verzorgen ..................................................... 34
,Leerdoelen week 1: training glucosegehalte bepalen en insuline
toedienen.
Skills Online Module injecteren insuline
Skills Online Module medicijnen toedienen
Doelstellingen
1. Aan het einde van de bijeenkomst kan je bij een gesimuleerde zorgvrager op de juiste wijze
het glucosegehalte bepalen door middel van een vingerprik en kan je op de juiste wijze
insuline toedienen m.b.v. een insulinepen: kan ik
2. Je kunt in een voorbeeld de complicaties bij diabetes mellitus en het insulinespuiten met een
voor gevulde insulinepen herkennen en hiernaar handelen;
Aan de hand van de bloedsuiker waarden wordt de hoeveelheid insuline bijgesteld of het dieet
aangepast.
Complicaties bij injecteren insuline met insuline pen
- Doseer systeem blokkeert → wanneer het doseer systeem blokkeert bij de handeling is
de hoeveelheid insuline in de pen onvoldoende. Neem dan een nieuwe pen
- Ondiep injecteren → dit kan tot gevolg hebben dat de insuline in de opperhuid terecht
komt. Wat tot lekkage , onder dosering en huidschade kan volgen. Dit is pijnlijk.
- Te diep injecteren → de insuline kan in de spier terecht komen. De insuline is dan
onvoorspelbaar en soms treden er hypo’s op. te diep injecteren is een risico bij magere
cliënten
Pas in overleg met de arts of diabetes VPK de lengte van de naald en/of de spuittechniek aan of
spuit in een ander lichaamsdeel met meer onderhuids bindweefsel.
- Lipodystrofie (spuitplekken) → kan ontstaan door vaak spuiten. Het kan zich uiten in
verdikkingen en verhardingen = hypertrofie of putjes en verdiepingen = atrofie.
bij het spuiten van insuline is er vaak sprake van lipohypertrofie. Dit is beter voelbaar dan
zichtbaar.
Injecteer niet in deze gebieden. De huid kan dan herstellen. dit duurt maanden tot jaren.
Het volgende speelt hierin een rol:
- Onvoldoende afwisseling van de spuitplekken
- Meerdere keren gebruiken van de zelfde injectienaald
- Inwerking van insuline op het vetweefsel
- Herstelmechanisme van de huid na een injectie
Door lipohypertrofie ontstaan ontsierende bulten. Door de afwijkende opname van insuline
kunnen schommelingen optreden in de bloedsuikers.
3. Je kunt de veiligheidsaspecten benoemen die belangrijk zijn bij het bepalen van de
bloedglucosewaarde;
- Draag niet steriele handschoenen.
- Werk volgend de hygiëne eisen:
• Met bloed verontreinigde gazen en gebruikt verband in de afvalbak
• Naalden in de naaldencontainer
- Meld prikaccidenten
Complicaties bij het bepalen van de bloedglucose
Wanneer de cliënt koude handen heeft of bekend is met een slechte doorbloeding van handen en
voeten is het soms moeilijk om een druppel te krijgen
, - Van te voren handen wassen met warm water of handen opwarmen aan een warme doek
- Laat de cliënt vanuit een liggende positie de arm naar beneden handen onder het hart
niveau.
4. Je kunt de veiligheidsaspecten benoemen die belangrijk zijn bij het insuline spuiten met een
voor gevulde insulinepen;
5. Je kunt de procedure en aandachtspunten toelichten bij het bepalen van de
bloedglucosewaarde;
- Het helpt vroegtijdig een hypo of hyper op te sporen.
Vingerprik → druppel opvangen in teststrip → in bloedglucose meter en de waarde aflezen.
- Gebruik middel of ringvinger en aan de zijkant van de vingertop.
- Prik bij een mama-amputatie en okseltoilet niet aan die kant
- Prik bij baby’s bij voorkeur aan de zijkant van de hiel. → vanaf 6 tot 12 maanden pas in
de vingers.
Glucosedagcurve:
Bestaat uit een reeks van verschillende bloedglucose waarden van die dag. De dag curve kunnen
bestaan uit 1 tot 8 metingen per dag.
Nuchtere bloedwaarde = De waarde van de bloedglucose als de PT 8 uur niet heeft gegeten of
gedronken (behalve water.
Alternative Site Testing = AST , bijv. druppel bloed uit bijv. arm of been ipv vinger.→ kan worden
toegepast bij mensen met prik angst en mensen die last hebben van pijnlijke vingers door het
prikken.
Een arm of been wordt als minder gevoelig ervaren:
- Nadeel = de bepaalde waarde kan afwijken van de waarde die bepaald is vanuit het bloed uit
een vinger. Het bloed in een been of arm loopt namelijk een halfuur achter.
Een AST is alleen geschikt in de volgende situaties:
- Nuchter
, - Minimaal 2 uur na de maaltijd
- Twee uur na het toedienen van insuline of andere bloedglucose verlagende medicatie
- Twee uur na fysieke inspanning.
Bij kinderen kan de muis van de hand worden gebruikt niet de ledematen.
De glucose waarden word altijd gecontroleerd bij:
- Verdenking op ontregeling
- Als evaluatie (van de behandeling) na een met de arts afgesproken periode
- Bij gebruik van andere bloedglucose beïnvloedende medicijnen, zoals corticosteroïden
- Als voorbereiding op behandeling met insuline
- Als voorbereiding op een operatieve ingreep.
- Risico op of bij zwangerschapsdiabetes.
Streefwaarden bloedglucose voor mensen met DM in mmol/l
Nuchter
Capillair bloed = vinger → 5-7 mmol/l
Veneus bloed = ader → 4,5 -8 mmol/l
Glucose 2 uur na maaltijd
Capillair bloed → < 9
Veneus bloed → < 9
HbA1c is een soort gemiddelde bloedglucose waarde in de voorgaande weken. De beste waarde is
lager dan 53 mmol/L komt overeen met een gemiddelde waarde tussen de 6-9 mmol/l
Werk hygiënisch
zorgverlener: was en droog de handen, of desinfecteer je handen voor het prikken
Cliënt: was handen bij voorkeur met warm water en zeep. Droog de handen goed
Gebruik eerste of tweede druppel
Zorgverlener: veeg de eerste druppel weg en gebruik de tweede druppel
Cliënt: gebruik de eerste druppel, maar als de cliënt geen handen kan wassen dan de tweede.
Voorkom stuwing
6. Je kunt de procedure en aandachtspunten toelichten bij het insuline spuiten met een voor
gevulde insulinepen;
Controleer voor het injecteren de hoeveelheid insuline in de insuline pen en spuit voor elke
injectie 2 IE weg. Herhaal dit zo nodig totdat insuline uit de pennaald komt. Op deze manier
ontlucht je de naald, maar controleer je ook of de pen goed werkt.
De injectie techniek bepaald de lengte van de naald. (loodrecht of huidplooitechniek.) is een
cliënt mager kan er voor een kortere naald gekozen worden.
Een korte naald = 4-5 mm heeft de voorkeur. En kan zonder huidplooi gebruikt worden. kies je
voor de huidplooitechniek dan moet de naald min. 8 mm lang zijn.
Er zijn verschillende naalden bij een insuline pen. Gebruik altijd een veilige naald. Insuline wordt
subcutaan geïnjecteerd, via:
- Huidplooitechniek
- Loodrechttechniek
