Inleiding in het Nederlandse recht
1
,Inhoud
Hoofdstuk 1: Recht in het algemeen............................................................................................................. 5
1 Inleiding................................................................................................................................................. 5
2 Rechtsbronnen....................................................................................................................................... 5
3 Nationaal en internationaal recht.......................................................................................................... 5
4 Formeel en materieel recht.................................................................................................................... 6
5 De Rechtsgebieden................................................................................................................................ 6
5.1 Het staatsrecht................................................................................................................................ 6
5.2 Het bestuursrecht........................................................................................................................... 6
5.3 Het strafrecht.................................................................................................................................. 6
5.4 Het burgerlijk recht......................................................................................................................... 7
5.5 Het arbeidsrecht en het sociaal zekerheidsrecht.............................................................................7
6 Publiekrecht en privaatrecht.................................................................................................................. 7
7 Andere indelingen van het recht............................................................................................................ 8
Hoofdstuk 6: Burgerlijke recht...................................................................................................................... 9
1. Het burgerlijk wetboek.......................................................................................................................... 9
2. Het rechtssubject.................................................................................................................................. 9
3. Rechtsfeiten........................................................................................................................................ 10
3.1 Rechtshandelingen........................................................................................................................ 10
3.2 Feitelijke handelingen met rechtsgevolg....................................................................................... 10
4. Absolute en relatieve vermogensrechten............................................................................................ 11
4.1 Absolute vermogensrechten......................................................................................................... 11
4.2 Relatieve vermogensrechten: de verbintenis................................................................................11
5. Handelingsbekwaamheid.................................................................................................................... 11
5.1 Minderjarigen................................................................................................................................ 12
5.2 Onder curatele gestelden.............................................................................................................. 12
Hoofdstuk 7: Goederenrecht...................................................................................................................... 13
1. De eigendom....................................................................................................................................... 13
1.1 Bevoegdheden eigenaar................................................................................................................ 13
1.2 Beperkingen door de wet.............................................................................................................. 13
1.3 Beperkingen door het ongeschreven recht...................................................................................13
1.4 Enkele kenmerken van de positie van de eigenaar........................................................................13
2. Beperkte rechten................................................................................................................................ 13
2.1 Genotsrechten.............................................................................................................................. 14
2.2 Zekerheidsrechten........................................................................................................................ 15
2.2.2 Hypotheek.................................................................................................................................. 16
2
, 3. Overdracht van goederen................................................................................................................... 16
3.2 Geldige titel................................................................................................................................... 16
Hoofdstuk 8: Overeenkomstrecht............................................................................................................... 18
1. De obligatoire overeenkomst.............................................................................................................. 18
2. De totstandkoming van overeenkomsten........................................................................................... 18
2.1 Aanbod.......................................................................................................................................... 18
2.2 Wil en verklaring, schijn en vertrouwen........................................................................................18
2.3 Wilsgebreken................................................................................................................................ 18
2.4 De grenzen van de overeenkomst................................................................................................. 19
3. De inhoud van de overeenkomst........................................................................................................ 19
3.1 De partijafspraak........................................................................................................................... 20
3.2 De wet........................................................................................................................................... 20
3.3 Redelijkheid en billijkheid.............................................................................................................. 20
4. Nakoming van overeenkomsten.......................................................................................................... 20
4.1 Algemeen...................................................................................................................................... 20
4.2 Tekortkoming in de nakoming....................................................................................................... 20
4.3 Tekortkomingen voor rekening van de schuldenaar......................................................................20
4.4 Overmacht.................................................................................................................................... 21
5. Rechtsgevolgen van wanprestatie....................................................................................................... 21
5.1 Rechten uit wederkerige overeenkomsten....................................................................................... 22
Hoofdstuk 9: Verbintenissen uit de wet...................................................................................................... 23
1. De onrechtmatige daad....................................................................................................................... 23
2. Onrechtmatigheid............................................................................................................................... 23
2.1 Geschiedenis................................................................................................................................. 23
2.2 De drie onrechtmatigheidscriteria................................................................................................. 24
2.3 De zorgvuldigheidsnormen............................................................................................................ 24
2.4 Relativiteit..................................................................................................................................... 25
3. Toerekening aan de dader................................................................................................................... 25
4. Causaal verband.................................................................................................................................. 25
5. Schade................................................................................................................................................. 26
6. Aansprakelijkheid voor anderen.......................................................................................................... 26
6.1 Aansprakelijkheid voor kinderen................................................................................................... 26
6.2 Aansprakelijkheid voor ondergeschikten....................................................................................... 26
7. Andere verbintenissen uit de wet....................................................................................................... 26
7.1 Zaakwaarneming........................................................................................................................... 27
7.2 Onverschuldigde betaling.............................................................................................................. 27
7.3 Ongerechtvaardigde verrijking...................................................................................................... 27
3
, Hoofdstuk 11: Ondernemingsrecht............................................................................................................. 28
1. De onderneming................................................................................................................................. 28
2. Ondernemingen zonder rechtspersoonlijkheid................................................................................... 28
2.1 De eenmanszaak........................................................................................................................... 28
2.2 De maatschap................................................................................................................................ 28
3. Ondernemingen met rechtspersoonlijkheid........................................................................................ 29
3.1 Algemeen...................................................................................................................................... 29
3.2 De NV en BV.................................................................................................................................. 29
3.3 De structuurvennootschap............................................................................................................ 30
4. Andere rechtspersonen....................................................................................................................... 30
4.1 De vereniging................................................................................................................................ 30
4.2 De stichting................................................................................................................................... 31
Hoofdstuk 12: Arbeids- en sociaalzekerheidsrecht.....................................................................................32
1. De arbeidsovereenkomst.................................................................................................................... 32
1.1 Algemeen...................................................................................................................................... 32
1.2 Aspecten van de arbeidsovereenkomst......................................................................................... 32
2. Einde van de arbeidsovereenkomst.................................................................................................... 33
2.1 Einde van rechtswege................................................................................................................... 33
2.2 Wederzijds goedvinden................................................................................................................. 33
2.3 Opzegging..................................................................................................................................... 33
2.4 Rechterlijke ontbinding................................................................................................................. 33
2.5 Ontslag op staande voet................................................................................................................ 33
3. Collectief arbeidsrecht........................................................................................................................ 33
3.1 Vakverenigingsrecht...................................................................................................................... 33
3.2 De collectieve arbeidsovereenkomst............................................................................................. 34
3.3 Het recht op collectieve actie........................................................................................................ 34
4