College 1: begrip, functie, bronnen en methodiek van het ipr.
Kennisclip 1 Lex
Woord wat in het Middeleeuws onder vakgenoten is ontstaan en wat niets minder betekent dat wet dan wel recht.
Het woord lex kondigt altijd aan dat een recht van toepassing is op een bepaald geval. Dit kan zowel geschreven als
ongeschreven recht bevatten. Het is daarom belangrijk om lex te vertalen met het woord ‘recht’.
Lex patriae Recht van het vaderland. Recht van het land waarvan de betrokkene de nationaliteit bezit.
Art. 10:19 jo. 10:20 BW.
Lex patriae communis Recht van het gezamenlijk vaderland. Recht van het land waarvan betrokkenen beiden de
nationaliteit bezitten.
Lex domicilii Recht van de woonplaats. Het recht van het land waar betrokkene de gewone verblijfplaats heeft.
Lex domicilii communis Recht van de gezamenlijke woonplaats. Recht van het land waar betrokkenen beiden hun
gewone verblijfplaats hebben. Personen hoeven niet letterlijk bij elkaar te wonen.
Lex loce actus Recht van de plaats van de handeling. Waar een handeling dus plaatsvindt.
Lex loci delicti Recht van de plaats waar een onrechtmatige daad plaatsvindt verkrijgt rechtsmacht.
Lex rei sitae Recht van de plaats waar een goed zich bevindt.
Lex fori Recht van het forum: het recht van de rechter die internationaal bevoegd is. De bevoegde rechter
past het eigen recht dan toe. De rechter die internationaal bevoegd is de internationale
rechtsverhouding te behandelen.
Lex causae Recht van de oorzaak (de causa), het recht dat al van toepassing is. Het recht is van toepassing
omdat het al door een andere reden van toepassing is of van toepassing moet zijn.
Kennisclip 2 Forum
Forum Rechter die bevoegd is in een internationale (privaatrechtelijke situatie)
Hoofdregel is de forum rei: de rechter van de woonplaats van de gedaagde verkrijgt rechtsmacht. De eiser volgt dus de
rechter van de gedaagde: actor sequitur forum rei. Het forum actoris wil dus zeggen de rechter van de woonplaats van de
eiser is bevoegd, maar dit wordt in het ipr in uitzonderlijke gevallen toegepast, zie art. 18 Brussel I Verordening voor
consumentenovereenkomsten.
Forum arresti De rechter is bevoegd voor de plaats waar beslag is gelegd op een goed.
Forum prorogatum Een rechter wordt door partijen als bevoegd aangewezen, de zogenaamde forumkeuze.
Forum non conveniens Een rechter is niet geschikt, een gerecht dat volgens de regels bevoegd is, verklaart zich
onbevoegd omdat het geschil in onvoldoende mate met dat gerecht verbonden is.
Forum conveniens Een gerecht verklaart zich bevoegd omdat het geschil in voldoende mate met dat gerecht
verbonden is.
Forum necessitatis Een rechter aanvaardt uit noodzaak bevoegdheid, omdat anders nergens ter wereld een rechter
de zaak zou kunnen behandelen of van partijen in redelijkheid niet kan worden gevergd om naar
een bepaalde bevoegde rechter te gaan.
Perpetuatio fori wil zeggen de voortzetting van het forum; de rechter die bevoegd was vanwege een bepaalde grond voor
bevoegdheid/rechtsmacht, blijft bevoegd ook al verandert de grond. De voortzetting wordt aangeduid met iurisdictionis.