METHODISCH WERKEN
Deel 1 Sociaal werk en methodisch werken
H1 Terreinafbakening
1.1 De missie van het sociaal werk
Sociaal werk ‘werkt’ met mensen, cliënten geheten. Mensen zitten op een bepaalde wijze in elkaar,
hebben een bepaalde somatische en psychische constellatie. Hierdoor kunnen mensen functioneren.
Tegelijk vormt datgene wat het functioneren mogelijk maakt ook de begrenzing ervan.
Mensen met hun somatische en psychische structuur leven in situaties (waartoe hun netwerk
behoort, hoewel dat soms ook kan ontbreken). Leven, functioneren, handelen vindt niet plaats in het
luchtledige, maar in concrete situaties. Die situaties bieden pas de mogelijkheidsvoorwaarden voor
‘functioneren’, maar geven tegelijkertijd de grenzen aan. Contact met anderen, materiele middelen
en maatschappelijke omstandigheden zijn voorwaarden om als men te functioneren. Het
functioneren van mensen heeft betrekking op situaties; het heeft er zijn uitwerking op en het wordt
er (deels) door bepaald. Binnen het sociaal werk wordt er gesproken over ‘psychosociaal
functioneren’.
In het leven kunnen mensen vastlopen. Mensen kunnen de greep op hun leven verliezen: op
zichzelf, hun situatie, op zichzelf in relatie tot bepaalde situaties (en personen daarin). Je kunt dan
spreken van controleverlies of onvoldoende mogelijkheid tot zelfregulering.
Sociaal werk op het raakvlak van privésfeer en publieke sfeer
Het sociaal werk zou al deze componenten in het oog moeten houden. Sociaal werk bevindt zich op
het snijvlak van privésfeer en publieke sfeer en dient met beide bemoeienis te hebben.
De hulpverlening de het sociaal werk biedt is zowel begeleidend als ondersteunend van aard.
Dit houdt in dat het sociaal werk zo min mogelijk voor de persoon doet en zo veel mogelijk de
persoon zelf laat leren, doen, oplossen, hanteren. Het wil mensen emanciperen. Deze aandacht voor
de mogelijkheden van de cliënten komt tot uiting in termen als oplossingsgerichte benadering,
strengthsbenadering en empowerment.
De oplossingsgerichte benadering gaat ervan uit dat cliënten in de toekomst zelf keuzen
maken als het gaat om hun handelen. De cliënt wordt aangesproken in de rol van expert en
uitgenodigd zijn eigen deskundige te zijn bij veranderingen in zijn leven.
De werker is gericht – en hier ligt de overeenstemming met het strengthsperspectief – op
successen en sterke punten van de cliënt en op het bevestigen daarvan. Uitgangspunten van
de strengthsbenadering is: het individu beschikt over talenten en innerlijke hulpbronnen
waardoor hij effectief kan reageren op de uitdagingen van het leven. Er wordt gefocust op
talenten en hulpbronnen in plaats van op pathologie en tekorten.
Deel 1 Sociaal werk en methodisch werken
H1 Terreinafbakening
1.1 De missie van het sociaal werk
Sociaal werk ‘werkt’ met mensen, cliënten geheten. Mensen zitten op een bepaalde wijze in elkaar,
hebben een bepaalde somatische en psychische constellatie. Hierdoor kunnen mensen functioneren.
Tegelijk vormt datgene wat het functioneren mogelijk maakt ook de begrenzing ervan.
Mensen met hun somatische en psychische structuur leven in situaties (waartoe hun netwerk
behoort, hoewel dat soms ook kan ontbreken). Leven, functioneren, handelen vindt niet plaats in het
luchtledige, maar in concrete situaties. Die situaties bieden pas de mogelijkheidsvoorwaarden voor
‘functioneren’, maar geven tegelijkertijd de grenzen aan. Contact met anderen, materiele middelen
en maatschappelijke omstandigheden zijn voorwaarden om als men te functioneren. Het
functioneren van mensen heeft betrekking op situaties; het heeft er zijn uitwerking op en het wordt
er (deels) door bepaald. Binnen het sociaal werk wordt er gesproken over ‘psychosociaal
functioneren’.
In het leven kunnen mensen vastlopen. Mensen kunnen de greep op hun leven verliezen: op
zichzelf, hun situatie, op zichzelf in relatie tot bepaalde situaties (en personen daarin). Je kunt dan
spreken van controleverlies of onvoldoende mogelijkheid tot zelfregulering.
Sociaal werk op het raakvlak van privésfeer en publieke sfeer
Het sociaal werk zou al deze componenten in het oog moeten houden. Sociaal werk bevindt zich op
het snijvlak van privésfeer en publieke sfeer en dient met beide bemoeienis te hebben.
De hulpverlening de het sociaal werk biedt is zowel begeleidend als ondersteunend van aard.
Dit houdt in dat het sociaal werk zo min mogelijk voor de persoon doet en zo veel mogelijk de
persoon zelf laat leren, doen, oplossen, hanteren. Het wil mensen emanciperen. Deze aandacht voor
de mogelijkheden van de cliënten komt tot uiting in termen als oplossingsgerichte benadering,
strengthsbenadering en empowerment.
De oplossingsgerichte benadering gaat ervan uit dat cliënten in de toekomst zelf keuzen
maken als het gaat om hun handelen. De cliënt wordt aangesproken in de rol van expert en
uitgenodigd zijn eigen deskundige te zijn bij veranderingen in zijn leven.
De werker is gericht – en hier ligt de overeenstemming met het strengthsperspectief – op
successen en sterke punten van de cliënt en op het bevestigen daarvan. Uitgangspunten van
de strengthsbenadering is: het individu beschikt over talenten en innerlijke hulpbronnen
waardoor hij effectief kan reageren op de uitdagingen van het leven. Er wordt gefocust op
talenten en hulpbronnen in plaats van op pathologie en tekorten.
