Samenvatting week 5 – Inleiding tot het Nederlandse Internationaal Privaatrecht
HC 7 – 3 oktober: Onrechtmatige daad
Strikwerda nrs. 178-188
O. Onrechtmatige daad
178. Literatuur
178a. Rome II-Verordening (nr. 93, blz. 327)
De vraag naar het toepasselijke recht op verbintenissen uit onrechtmatige daad vindt een regeling in de
Rome II-Verordening betreffende het recht dat van toepassing is op niet contractuele-verbintenissen.
- Vervangt de Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad maar komt op hoofdlijnen overeen
De verordening heeft een universeel formeel toepassingsgebied (artikel 3) en is dus ook van
toepassing indien de casus geen raakpunten met EU-lidstaten heeft.
- Van toepassing op gebeurtenissen na inwerkingtreding (artikel 31)
Artikel 1: materieel toepassingsgebied
Opvallend: lid 2 sub g: uitzondering voor inbreuk op de persoonlijke levenssfeer of
persoonlijkheidsrechten, waaronder smaad. In Nederland geen effect door artikel 10:159 BW.
Zie ook artikel 10:164 BW; formuleert een eigen conflictregel voor aanvaring op zee
Rome II-verordening bevat verwijzingsregels m.b.t.:
- Verbintenissen uit onrechtmatige daad (artikel 4 t/m 9)
- Verbintenissen uit ongerechtvaardigde verrijking (artikel 10)
- Zaakwaarneming (artikel 11)
- Afgebroken onderhandelingen (artikel 12)
De algemene interpretatie van de verordening gaat via de algemene regeling van artikel 267 VWEU.
179. Lex loci delicti
Een vordering uit onrechtmatige daad wordt vanouds beheerst door het recht van het land waar de
onrechtmatige daad heeft plaatsgevonden (lex loci delicti).
- Beheerst zowel de vraag of de gedraging als onrechtmatig kan worden aangemerkt als de
vragen naar de gevolgen.
- Nadruk op de gedragsbeïnvloedende functie
HR 18 maart, 1938, NJ 1939, 69 (Ooievaar)
- Franse weduwe stelde KLM aansprakelijk voor de dood van haar man bij een ongeluk.
- Vliegtuig stortte neer op Siamees grondgebied.
- KLM beriep zich op de uitsluiting van iedere aansprakelijkheid in de vervoersovereenkomst.
- Weduwe stelde dat haar aanspraken niet kunnen worden uitgesloten door een
vervoersovereenkomst.
Hof: Lex loci delicti, dus Siamees recht toepasselijk contractuele uitsluiting van
aansprakelijkheid kan worden tegengeworpen.
HR: verwerpt beroep tegen deze, in cassatie toen nog ontastbare vaststelling van het recht
(ongeschreven verwijzingsregel, zie nr 11).
180. Kenteringen
Twee oorzaken verschuiving:
I. Verschuiving in rechtspolitieke functie van het materiële onrechtmatige daadsrecht.
o i.p.v. gedragsbeïnvloeding wordt schadeafwikkeling de primaire functie.
II. Op conflictrechtelijk niveau deden zich factoren gelden die het gezag van de lex loci delicti
regel aantastten.
o O.a. de technologische ontwikkelingen en intensivering van het internationale verkeer.
HC 7 – 3 oktober: Onrechtmatige daad
Strikwerda nrs. 178-188
O. Onrechtmatige daad
178. Literatuur
178a. Rome II-Verordening (nr. 93, blz. 327)
De vraag naar het toepasselijke recht op verbintenissen uit onrechtmatige daad vindt een regeling in de
Rome II-Verordening betreffende het recht dat van toepassing is op niet contractuele-verbintenissen.
- Vervangt de Wet Conflictenrecht Onrechtmatige Daad maar komt op hoofdlijnen overeen
De verordening heeft een universeel formeel toepassingsgebied (artikel 3) en is dus ook van
toepassing indien de casus geen raakpunten met EU-lidstaten heeft.
- Van toepassing op gebeurtenissen na inwerkingtreding (artikel 31)
Artikel 1: materieel toepassingsgebied
Opvallend: lid 2 sub g: uitzondering voor inbreuk op de persoonlijke levenssfeer of
persoonlijkheidsrechten, waaronder smaad. In Nederland geen effect door artikel 10:159 BW.
Zie ook artikel 10:164 BW; formuleert een eigen conflictregel voor aanvaring op zee
Rome II-verordening bevat verwijzingsregels m.b.t.:
- Verbintenissen uit onrechtmatige daad (artikel 4 t/m 9)
- Verbintenissen uit ongerechtvaardigde verrijking (artikel 10)
- Zaakwaarneming (artikel 11)
- Afgebroken onderhandelingen (artikel 12)
De algemene interpretatie van de verordening gaat via de algemene regeling van artikel 267 VWEU.
179. Lex loci delicti
Een vordering uit onrechtmatige daad wordt vanouds beheerst door het recht van het land waar de
onrechtmatige daad heeft plaatsgevonden (lex loci delicti).
- Beheerst zowel de vraag of de gedraging als onrechtmatig kan worden aangemerkt als de
vragen naar de gevolgen.
- Nadruk op de gedragsbeïnvloedende functie
HR 18 maart, 1938, NJ 1939, 69 (Ooievaar)
- Franse weduwe stelde KLM aansprakelijk voor de dood van haar man bij een ongeluk.
- Vliegtuig stortte neer op Siamees grondgebied.
- KLM beriep zich op de uitsluiting van iedere aansprakelijkheid in de vervoersovereenkomst.
- Weduwe stelde dat haar aanspraken niet kunnen worden uitgesloten door een
vervoersovereenkomst.
Hof: Lex loci delicti, dus Siamees recht toepasselijk contractuele uitsluiting van
aansprakelijkheid kan worden tegengeworpen.
HR: verwerpt beroep tegen deze, in cassatie toen nog ontastbare vaststelling van het recht
(ongeschreven verwijzingsregel, zie nr 11).
180. Kenteringen
Twee oorzaken verschuiving:
I. Verschuiving in rechtspolitieke functie van het materiële onrechtmatige daadsrecht.
o i.p.v. gedragsbeïnvloeding wordt schadeafwikkeling de primaire functie.
II. Op conflictrechtelijk niveau deden zich factoren gelden die het gezag van de lex loci delicti
regel aantastten.
o O.a. de technologische ontwikkelingen en intensivering van het internationale verkeer.
