Integraal 4 HBOV LEERJAAR 2
PERIODE 1 - 2016
Leerpakket De hbo-verpleegkundige in
de rol van regisseur
,Integraal 4 HBOV LEERJAAR 2 PERIODE 1 - 2016
∙∙∙
Leerpakket De hbo-verpleegkundige in de rol van regisseur
Leerdoelen
De student kan uitleggen:
- Wat bedoeld wordt met de complexiteit van de verpleegsituatie;
- Hoe de complexiteit van de verpleegsituatie bepaald kan worden;
- Welke rol de ICF speelt in de multidisciplinaire communicatie;
- Welke rol kennis speelt in het bepalen van complexiteit;
- Wat de zorginhoudelijke regiefunctie inhoudt;
- Hoe patiëntentoewijzing plaatsvindt;
- Hoe het proces van indicatiestelling verloopt;
- Welke methoden en hulpmiddelen bij indiceren gebruikt worden;
- De 6 normen uitleggen waaraan verpleegkundigen voldoen wanneer zij verpleging en verzorging (extramuraal)
indiceren;
- Hoe sturing en ondersteuning plaatsvinden bij patiëntentoewijzing;
- Wat een competentieniveau van de medewerker is en hoe begeleiding van de medewerker hierop aansluit;
- Het belang is van een gemeenschappelijke taal in de multidisciplinaire samenwerking;
- Welke soort overleg geschikt is voor welke inhoud;
- Hoe een model voor multidisciplinaire samenwerking eruit kan zien;
- Welke factoren de effectiviteit van de samenwerking kunnen bevorderen en belemmeren;
- Aandachtspunten noemen die belangrijk zijn bij (multidisciplinaire) samenwerking (zie het normenkader);
- Welke rol communicatie speelt in de samenwerking.
Complexiteit van zorg (HC1)
Zorg/patiënt toewijzen en Indiceren (HC2)
Samenwerking (HC3)
1
,Integraal 4 HBOV LEERJAAR 2 PERIODE 1 - 2016
∙∙∙
Samenvatting: Regie van het primaire proces. Groningen/Houten: Wolters
Noordhoff
Hoofdstuk 1 Complexiteit van de verpleegsituatie
1.1 Het begrip ‘complexiteit’
Situaties waarin we moeilijk een structuur kunnen ontdekken of situaties waarin we moeilijk een structuur kunnen
ontdekken of situaties waarin we nog geen structuur hebben aangebracht, ervaren we als ingewikkeld.
Volgens Van Dale betekent ‘complex’ (bijvoeglijk naamwoord): samengesteld en ingewikkeld, en betekent ‘het
complex’ (zelfstandig naamwoord): samengesteld geheel: blok, groep, stel.
Complexiteit:
● Een situatie is meer of minder complex voor een bepaalde persoon; complexiteit staat niet op zichzelf, maar is
afhankelijk van de persoon die ermee te maken heeft.
● Met behulp van kennis kunnen we de complexiteit van een situatie reduceren. Hiervoor zijn de volgende
aspecten nodig:
o Kennis over het onderwerp
o Gebruik van beschikbare kennis
o De kwaliteit van kennis bij de situatie
o Kennis eigenmaken
o Is het makkelijk of moeilijk om met deze kennis te werken
● Hoeveel kennis we ook mogen hebben van een situatie, andere factoren of omstandigheden kunnen ook van
invloed zijn op de situatie.
1.2 De gezondheidszorg: complexe besluitvorming
De gezondheidszorg is complex omdat het aan politieke beslissingen is onderworpen. Hierbij zijn veel deelnemers
betrokken, zoals vakbonden, zorgverzekeraars, politici, wetenschappers, juristen, vertegenwoordigers van
patiëntenorganisaties, en verenigingen voor specialisten en ethici.
Vanuit de samenleving ontstaan er verschillende problemen die vragen om een oplossing. Er vinden ingewikkelde
besluitingsprocedures plaats tussen een groot aantal betrokken deelnemers die vaak tegenstrijdige belangen
hebben. Er ontstaan ook uiteenlopende discussies over onderwerpen zoals:
● Vruchtbaarheidsklachten
● Draagmoeders
● Wachtlijsten
● Wenselijkheid van levertransplantaties
● Euthanasie
Om de discussies te volgen en het beleid binnen de gezondheidszorg te begrijpen moet de verpleegkundige oog
hebben voor de ontwikkelingen, normen en waarden in de maatschappij. Zo kunnen demografische,
2
, Integraal 4 HBOV LEERJAAR 2 PERIODE 1 - 2016
∙∙∙
technologische en politieke ontwikkelingen het zorgbeleid direct beïnvloeden. Verpleegkundige horen bij een
complexe realiteit, om hier zicht op te krijgen is kennis nodig van:
● Gezondheidsrecht
● Organisatie
● Financiering
● Kwaliteitszorg
● Beroeps- en arbeidsontwikkelingen
Deze kennis is een voorwaarde tot het leveren van een bijdrage aan de ontwikkeling van het beroep, het kunnen
innemen van standpunten over handelswijzen binnen de gezondheidszorg en het ontwikkelen van voorstellen voor
verbetering v.d. kwaliteit van zorg.
1.3 Gezondheidszorginstellingen: complexe organisaties
Een ziekenhuis is een complexe organisatie, omdat veel mensen uit verschillende disciplines en met verschillende
specialismen moeten samenwerken om tot een adequaat zorgaanbod te komen, hiervoor is structuur nodig.
Er zijn 2 vormen van structuur:
1. Ruimtelijke structurering bijv. medisch specialisme.
2. Structurering van taal en kennis om interdisciplinaire afstemming van competenties en taken te
vergemakkelijken.
1.3.1 Structurering van de ruimte
In de gezondheidszorginstellingen werken veel verschillende disciplines samen, met allemaal hun eigen
specifieke kennis en technieken. Om deze kennis en techniek optimaal te gebruiken en een adequaat zorgaanbod
te verkrijgen, worden patiënten ruimtelijk gegroepeerd in patiëntencategorieën.
Adequaat zorgaanbod: ‘zorgaanbod dat aansluit bij de zorgbehoefte van de patiënt en middelen (geld,
instrumenten, personeel) doeltreffend en doelmatig inzet’.
Patiënten worden in ziekenhuizen eerst gegroepeerd naar medisch specialisme en er wordt rekening gehouden met
de opname-indicatie, homogeniteit en de capaciteit van de afdeling. In verschillende instellingen kunnen patiënten
worden gegroepeerd. Er kan een ordening zijn in kort- of langdurig-verblijf, en in een psychiatrisch ziekenhuis
kan een afdeling acute psychiatrie zijn en een afdeling resocialisatie. In een verpleeghuis kan een afdeling zijn
waar patiënten verblijven die intensieve zorg nodig hebben, en een afdeling met hoge-zelfstandigheid.
1.3.2 Structurering van de communicatie
Eenmaal ingedeeld en aangekomen op een bepaalde afdeling, kan hij te maken krijgen met vertegenwoordigers
van verschillende disciplines met elk hun specifieke zorgaanbod, zoals artsen, verpleegkundige, diëtisten,
fysiotherapeuten en psychologen. In het ziekenhuis moeten een groot aantal disciplines samenwerken met een
primaire doelstelling van het ziekenhuis: ‘het optimaal beantwoorden van competenties van al deze disciplines op
3
PERIODE 1 - 2016
Leerpakket De hbo-verpleegkundige in
de rol van regisseur
,Integraal 4 HBOV LEERJAAR 2 PERIODE 1 - 2016
∙∙∙
Leerpakket De hbo-verpleegkundige in de rol van regisseur
Leerdoelen
De student kan uitleggen:
- Wat bedoeld wordt met de complexiteit van de verpleegsituatie;
- Hoe de complexiteit van de verpleegsituatie bepaald kan worden;
- Welke rol de ICF speelt in de multidisciplinaire communicatie;
- Welke rol kennis speelt in het bepalen van complexiteit;
- Wat de zorginhoudelijke regiefunctie inhoudt;
- Hoe patiëntentoewijzing plaatsvindt;
- Hoe het proces van indicatiestelling verloopt;
- Welke methoden en hulpmiddelen bij indiceren gebruikt worden;
- De 6 normen uitleggen waaraan verpleegkundigen voldoen wanneer zij verpleging en verzorging (extramuraal)
indiceren;
- Hoe sturing en ondersteuning plaatsvinden bij patiëntentoewijzing;
- Wat een competentieniveau van de medewerker is en hoe begeleiding van de medewerker hierop aansluit;
- Het belang is van een gemeenschappelijke taal in de multidisciplinaire samenwerking;
- Welke soort overleg geschikt is voor welke inhoud;
- Hoe een model voor multidisciplinaire samenwerking eruit kan zien;
- Welke factoren de effectiviteit van de samenwerking kunnen bevorderen en belemmeren;
- Aandachtspunten noemen die belangrijk zijn bij (multidisciplinaire) samenwerking (zie het normenkader);
- Welke rol communicatie speelt in de samenwerking.
Complexiteit van zorg (HC1)
Zorg/patiënt toewijzen en Indiceren (HC2)
Samenwerking (HC3)
1
,Integraal 4 HBOV LEERJAAR 2 PERIODE 1 - 2016
∙∙∙
Samenvatting: Regie van het primaire proces. Groningen/Houten: Wolters
Noordhoff
Hoofdstuk 1 Complexiteit van de verpleegsituatie
1.1 Het begrip ‘complexiteit’
Situaties waarin we moeilijk een structuur kunnen ontdekken of situaties waarin we moeilijk een structuur kunnen
ontdekken of situaties waarin we nog geen structuur hebben aangebracht, ervaren we als ingewikkeld.
Volgens Van Dale betekent ‘complex’ (bijvoeglijk naamwoord): samengesteld en ingewikkeld, en betekent ‘het
complex’ (zelfstandig naamwoord): samengesteld geheel: blok, groep, stel.
Complexiteit:
● Een situatie is meer of minder complex voor een bepaalde persoon; complexiteit staat niet op zichzelf, maar is
afhankelijk van de persoon die ermee te maken heeft.
● Met behulp van kennis kunnen we de complexiteit van een situatie reduceren. Hiervoor zijn de volgende
aspecten nodig:
o Kennis over het onderwerp
o Gebruik van beschikbare kennis
o De kwaliteit van kennis bij de situatie
o Kennis eigenmaken
o Is het makkelijk of moeilijk om met deze kennis te werken
● Hoeveel kennis we ook mogen hebben van een situatie, andere factoren of omstandigheden kunnen ook van
invloed zijn op de situatie.
1.2 De gezondheidszorg: complexe besluitvorming
De gezondheidszorg is complex omdat het aan politieke beslissingen is onderworpen. Hierbij zijn veel deelnemers
betrokken, zoals vakbonden, zorgverzekeraars, politici, wetenschappers, juristen, vertegenwoordigers van
patiëntenorganisaties, en verenigingen voor specialisten en ethici.
Vanuit de samenleving ontstaan er verschillende problemen die vragen om een oplossing. Er vinden ingewikkelde
besluitingsprocedures plaats tussen een groot aantal betrokken deelnemers die vaak tegenstrijdige belangen
hebben. Er ontstaan ook uiteenlopende discussies over onderwerpen zoals:
● Vruchtbaarheidsklachten
● Draagmoeders
● Wachtlijsten
● Wenselijkheid van levertransplantaties
● Euthanasie
Om de discussies te volgen en het beleid binnen de gezondheidszorg te begrijpen moet de verpleegkundige oog
hebben voor de ontwikkelingen, normen en waarden in de maatschappij. Zo kunnen demografische,
2
, Integraal 4 HBOV LEERJAAR 2 PERIODE 1 - 2016
∙∙∙
technologische en politieke ontwikkelingen het zorgbeleid direct beïnvloeden. Verpleegkundige horen bij een
complexe realiteit, om hier zicht op te krijgen is kennis nodig van:
● Gezondheidsrecht
● Organisatie
● Financiering
● Kwaliteitszorg
● Beroeps- en arbeidsontwikkelingen
Deze kennis is een voorwaarde tot het leveren van een bijdrage aan de ontwikkeling van het beroep, het kunnen
innemen van standpunten over handelswijzen binnen de gezondheidszorg en het ontwikkelen van voorstellen voor
verbetering v.d. kwaliteit van zorg.
1.3 Gezondheidszorginstellingen: complexe organisaties
Een ziekenhuis is een complexe organisatie, omdat veel mensen uit verschillende disciplines en met verschillende
specialismen moeten samenwerken om tot een adequaat zorgaanbod te komen, hiervoor is structuur nodig.
Er zijn 2 vormen van structuur:
1. Ruimtelijke structurering bijv. medisch specialisme.
2. Structurering van taal en kennis om interdisciplinaire afstemming van competenties en taken te
vergemakkelijken.
1.3.1 Structurering van de ruimte
In de gezondheidszorginstellingen werken veel verschillende disciplines samen, met allemaal hun eigen
specifieke kennis en technieken. Om deze kennis en techniek optimaal te gebruiken en een adequaat zorgaanbod
te verkrijgen, worden patiënten ruimtelijk gegroepeerd in patiëntencategorieën.
Adequaat zorgaanbod: ‘zorgaanbod dat aansluit bij de zorgbehoefte van de patiënt en middelen (geld,
instrumenten, personeel) doeltreffend en doelmatig inzet’.
Patiënten worden in ziekenhuizen eerst gegroepeerd naar medisch specialisme en er wordt rekening gehouden met
de opname-indicatie, homogeniteit en de capaciteit van de afdeling. In verschillende instellingen kunnen patiënten
worden gegroepeerd. Er kan een ordening zijn in kort- of langdurig-verblijf, en in een psychiatrisch ziekenhuis
kan een afdeling acute psychiatrie zijn en een afdeling resocialisatie. In een verpleeghuis kan een afdeling zijn
waar patiënten verblijven die intensieve zorg nodig hebben, en een afdeling met hoge-zelfstandigheid.
1.3.2 Structurering van de communicatie
Eenmaal ingedeeld en aangekomen op een bepaalde afdeling, kan hij te maken krijgen met vertegenwoordigers
van verschillende disciplines met elk hun specifieke zorgaanbod, zoals artsen, verpleegkundige, diëtisten,
fysiotherapeuten en psychologen. In het ziekenhuis moeten een groot aantal disciplines samenwerken met een
primaire doelstelling van het ziekenhuis: ‘het optimaal beantwoorden van competenties van al deze disciplines op
3
