Week 6
Hoorcollege 6a
Samenvatting XIV (Handboek erfrecht)
Arrest Notaris/Executeur
Arrest Executele en effecten
Hoofdstuk XIV Executele
Executele moet in het nieuwe erfrecht wel door legitimarissen geduld worden. De kracht van executele zit in het
feit dat bij de boedelverdeling de ‘macht’ wordt geconcentreerd in handen van één persoon, de vertrouwensman
van erflater. De erfrechtelijke verbintenis executele ontstaat eerst op het moment van overlijden. In art. 4:143 BW
wordt voor een executele als uiterste wilsbeschikking de grens getrokken ten opzichte van een overeenkomst:
‘’aanvaarding van zijn benoeming na overlijden’’. Drie principes:
i. Het verbintenisrechtelijke beginsel van quasi-overeenkomst van opdracht/lastgeving (intern van aard, zie
art. 7:424 BW)
ii. Het goederenrechtelijke beginsel van beschikkingsonbevoegdheid van de erfgenamen; het
bewindsaspect.
iii. Het verbintenisrechtelijke beginsel van onmiddellijke vertegenwoordiging van erflater (extern van aard,
zie art. 3:78 BW)
Benoeming van de executeur. Naar oud recht kon een executeur bij codicil benoemd worden, zie art. 4:982 en
4:1052 BW. Thans is de executeurbenoeming niet meer mogelijk bij codicil, zie art. 4:97 BW. De notaris moet in de
verklaring van erfrecht opnemen of het beheer van de nalatenschap aan executeurs, bewindvoerders of
vereffenaars is opgedragen. Tevens dienen hun bevoegdheden te worden vermeld, zie art. 4:188 BW.
Wie kan executeur worden. In beginsel iedereen. De wetgever heeft gekozen voor een negatieve formulering.
Executeur kunnen niet worden, zie art. 4:143 lid 2 BW:
a. Handelingsonbekwamen
b. Degenen van wie één of meer goederen onder bewind als bedoeld in titel 19 van Boek 1 BW zijn gesteld
c. Degenen die in staat van faillissement verkeren of ten aanzien van wie de schuldsaneringsregeling
natuurlijke personen van toepassing is verklaard
Uit de negatieve formulering blijkt dat ook rechtspersonen executeur kunnen zijn.
Passerend notaris als executeur. Onder het oude Wet op de Notarisambt kont dat niet (voordeelsbepaling van art.
22 WN (oud)). De notaris kan niet bij uiterste wilsbeschikking worden bevoordeeld, zie art. 4:61 BW. Bevoordeeld
ziet hier echter alleen op erfstellingen en legaten, zelfs als de executeur recht op loon heeft.
Taken en bevoegdheden van de executeur. De taak van de executeur wordt in art. 4:144 lid 1 BW in algemene
bewoordingen geformuleerd. Deze taak is te splitsen in drie elementen:
a. De goederen van de nalatenschap beheren; en
b. De schulden van de nalatenschap voldoen, die tijdens zijn beheer uit die goederen behoren te worden
voldaan;
c. Het uitvoeren van testamentaire lasten.
Uit de parlementaire geschiedenis kunnen we opmaken dat voor zover de erflater de executeur het beheer heeft
gelaten, hiervoor art. 4:145 t/m 4:147 BW gelden en dat van die bepalingen geen afwijkende beschikking is
toegelaten, tenzij uitdrukkelijk anders vermeld is, zie art. 4:147 lid 2 en 3 BW.
Beheren van de nalatenschap. De wetgever geeft in zijn regeling van de executele geen definitie van het begrip
beheer, zie art. 4:144 BW. Onder beheer zijn begrepen alle handelingen die voor de normale exploitatie van een
goed dienstig kunnen zijn, als ook het aannemen van aan de gemeenschap verschuldigde prestaties, zie art. 3:170
BW.
Hoorcollege 6a
Samenvatting XIV (Handboek erfrecht)
Arrest Notaris/Executeur
Arrest Executele en effecten
Hoofdstuk XIV Executele
Executele moet in het nieuwe erfrecht wel door legitimarissen geduld worden. De kracht van executele zit in het
feit dat bij de boedelverdeling de ‘macht’ wordt geconcentreerd in handen van één persoon, de vertrouwensman
van erflater. De erfrechtelijke verbintenis executele ontstaat eerst op het moment van overlijden. In art. 4:143 BW
wordt voor een executele als uiterste wilsbeschikking de grens getrokken ten opzichte van een overeenkomst:
‘’aanvaarding van zijn benoeming na overlijden’’. Drie principes:
i. Het verbintenisrechtelijke beginsel van quasi-overeenkomst van opdracht/lastgeving (intern van aard, zie
art. 7:424 BW)
ii. Het goederenrechtelijke beginsel van beschikkingsonbevoegdheid van de erfgenamen; het
bewindsaspect.
iii. Het verbintenisrechtelijke beginsel van onmiddellijke vertegenwoordiging van erflater (extern van aard,
zie art. 3:78 BW)
Benoeming van de executeur. Naar oud recht kon een executeur bij codicil benoemd worden, zie art. 4:982 en
4:1052 BW. Thans is de executeurbenoeming niet meer mogelijk bij codicil, zie art. 4:97 BW. De notaris moet in de
verklaring van erfrecht opnemen of het beheer van de nalatenschap aan executeurs, bewindvoerders of
vereffenaars is opgedragen. Tevens dienen hun bevoegdheden te worden vermeld, zie art. 4:188 BW.
Wie kan executeur worden. In beginsel iedereen. De wetgever heeft gekozen voor een negatieve formulering.
Executeur kunnen niet worden, zie art. 4:143 lid 2 BW:
a. Handelingsonbekwamen
b. Degenen van wie één of meer goederen onder bewind als bedoeld in titel 19 van Boek 1 BW zijn gesteld
c. Degenen die in staat van faillissement verkeren of ten aanzien van wie de schuldsaneringsregeling
natuurlijke personen van toepassing is verklaard
Uit de negatieve formulering blijkt dat ook rechtspersonen executeur kunnen zijn.
Passerend notaris als executeur. Onder het oude Wet op de Notarisambt kont dat niet (voordeelsbepaling van art.
22 WN (oud)). De notaris kan niet bij uiterste wilsbeschikking worden bevoordeeld, zie art. 4:61 BW. Bevoordeeld
ziet hier echter alleen op erfstellingen en legaten, zelfs als de executeur recht op loon heeft.
Taken en bevoegdheden van de executeur. De taak van de executeur wordt in art. 4:144 lid 1 BW in algemene
bewoordingen geformuleerd. Deze taak is te splitsen in drie elementen:
a. De goederen van de nalatenschap beheren; en
b. De schulden van de nalatenschap voldoen, die tijdens zijn beheer uit die goederen behoren te worden
voldaan;
c. Het uitvoeren van testamentaire lasten.
Uit de parlementaire geschiedenis kunnen we opmaken dat voor zover de erflater de executeur het beheer heeft
gelaten, hiervoor art. 4:145 t/m 4:147 BW gelden en dat van die bepalingen geen afwijkende beschikking is
toegelaten, tenzij uitdrukkelijk anders vermeld is, zie art. 4:147 lid 2 en 3 BW.
Beheren van de nalatenschap. De wetgever geeft in zijn regeling van de executele geen definitie van het begrip
beheer, zie art. 4:144 BW. Onder beheer zijn begrepen alle handelingen die voor de normale exploitatie van een
goed dienstig kunnen zijn, als ook het aannemen van aan de gemeenschap verschuldigde prestaties, zie art. 3:170
BW.
