Week 5
Hoorcollege 5a
Samenvatting III en IV (Syllabus)
Samenvatting X en XI (Handboek erfrecht)
Arrest Verzorgingsvruchtgebruik
Vonnis Som ineens
Hoofdstuk X De legitieme portie
Afdeling 4.4.3 BW: legitieme portie, is onderverdeeld in de volgende paragrafen:
1. Algemene bepalingen;
2. De omvang van de legitieme portie;
3. Het geldend maken van de legitieme portie.
Legitimaire massa. De optelsom van de ‘nalatenschap’ en de relevante giften.
Legitieme portie. De legitimaris heeft het recht de legitieme portie te verkrijgen krachtens erfrecht, men denke
aan erfstellingen en legaten. De legitimaris heeft dat te gedogen mits die verkrijgingen kunnen worden
aangemerkt als ‘vrij en onbezwaard’. Met minder hoeft de legitimaris geen genoegen te nemen.
Is geen sprake van verkrijgingen vrij en onbezwaard dan spreek ik van inferieure verkrijgingen. Tegen
inferieure makingen kan de legitimaris alleen opkomen door verwerping van de inferieure erfstelling/legaat.
De legitimaris heeft door die verwerping recht op een vordering in geld voor zijn tekort. Bij niet-inferieure
erfstellingen/legaten komt de waarde van de zuivere en onbezwaarde verkrijgingen in mindering op zijn
legitimaire aanspraak. Twee uitzonderingen:
Voortzetting beroep of bedrijf
Verkrijgingen onder bewind
Legitimarissen zijn de afstammelingen van de erflater die door de wet als erfgenamen tot zijn nalatenschap zijn
geroepen. De afstammelingen kunnen worden geroepen uit eigen hoofde/plaatsvervulling.
Legitieme breukdeel. De legitieme portie van een legitimaris is het gedeelte van de waarde van het vermogen
van de erflater, waarop de legitimaris in weerwil van giften en uiterste wilsbeschikkingen van de erflater
aanspraak kan maken, zie art. 4:63 lid 1 BW.
De legitieme portie van een kind: de helft van de waarde waarover de legitieme porties worden
berekend, gedeeld door het aantal in art. 4:10 lid 1 onder a BW genoemde, door de erflater
achtergelaten personen = legitieme breukdeel van de legitimaire massa
Verwerping. De wet stelt voorop dat de waarde van al hetgeen de legitimaris krachtens erfrecht daadwerkelijk
verkrijgt, in mindering komt van zijn vordering als legitimaris (art. 4:71 BW). Verwerpt de legitimaris de
nalatenschap (art. 4:72 BW) of een legaat van een bepaalde geldsom of van niet in een vorderingsrecht
bestaande goederen van de nalatenschap (art. 4:73 BW), dan komt de waarde van hetgeen hij als erfgenaam
casu qua als legataris kan verkrijgen, in beginsel ook in mindering op zijn legitieme portie; anders gezegd: ook
dan vindt imputatie plaats.
Erfstelling inferieur, zie art. 4:72 BW. Daarvan is sprake indien:
Goederen onder voorwaarde, last of bewind zijn nagelaten;
Legaten die verplichten tot iets anders dan betaling van een geldsom of overdracht van goederen der
nalatenschap.
Legaten inferieur, zie art. 4:73 BW. Een legitimaris die een legaat verkrijgt, hoeft dat legaat niet te beschouwen
als te zijn gemaakt ter voldoening aan zijn legitieme portie, indien dat legaat door de wet als inferieur wordt
Hoorcollege 5a
Samenvatting III en IV (Syllabus)
Samenvatting X en XI (Handboek erfrecht)
Arrest Verzorgingsvruchtgebruik
Vonnis Som ineens
Hoofdstuk X De legitieme portie
Afdeling 4.4.3 BW: legitieme portie, is onderverdeeld in de volgende paragrafen:
1. Algemene bepalingen;
2. De omvang van de legitieme portie;
3. Het geldend maken van de legitieme portie.
Legitimaire massa. De optelsom van de ‘nalatenschap’ en de relevante giften.
Legitieme portie. De legitimaris heeft het recht de legitieme portie te verkrijgen krachtens erfrecht, men denke
aan erfstellingen en legaten. De legitimaris heeft dat te gedogen mits die verkrijgingen kunnen worden
aangemerkt als ‘vrij en onbezwaard’. Met minder hoeft de legitimaris geen genoegen te nemen.
Is geen sprake van verkrijgingen vrij en onbezwaard dan spreek ik van inferieure verkrijgingen. Tegen
inferieure makingen kan de legitimaris alleen opkomen door verwerping van de inferieure erfstelling/legaat.
De legitimaris heeft door die verwerping recht op een vordering in geld voor zijn tekort. Bij niet-inferieure
erfstellingen/legaten komt de waarde van de zuivere en onbezwaarde verkrijgingen in mindering op zijn
legitimaire aanspraak. Twee uitzonderingen:
Voortzetting beroep of bedrijf
Verkrijgingen onder bewind
Legitimarissen zijn de afstammelingen van de erflater die door de wet als erfgenamen tot zijn nalatenschap zijn
geroepen. De afstammelingen kunnen worden geroepen uit eigen hoofde/plaatsvervulling.
Legitieme breukdeel. De legitieme portie van een legitimaris is het gedeelte van de waarde van het vermogen
van de erflater, waarop de legitimaris in weerwil van giften en uiterste wilsbeschikkingen van de erflater
aanspraak kan maken, zie art. 4:63 lid 1 BW.
De legitieme portie van een kind: de helft van de waarde waarover de legitieme porties worden
berekend, gedeeld door het aantal in art. 4:10 lid 1 onder a BW genoemde, door de erflater
achtergelaten personen = legitieme breukdeel van de legitimaire massa
Verwerping. De wet stelt voorop dat de waarde van al hetgeen de legitimaris krachtens erfrecht daadwerkelijk
verkrijgt, in mindering komt van zijn vordering als legitimaris (art. 4:71 BW). Verwerpt de legitimaris de
nalatenschap (art. 4:72 BW) of een legaat van een bepaalde geldsom of van niet in een vorderingsrecht
bestaande goederen van de nalatenschap (art. 4:73 BW), dan komt de waarde van hetgeen hij als erfgenaam
casu qua als legataris kan verkrijgen, in beginsel ook in mindering op zijn legitieme portie; anders gezegd: ook
dan vindt imputatie plaats.
Erfstelling inferieur, zie art. 4:72 BW. Daarvan is sprake indien:
Goederen onder voorwaarde, last of bewind zijn nagelaten;
Legaten die verplichten tot iets anders dan betaling van een geldsom of overdracht van goederen der
nalatenschap.
Legaten inferieur, zie art. 4:73 BW. Een legitimaris die een legaat verkrijgt, hoeft dat legaat niet te beschouwen
als te zijn gemaakt ter voldoening aan zijn legitieme portie, indien dat legaat door de wet als inferieur wordt
