Werk Europees recht.
Werkgroep 1
Vraag 1: Bespreek de verenigbaarheid van beide opties met het EU-recht en ga daarbij in op
de volgende aspecten.
- Optie 1 is het intact houden van de Nederlandse bepaling. Richtlijnen moet de staat
echter implementeren binnen een bepaalde tijd, doen zij dit niet dan kunnen sancties
volgen. Daarbij kunnen burgers zich op de richtlijn beroepen-> verticale
rechtstreekse werking van richtlijnen is namelijk mogelijk. De Nederlandse wet is hier
strijdig met EU-recht en de rechter zal het nationale recht dan ook buiten toepassing
moeten laten-> HR Simmenthal.
- De nationale bepaling kan niet worden uitgelegd door het EU-recht, omdat
het percentage van de nationale bepaling hoger is.
- EU-recht voorrang door HR Costa/ENEL.
- EU-recht heeft eigen rechtsorde door HR Van Gend en Loos + rechtstreekse
werking vloeit voort uit dit arrest.
- Optie 1-> contra-legem= conform interpreteren kan hier niet want 0,001% is meer
dan de 0,000001% uit de internationale regeling.
- Optie 2 is de nieuwe bepaling. Hiermee implementeert de staat de richtlijn niet
volledig, maar laat de wetgever mogelijkheid tot interpretatie. De nationale bepaling
is niet strijdig met het EU-recht. Volksgezondheid kan worden geïnterpreteerd door
de 0.000001% uit art. 8 Richtlijn van de EU.
Conforme interpretatie= nationale wet uitleggen in het licht van EU-recht. Voorwaarden:
1. Relevant nationaal recht (er moet wel iets zijn waarop je kan interpreteren).
2. Niet contra legem (mag geen afbreuk doen aan nationale bepaling, dat staat dan
namelijk niet in de bepaling).
3. Rechtsbeginselen-> HvJ Kolpinghuis en HvJ Von Colson + Kaman.
a. Legaliteitsbeginsel= kunt een bepaling dus niet geheel vrij interpreteren (zie
0,001% en 0,000001%.
b. Rechtszekerheid.
Vraag 2: Kan Peter Schoonwater bij de bevoegde nationale rechter een beroep doen op art.
1 van de richtlijn om het nalaten van het waterschap aan te vechten?
- Rechtstreekse werking / directe werking= bepaling van EU recht roep je rechtstreeks
in bij de nationale rechter. Richtlijn is geen Nl-recht dus in beginsel niet op beroepen,
je moet je dan beroepen op het geïmplanteerde EU-recht, dus de nationale wet. Je
kunt je niet altijd beroepen op een richtlijn, twee voorwaarden:
- Onvoorwaardelijk= nationale wetgever hoeft niet nog iets te doen. De
EU-bepaling kan gebruikt worden zonder dat de nationale wetgever nog iets
hoeft te doen.
- Voldoende duidelijk.
- Omzettingstermijn moet zijn verstreken (alleen voor richtlijnen).
- Richtlijn is niet of niet juist omgezet (alleen voor richtlijnen).
Rechtstreeks toepasselijk= is automatisch onderdeel van het nederlandse recht.
Rechtstreekse werking= je mag er een beroep op doen voor de Nl rechter.
,Vraag 3: In hoeverre is uw antwoord anders als Peter Schoonwater een beroep doet op art.
8 van de richtlijn?
- Art. 8 is onvoorwaardelijk, voldoende duidelijk, de omzettingstermijn is voorbij en niet
juist omgezet (want Peter lijdt schade dus de omzetting is niet toereikend geweest),
dus Peter kan hier wel een beroep op doen.
Vraag 4: Is er een mogelijkheid voor Peter om een schadevergoeding bij het waterschap te
vorderen op basis van een schending van art. 8 van de richtlijn wegens de forse
overschrijding van de toegestane niveaus?
- Ja, je kunt op een staat schadevergoeding verhalen-> HvJ Francovich=
particulieren moeten de mogelijkheid hebben om schadevergoeding te krijgen. Geldt
voor iedere schending van het EU-recht door alle nationale autoriteiten. Voorwaarden
staatsaansprakelijkheid (Brasserie du Pêcheur, Dillenkofer):
- Schending betreft EU-bepaling die rechten aan een individu toekent.
- Relativiteitsvereiste= norm strekt niet tot het voorval waar je je op
beroept / het belang.
- Schending is voldoende ernstig - ‘voldoende gekwalificeerde schending’. Het
gedrag van Nl moet ernstig / groots genoeg zijn, kijkt dus niet naar de schade
maar naar de ernst van de schending.
- Discretie lidstaat?
- Ja-> lidstaat moet grenzen bevoegdheid kennelijk en ernstig
hebben miskend.
- Nee-> lidstaat moet een ‘gewone’ inbreuk op het EU-recht
hebben gemaakt.
- Causaal verband tussen schending en schade.
Vraag 5: Waarom is horizontale rechtstreekse werking van richtlijnbepalingen uitgesloten?
Onderbouw uw antwoord met verwijzing naar (specifieke rechtsoverwegingen in) relevante
jurisprudentie?
- Horizontale rechtstreekse werking van richtlijnen uitgesloten (Faccini Dori):
- Particulieren hoeven niet van elke richtlijn te weten, pas als het nationaal
recht is geldt het voor hen. Dit beschermt de rechtszekerheid.
- Rechtszekerheid komt te veel in het geding, richtlijnen namelijk gericht aan de
lidstaten.
- Particulier kun je niet aansprakelijk houden voor een fout van de staat. Draagt
geen verantwoordelijkheid voor de omzetting van de richtlijn.
- Onderscheid verordening en richtlijnen verdwijnt op het moment dat
horizontale directe werking mogelijk is.
Vraag 6: Conforme interpretatie en rechtstreekse werking worden soms wel eens
gekarakteriseerd als een systeem van communicerende vaten omdat ze nauw in verbinding
met elkaar staan: als het ene concept geen soelaas biedt dan biedt het andere concept
misschien uitkomst. Verklaar deze stelling.
- Conforme interpretatie= door nationaal recht in licht van EU-recht te interpreteren. Je
houdt nog steeds nationaal recht wat je toepast, het is dan alleen in overeenkomst
gesteld met EU-recht.
- Directe werking= hierbij past hij direct EU-recht toe. Dit is een grotere inbreuk op de
nationale rechtsorde dan conforme interpretatie.
, - Onderstaand rijtje gaat de rechter af.
1. Conforme interpretatie.
2. Directe werking= je kan je erop beroepen bij de nationale rechter.
3. Staatsaansprakelijkheid.
Vraag 7: Zonder Van Gend en Loos en Costa/ENEL had de Europese rechtsorde er heel
anders uitgezien. Licht deze stelling toe.
- Van Gend en Loos= staten hebben soevereiniteit overgedragen-> staten kunnen niet
meer zelf bepalen hoe / in hoeverre EU-recht erin doorwerkt. EU-recht betreft een
eigen rechtsorde-> als het rechten en plichten kan doen ontstaan voor haar
rechtssubjecten.
- HvJ Costa/ENEL-> Europees recht heeft voorrang boven het nationale recht.
- Zonder deze arresten zou EU-recht dus ook op een dualistische manier kunnen
worden gebruikt ipv de monistische manier.
Vragen om eigen kennis te testen:
- Wat betekent het begrip ‘rechtstreekse werking’?
- Rechtstreekse werking= de mate waarin (rechts)personen een beroep
kunnen doen op een bepaling bij de rechter / rechten kunnen ontlenen aan
een bepaling.
- Leg uit wat wordt bedoeld met de termen verticale en horizontale rechtstreekse
werking?
- Verticale betekent de werking tussen overheid en burger.
- Horizontale betekent de werking tussen burger en burger.
- Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan wil een bepaling van EU-recht
rechtstreekse werking hebben?
- Twee voorwaarden (Van Gend en Loos):
- De beoordeling van de bepaling in kwestie moet voldoende duidelijk
en nauwkeurig zijn.
- De bepaling in kwestie moet onvoorwaardelijk zijn (niet te veel
beleidsvrijheid voor de lidstaten of de instellingen van de EU).
- Wat betekent het begrip voorrang van het EU-recht?
- HvJ Costa/ENEL-> Europees recht heeft voorrang boven het nationale recht.
- Wat wordt bedoeld met de term ‘richtlijnconforme interpretatie’?
- Grenzen aan richtlijnconforme interpretatie:
- Er moet relevant nationaal recht voorhanden zijn.
- Nationale regelgeving mag niet in zijn tegendeel worden uitgelegd
(niet contra legem).
- Geen strijd met algemene rechtsbeginselen, waaronder
strafrechtelijke aansprakelijkheid.
- Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan voor een geslaagd beroep op het beginsel
van staatsaansprakelijkheid?
- Voorwaarden (Brasserie du Pêcheur, Dillenkofer):
- Schending betreft EU-bepaling die rechten aan een individu toekent.
- Schending is voldoende ernstig - ‘voldoende gekwalificeerde
schending’.
- Discretie lidstaat?
Werkgroep 1
Vraag 1: Bespreek de verenigbaarheid van beide opties met het EU-recht en ga daarbij in op
de volgende aspecten.
- Optie 1 is het intact houden van de Nederlandse bepaling. Richtlijnen moet de staat
echter implementeren binnen een bepaalde tijd, doen zij dit niet dan kunnen sancties
volgen. Daarbij kunnen burgers zich op de richtlijn beroepen-> verticale
rechtstreekse werking van richtlijnen is namelijk mogelijk. De Nederlandse wet is hier
strijdig met EU-recht en de rechter zal het nationale recht dan ook buiten toepassing
moeten laten-> HR Simmenthal.
- De nationale bepaling kan niet worden uitgelegd door het EU-recht, omdat
het percentage van de nationale bepaling hoger is.
- EU-recht voorrang door HR Costa/ENEL.
- EU-recht heeft eigen rechtsorde door HR Van Gend en Loos + rechtstreekse
werking vloeit voort uit dit arrest.
- Optie 1-> contra-legem= conform interpreteren kan hier niet want 0,001% is meer
dan de 0,000001% uit de internationale regeling.
- Optie 2 is de nieuwe bepaling. Hiermee implementeert de staat de richtlijn niet
volledig, maar laat de wetgever mogelijkheid tot interpretatie. De nationale bepaling
is niet strijdig met het EU-recht. Volksgezondheid kan worden geïnterpreteerd door
de 0.000001% uit art. 8 Richtlijn van de EU.
Conforme interpretatie= nationale wet uitleggen in het licht van EU-recht. Voorwaarden:
1. Relevant nationaal recht (er moet wel iets zijn waarop je kan interpreteren).
2. Niet contra legem (mag geen afbreuk doen aan nationale bepaling, dat staat dan
namelijk niet in de bepaling).
3. Rechtsbeginselen-> HvJ Kolpinghuis en HvJ Von Colson + Kaman.
a. Legaliteitsbeginsel= kunt een bepaling dus niet geheel vrij interpreteren (zie
0,001% en 0,000001%.
b. Rechtszekerheid.
Vraag 2: Kan Peter Schoonwater bij de bevoegde nationale rechter een beroep doen op art.
1 van de richtlijn om het nalaten van het waterschap aan te vechten?
- Rechtstreekse werking / directe werking= bepaling van EU recht roep je rechtstreeks
in bij de nationale rechter. Richtlijn is geen Nl-recht dus in beginsel niet op beroepen,
je moet je dan beroepen op het geïmplanteerde EU-recht, dus de nationale wet. Je
kunt je niet altijd beroepen op een richtlijn, twee voorwaarden:
- Onvoorwaardelijk= nationale wetgever hoeft niet nog iets te doen. De
EU-bepaling kan gebruikt worden zonder dat de nationale wetgever nog iets
hoeft te doen.
- Voldoende duidelijk.
- Omzettingstermijn moet zijn verstreken (alleen voor richtlijnen).
- Richtlijn is niet of niet juist omgezet (alleen voor richtlijnen).
Rechtstreeks toepasselijk= is automatisch onderdeel van het nederlandse recht.
Rechtstreekse werking= je mag er een beroep op doen voor de Nl rechter.
,Vraag 3: In hoeverre is uw antwoord anders als Peter Schoonwater een beroep doet op art.
8 van de richtlijn?
- Art. 8 is onvoorwaardelijk, voldoende duidelijk, de omzettingstermijn is voorbij en niet
juist omgezet (want Peter lijdt schade dus de omzetting is niet toereikend geweest),
dus Peter kan hier wel een beroep op doen.
Vraag 4: Is er een mogelijkheid voor Peter om een schadevergoeding bij het waterschap te
vorderen op basis van een schending van art. 8 van de richtlijn wegens de forse
overschrijding van de toegestane niveaus?
- Ja, je kunt op een staat schadevergoeding verhalen-> HvJ Francovich=
particulieren moeten de mogelijkheid hebben om schadevergoeding te krijgen. Geldt
voor iedere schending van het EU-recht door alle nationale autoriteiten. Voorwaarden
staatsaansprakelijkheid (Brasserie du Pêcheur, Dillenkofer):
- Schending betreft EU-bepaling die rechten aan een individu toekent.
- Relativiteitsvereiste= norm strekt niet tot het voorval waar je je op
beroept / het belang.
- Schending is voldoende ernstig - ‘voldoende gekwalificeerde schending’. Het
gedrag van Nl moet ernstig / groots genoeg zijn, kijkt dus niet naar de schade
maar naar de ernst van de schending.
- Discretie lidstaat?
- Ja-> lidstaat moet grenzen bevoegdheid kennelijk en ernstig
hebben miskend.
- Nee-> lidstaat moet een ‘gewone’ inbreuk op het EU-recht
hebben gemaakt.
- Causaal verband tussen schending en schade.
Vraag 5: Waarom is horizontale rechtstreekse werking van richtlijnbepalingen uitgesloten?
Onderbouw uw antwoord met verwijzing naar (specifieke rechtsoverwegingen in) relevante
jurisprudentie?
- Horizontale rechtstreekse werking van richtlijnen uitgesloten (Faccini Dori):
- Particulieren hoeven niet van elke richtlijn te weten, pas als het nationaal
recht is geldt het voor hen. Dit beschermt de rechtszekerheid.
- Rechtszekerheid komt te veel in het geding, richtlijnen namelijk gericht aan de
lidstaten.
- Particulier kun je niet aansprakelijk houden voor een fout van de staat. Draagt
geen verantwoordelijkheid voor de omzetting van de richtlijn.
- Onderscheid verordening en richtlijnen verdwijnt op het moment dat
horizontale directe werking mogelijk is.
Vraag 6: Conforme interpretatie en rechtstreekse werking worden soms wel eens
gekarakteriseerd als een systeem van communicerende vaten omdat ze nauw in verbinding
met elkaar staan: als het ene concept geen soelaas biedt dan biedt het andere concept
misschien uitkomst. Verklaar deze stelling.
- Conforme interpretatie= door nationaal recht in licht van EU-recht te interpreteren. Je
houdt nog steeds nationaal recht wat je toepast, het is dan alleen in overeenkomst
gesteld met EU-recht.
- Directe werking= hierbij past hij direct EU-recht toe. Dit is een grotere inbreuk op de
nationale rechtsorde dan conforme interpretatie.
, - Onderstaand rijtje gaat de rechter af.
1. Conforme interpretatie.
2. Directe werking= je kan je erop beroepen bij de nationale rechter.
3. Staatsaansprakelijkheid.
Vraag 7: Zonder Van Gend en Loos en Costa/ENEL had de Europese rechtsorde er heel
anders uitgezien. Licht deze stelling toe.
- Van Gend en Loos= staten hebben soevereiniteit overgedragen-> staten kunnen niet
meer zelf bepalen hoe / in hoeverre EU-recht erin doorwerkt. EU-recht betreft een
eigen rechtsorde-> als het rechten en plichten kan doen ontstaan voor haar
rechtssubjecten.
- HvJ Costa/ENEL-> Europees recht heeft voorrang boven het nationale recht.
- Zonder deze arresten zou EU-recht dus ook op een dualistische manier kunnen
worden gebruikt ipv de monistische manier.
Vragen om eigen kennis te testen:
- Wat betekent het begrip ‘rechtstreekse werking’?
- Rechtstreekse werking= de mate waarin (rechts)personen een beroep
kunnen doen op een bepaling bij de rechter / rechten kunnen ontlenen aan
een bepaling.
- Leg uit wat wordt bedoeld met de termen verticale en horizontale rechtstreekse
werking?
- Verticale betekent de werking tussen overheid en burger.
- Horizontale betekent de werking tussen burger en burger.
- Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan wil een bepaling van EU-recht
rechtstreekse werking hebben?
- Twee voorwaarden (Van Gend en Loos):
- De beoordeling van de bepaling in kwestie moet voldoende duidelijk
en nauwkeurig zijn.
- De bepaling in kwestie moet onvoorwaardelijk zijn (niet te veel
beleidsvrijheid voor de lidstaten of de instellingen van de EU).
- Wat betekent het begrip voorrang van het EU-recht?
- HvJ Costa/ENEL-> Europees recht heeft voorrang boven het nationale recht.
- Wat wordt bedoeld met de term ‘richtlijnconforme interpretatie’?
- Grenzen aan richtlijnconforme interpretatie:
- Er moet relevant nationaal recht voorhanden zijn.
- Nationale regelgeving mag niet in zijn tegendeel worden uitgelegd
(niet contra legem).
- Geen strijd met algemene rechtsbeginselen, waaronder
strafrechtelijke aansprakelijkheid.
- Aan welke voorwaarden moet zijn voldaan voor een geslaagd beroep op het beginsel
van staatsaansprakelijkheid?
- Voorwaarden (Brasserie du Pêcheur, Dillenkofer):
- Schending betreft EU-bepaling die rechten aan een individu toekent.
- Schending is voldoende ernstig - ‘voldoende gekwalificeerde
schending’.
- Discretie lidstaat?
