‘Pedagogiek in beeld’ – Hoofdstuk 7 & 8 (College 5)
Par. 7.1
Cultuur: een patroon van gedrag, kennis en attitudes die van generatie op generatie worden
doorgegeven, en dat de ene groep van de andere groep onderscheidt of ten minste als onderscheidend
wordt ervaren.
Developmental niche: de culturele context waarin een kind opgroeit.
Bestaat uit:
1. Materiële en sociale kenmerken van de omgeving;
2. Ideeën van de ouders over opvoeding en ontwikkeling van de kinderen;
3. Gedrag van de ouders als opvoeders
Verschillende dimensies/categorieën binnen de cultuur:
1. Individualisme vs. Collectivisme
2. Autonome vs. Relatiegerichte culturele oriëntaties
o In individualistische en autonome culturen:
Individu is belangrijker dan de groep;
Opvoeding is gericht op het bevorderen van psychologische
onafhankelijkheid en individuele prestaties;
Opvoeding meer gericht op distale interacties (oftewel, face-to-face
interacties), minder op fysiek contact.
o In collectivistische en relatiegerichte culturen:
Groep is belangrijker dan het individu;
Opvoeding gericht op het bevorderen van sociale relaties en hiërarchieën en
het stimuleren van gehoorzaamheid aan groepsnormen;
Opvoedingsstijl is proximaal van aard (jonge kinderen worden het grootste
gedeelte van de dag gedragen en slapen bij hun moeders in bed)
In verstedelijkte of gemigreerde populaties die van oudsher collectivistische culturele
achtergronden hebben, maar nu in een individualistische context wonen, komt een mengvorm
voor: het autonome-relatiegerichte culturele model.
Par. 7.2
Margaret Mead: een van de grondleggers van onderzoek naar jeugd en pedagogische thema’s in niet-
westerse culturen.
Cross-culturele onderzoeken:
1. Six-cultures study (jaren ’60): opvoeding, onderwijs en ontwikkeling van kinderen in 6
verschillende landen werden hierin beschreven;
2. Onderzoek dat zich richt op etnische minderheden in westerse landen met veel immigratie.
Par. 7.3
Gehechtheid is een belangrijke overlevingsstrategie ongeacht de culturele context.
- Sensitieve responsiviteit bevordert de ontwikkeling van een veilige gehechtheid van een kind
Opvoedstijlen m.b.t. regelhandhaving – meer in collectivistische culturen
1. Autoritaire opvoedingsstijl;
o Kind moet zonder vragen en protest zich aan de regels houden;
o Wil van de ouders is wet;
o Overtreding van de regels moeten hardhandig worden gestraft
Par. 7.1
Cultuur: een patroon van gedrag, kennis en attitudes die van generatie op generatie worden
doorgegeven, en dat de ene groep van de andere groep onderscheidt of ten minste als onderscheidend
wordt ervaren.
Developmental niche: de culturele context waarin een kind opgroeit.
Bestaat uit:
1. Materiële en sociale kenmerken van de omgeving;
2. Ideeën van de ouders over opvoeding en ontwikkeling van de kinderen;
3. Gedrag van de ouders als opvoeders
Verschillende dimensies/categorieën binnen de cultuur:
1. Individualisme vs. Collectivisme
2. Autonome vs. Relatiegerichte culturele oriëntaties
o In individualistische en autonome culturen:
Individu is belangrijker dan de groep;
Opvoeding is gericht op het bevorderen van psychologische
onafhankelijkheid en individuele prestaties;
Opvoeding meer gericht op distale interacties (oftewel, face-to-face
interacties), minder op fysiek contact.
o In collectivistische en relatiegerichte culturen:
Groep is belangrijker dan het individu;
Opvoeding gericht op het bevorderen van sociale relaties en hiërarchieën en
het stimuleren van gehoorzaamheid aan groepsnormen;
Opvoedingsstijl is proximaal van aard (jonge kinderen worden het grootste
gedeelte van de dag gedragen en slapen bij hun moeders in bed)
In verstedelijkte of gemigreerde populaties die van oudsher collectivistische culturele
achtergronden hebben, maar nu in een individualistische context wonen, komt een mengvorm
voor: het autonome-relatiegerichte culturele model.
Par. 7.2
Margaret Mead: een van de grondleggers van onderzoek naar jeugd en pedagogische thema’s in niet-
westerse culturen.
Cross-culturele onderzoeken:
1. Six-cultures study (jaren ’60): opvoeding, onderwijs en ontwikkeling van kinderen in 6
verschillende landen werden hierin beschreven;
2. Onderzoek dat zich richt op etnische minderheden in westerse landen met veel immigratie.
Par. 7.3
Gehechtheid is een belangrijke overlevingsstrategie ongeacht de culturele context.
- Sensitieve responsiviteit bevordert de ontwikkeling van een veilige gehechtheid van een kind
Opvoedstijlen m.b.t. regelhandhaving – meer in collectivistische culturen
1. Autoritaire opvoedingsstijl;
o Kind moet zonder vragen en protest zich aan de regels houden;
o Wil van de ouders is wet;
o Overtreding van de regels moeten hardhandig worden gestraft
