Inhoud
Les 2: Onderzoeksdesign........................................................................................................................2
Kwalitatief & Kwantitatief...................................................................................................................3
Experimenteel & Observatief onderzoek............................................................................................5
Retrospectief & prospectief................................................................................................................6
Cross-sectioneel, Cohort, Case control...............................................................................................8
Voorbeelden kwantitatief onderzoeksdesign...............................................................................10
Les 3: Betrouwbaarheid en validiteit....................................................................................................10
Betrouwbaarheid & Vadiliteit...........................................................................................................10
Bias & Selectiebias (bias= externe factor negatieve invloed op uitkomst)........................................11
Confounding.....................................................................................................................................12
Variabelen:.......................................................................................................................................12
Voorbeeld afhankelijk en onafhankelijk:......................................................................................12
Definieren & Operationele definities................................................................................................13
Les 4: Inleiding......................................................................................................................................13
Doel inleiding:...................................................................................................................................13
Structuur inleiding:...........................................................................................................................13
Voorbeeld:....................................................................................................................................14
Wetenschappelijke schrijfstijl:..........................................................................................................14
Les 5: Werving en selectie van deelnemers..........................................................................................15
Populatie & steekproef (Boek: 5.1)...................................................................................................15
Voorbeeld:....................................................................................................................................15
Voorbeeld:....................................................................................................................................16
Soorten steekproeven (boek 5.2).....................................................................................................16
Niet- Steekproeffouten (Boek 5.4)....................................................................................................17
Les 6: Etische overwegingen bij werving & selectie van deelnemers...................................................17
Les 7: Dataverzameling.........................................................................................................................18
Volgorde voor data verzamelen: (boek: hst 5 blz 85).......................................................................20
Methode kwantitatief onderzoek: (boek: hst 6 blz 96).....................................................................20
Methode van kwalitatief onderzoek: (boek: hst 6.2 blz 97)..............................................................20
Uitkomstmaten, sterkte bewijs, demografische gegevens en indirect metingen (pp)......................20
Les 8: Diagnostische meetinstrumenten..............................................................................................21
Diagnostische onderzoek:.................................................................................................................21
Design van een diagnostische studie:...............................................................................................22
Sensitiviteit en specificiteit (boek: hst 8, blz 123- 125).....................................................................22
0
, Voorbeelden:................................................................................................................................23
Berekening indicatoren: viervelden tabel.........................................................................................23
Voorbeelden:................................................................................................................................23
.........................................................................................................................................................24
Positief/negatief voorspelde waarde:...............................................................................................24
Les 11: Data beschrijven (Boek: hst 9 blz 133- 145)..............................................................................25
Statistiek:..........................................................................................................................................25
Variabelen meetniveau/ ratio, interval, ordinal, nominaal: (boek hst 9, blz 139).............................25
Voorbeelden:................................................................................................................................27
Prevelentie & Incidentie:..................................................................................................................29
Inzichtelijk maken van data:.............................................................................................................30
Centrummaten en sprijdingsmaten: (boek:hst 9).............................................................................31
Voorbeelden:................................................................................................................................32
Standaarddeviatie (SD) van een steekproef.....................................................................................33
Wanneer welke maat?..................................................................................................................34
Normale verdeeldheid:.....................................................................................................................34
Voorbeeld:....................................................................................................................................34
Scheefheid van de verdeling:............................................................................................................35
Bepaling normaliteit:........................................................................................................................35
Voorbeeld:....................................................................................................................................35
Les 12:Statistische significantie, klinische relevantie en presentatie van data.....................................36
Statistiche significantie:....................................................................................................................36
Voorbeeld:....................................................................................................................................36
P-waarde:.........................................................................................................................................36
Klinische relevantie:..........................................................................................................................37
Presentatie Data:..............................................................................................................................37
Wanneer zet je iets in een grafiek of in een tabel?.......................................................................37
Les 13: Data- analyse............................................................................................................................38
Diverste statistische toetsen: (Boek: hst 11, blz 170).......................................................................38
Voorbeeld:....................................................................................................................................40
Samenhang tussen variabelen:.........................................................................................................40
Risicomaten:.................................................................................................................................41
Welke test?...................................................................................................................................41
Les 14: Observeren...............................................................................................................................42
Wat is een observatie onderzoek?...................................................................................................42
Voorbeeld:....................................................................................................................................42
1
, Observatie: Ongestructureerd vs gestructureerd (Boek: hst 6, blz 98).............................................42
Observatie schema...........................................................................................................................43
Voorbeeld:........................................................................................................................................43
Beperkingen observeren..................................................................................................................43
Les 15: kwalitatief onderzoek en ontwikkeling van vragenlijsten.........................................................43
Wanneer een kwalitatief onderzoek................................................................................................43
Voorbeeld: Onderzoeksvragen.....................................................................................................44
Kwalitatief interview: Trancriberen & coderen................................................................................44
Voorbeeld:....................................................................................................................................44
Vragenlijsten:....................................................................................................................................45
Voorbeeld:....................................................................................................................................46
Les 16: Literatuuronderzoek.................................................................................................................46
Belangrijkste begrippen uit het boek (Boek: Blz 248-261)....................................................................48
Les 2: Onderzoeksdesign
*Het design van een onderzoek is afhankelijk van de indeling
De eerste indeling is gebaseerd op het doel dat je met het onderzoek wilt
bereiken
- Definieerend onderzoek: waarbij je de bepaalde kenmerken van het onderwerp
aangeeft
2
,- Beschrijvend onderzoek: waarin je de eigenschappen van het onderwerp in
kaart brengt
- Vergelijkend onderzoek: waarin je verschillen tussen twee of meerdere groepen,
situaties of instrumenten onderzoekt
- Verklarend onderzoek: dat zich richt op oorzaken van gevonden verschillen of
verbanden
- Voorspellend onderzoek: waarmee je de gevolgen van het onderwerp bekijkt
- Evaluerend onderzoek: het effect van een bepaalde interventie of maatregel
evalueert
- Voorschrijvend onderzoek: bedoeld om maatregelen of richtlijnen op te stellen
-Explorend onderzoek: waarbij je opzoek gaat naar verbanden of verklaringen
- Toetsend onderzoek: waarbij je theorie of verwachtingen wilt toetsen of het
effect van een bepaalde interventie of maatregel onderzoekt
Kwalitatief & Kwantitatief
-Kwalitatief
Gegevens over: beleving, ervaring of verwachting van proefpersonen
Vind plaats in alledaagse leven van proefpersonen
Methodes: interviews, observaties, focusgroepdiscussies
Aantal proefpersonen lager dan bij kwantitatief
Resultaten: uitgebreide en gedetailleerde beschrijvingen
Observationeel onderzoek kan hier ook onder vallen
Zet je vaak in als er weinig bekend is over een onderwerp
– gebruiken we als er vrij weinig bekend is Genereren van nieuwe ideeën,
interviews. Face to Face onderzoek. Geen cijfers
-Kwantitatief:
Uitkomsten makkelijk in cijfers uit te drukken (bv bloeddruk, spierkracht,
bloeddruk, lichaamsgewicht, intelligentie en prevalentiecijfers)
Vaak minder tijdrovende methodes zoals vragenlijsten
Hoger aantal proefpersonen
Volgende vallen hier onder: RCT, observationele onderzoeken en
diagnostisch onderzoek
Voordelen:
- zeldzame aandoeningen
- meerdere factoren in relatie tot probleem
- goedkoop en relatief snel uit te voeren
Nadeel:
- geen causaal verband
- proefpersonen herinneren risicofactoren beter (recall bias)
- gevoelig voor bias als controles niet goed geselecteerd worden
Cijfermatige informatie: vragenlijsten onderzoeken. Meetstudie.
Observatiestudie. Wel cijfers
Systematic review – Literatuur onderzoek, heel veel bekend over een onderzoek.
3
, Kwalitatief onderzoek:
- Individueel interview
- Focusgroep
- Kwalitatief observatie onderzoek
Data analyse: coderen
(Transcriberen) (alles uitschrijven)
Open coderen (markeren)
Axiaal coderen (sorteren van knikkers bijvoorbeeld, prijs, grootte etc.)
Selectief coderen
Het iteratieve proces is het bouwen, verfijnen en verbeteren van een project,
product of initiatief
Interview 1 uitwerken nieuwe topics? interview 2 uitwerken
Interview ≠
vragenlijst (kwalitatief)
(kwantitatief)
Afnemen vragenlijst
3 grote categorieën:
- face-to-face
- telefoon
- schriftelijk (post / digitaal)
• Oneindig (bij open vragen)
• Uitputtend > elke persoon is in een van de mogelijkheden onder te brengen
(je kunt een kruisje zetten)
• Uitsluitend > elke persoon kan zich maar in één en niet meer dan één
categorie vinden. Eventueel categorie ‘overig’ opnemen (1 vakje)
Onderzoeksdesigns:
- RCT- Randomised controlled trial
- Observationeel onderzoek
- Kwalitatief onderzoek/ kwantitatief
- Diagnostisch onderzoek
- Cross sectioneel onderzoek
- Cohort onderzoek
- Case-control onderzoek
- Een randomised controlled/clinical trial (RCT) is een interventiestudie waarin de
onderzoekspopulatie op aselecte wijze wordt verdeeld in een interventiegroep en een
4
Les 2: Onderzoeksdesign........................................................................................................................2
Kwalitatief & Kwantitatief...................................................................................................................3
Experimenteel & Observatief onderzoek............................................................................................5
Retrospectief & prospectief................................................................................................................6
Cross-sectioneel, Cohort, Case control...............................................................................................8
Voorbeelden kwantitatief onderzoeksdesign...............................................................................10
Les 3: Betrouwbaarheid en validiteit....................................................................................................10
Betrouwbaarheid & Vadiliteit...........................................................................................................10
Bias & Selectiebias (bias= externe factor negatieve invloed op uitkomst)........................................11
Confounding.....................................................................................................................................12
Variabelen:.......................................................................................................................................12
Voorbeeld afhankelijk en onafhankelijk:......................................................................................12
Definieren & Operationele definities................................................................................................13
Les 4: Inleiding......................................................................................................................................13
Doel inleiding:...................................................................................................................................13
Structuur inleiding:...........................................................................................................................13
Voorbeeld:....................................................................................................................................14
Wetenschappelijke schrijfstijl:..........................................................................................................14
Les 5: Werving en selectie van deelnemers..........................................................................................15
Populatie & steekproef (Boek: 5.1)...................................................................................................15
Voorbeeld:....................................................................................................................................15
Voorbeeld:....................................................................................................................................16
Soorten steekproeven (boek 5.2).....................................................................................................16
Niet- Steekproeffouten (Boek 5.4)....................................................................................................17
Les 6: Etische overwegingen bij werving & selectie van deelnemers...................................................17
Les 7: Dataverzameling.........................................................................................................................18
Volgorde voor data verzamelen: (boek: hst 5 blz 85).......................................................................20
Methode kwantitatief onderzoek: (boek: hst 6 blz 96).....................................................................20
Methode van kwalitatief onderzoek: (boek: hst 6.2 blz 97)..............................................................20
Uitkomstmaten, sterkte bewijs, demografische gegevens en indirect metingen (pp)......................20
Les 8: Diagnostische meetinstrumenten..............................................................................................21
Diagnostische onderzoek:.................................................................................................................21
Design van een diagnostische studie:...............................................................................................22
Sensitiviteit en specificiteit (boek: hst 8, blz 123- 125).....................................................................22
0
, Voorbeelden:................................................................................................................................23
Berekening indicatoren: viervelden tabel.........................................................................................23
Voorbeelden:................................................................................................................................23
.........................................................................................................................................................24
Positief/negatief voorspelde waarde:...............................................................................................24
Les 11: Data beschrijven (Boek: hst 9 blz 133- 145)..............................................................................25
Statistiek:..........................................................................................................................................25
Variabelen meetniveau/ ratio, interval, ordinal, nominaal: (boek hst 9, blz 139).............................25
Voorbeelden:................................................................................................................................27
Prevelentie & Incidentie:..................................................................................................................29
Inzichtelijk maken van data:.............................................................................................................30
Centrummaten en sprijdingsmaten: (boek:hst 9).............................................................................31
Voorbeelden:................................................................................................................................32
Standaarddeviatie (SD) van een steekproef.....................................................................................33
Wanneer welke maat?..................................................................................................................34
Normale verdeeldheid:.....................................................................................................................34
Voorbeeld:....................................................................................................................................34
Scheefheid van de verdeling:............................................................................................................35
Bepaling normaliteit:........................................................................................................................35
Voorbeeld:....................................................................................................................................35
Les 12:Statistische significantie, klinische relevantie en presentatie van data.....................................36
Statistiche significantie:....................................................................................................................36
Voorbeeld:....................................................................................................................................36
P-waarde:.........................................................................................................................................36
Klinische relevantie:..........................................................................................................................37
Presentatie Data:..............................................................................................................................37
Wanneer zet je iets in een grafiek of in een tabel?.......................................................................37
Les 13: Data- analyse............................................................................................................................38
Diverste statistische toetsen: (Boek: hst 11, blz 170).......................................................................38
Voorbeeld:....................................................................................................................................40
Samenhang tussen variabelen:.........................................................................................................40
Risicomaten:.................................................................................................................................41
Welke test?...................................................................................................................................41
Les 14: Observeren...............................................................................................................................42
Wat is een observatie onderzoek?...................................................................................................42
Voorbeeld:....................................................................................................................................42
1
, Observatie: Ongestructureerd vs gestructureerd (Boek: hst 6, blz 98).............................................42
Observatie schema...........................................................................................................................43
Voorbeeld:........................................................................................................................................43
Beperkingen observeren..................................................................................................................43
Les 15: kwalitatief onderzoek en ontwikkeling van vragenlijsten.........................................................43
Wanneer een kwalitatief onderzoek................................................................................................43
Voorbeeld: Onderzoeksvragen.....................................................................................................44
Kwalitatief interview: Trancriberen & coderen................................................................................44
Voorbeeld:....................................................................................................................................44
Vragenlijsten:....................................................................................................................................45
Voorbeeld:....................................................................................................................................46
Les 16: Literatuuronderzoek.................................................................................................................46
Belangrijkste begrippen uit het boek (Boek: Blz 248-261)....................................................................48
Les 2: Onderzoeksdesign
*Het design van een onderzoek is afhankelijk van de indeling
De eerste indeling is gebaseerd op het doel dat je met het onderzoek wilt
bereiken
- Definieerend onderzoek: waarbij je de bepaalde kenmerken van het onderwerp
aangeeft
2
,- Beschrijvend onderzoek: waarin je de eigenschappen van het onderwerp in
kaart brengt
- Vergelijkend onderzoek: waarin je verschillen tussen twee of meerdere groepen,
situaties of instrumenten onderzoekt
- Verklarend onderzoek: dat zich richt op oorzaken van gevonden verschillen of
verbanden
- Voorspellend onderzoek: waarmee je de gevolgen van het onderwerp bekijkt
- Evaluerend onderzoek: het effect van een bepaalde interventie of maatregel
evalueert
- Voorschrijvend onderzoek: bedoeld om maatregelen of richtlijnen op te stellen
-Explorend onderzoek: waarbij je opzoek gaat naar verbanden of verklaringen
- Toetsend onderzoek: waarbij je theorie of verwachtingen wilt toetsen of het
effect van een bepaalde interventie of maatregel onderzoekt
Kwalitatief & Kwantitatief
-Kwalitatief
Gegevens over: beleving, ervaring of verwachting van proefpersonen
Vind plaats in alledaagse leven van proefpersonen
Methodes: interviews, observaties, focusgroepdiscussies
Aantal proefpersonen lager dan bij kwantitatief
Resultaten: uitgebreide en gedetailleerde beschrijvingen
Observationeel onderzoek kan hier ook onder vallen
Zet je vaak in als er weinig bekend is over een onderwerp
– gebruiken we als er vrij weinig bekend is Genereren van nieuwe ideeën,
interviews. Face to Face onderzoek. Geen cijfers
-Kwantitatief:
Uitkomsten makkelijk in cijfers uit te drukken (bv bloeddruk, spierkracht,
bloeddruk, lichaamsgewicht, intelligentie en prevalentiecijfers)
Vaak minder tijdrovende methodes zoals vragenlijsten
Hoger aantal proefpersonen
Volgende vallen hier onder: RCT, observationele onderzoeken en
diagnostisch onderzoek
Voordelen:
- zeldzame aandoeningen
- meerdere factoren in relatie tot probleem
- goedkoop en relatief snel uit te voeren
Nadeel:
- geen causaal verband
- proefpersonen herinneren risicofactoren beter (recall bias)
- gevoelig voor bias als controles niet goed geselecteerd worden
Cijfermatige informatie: vragenlijsten onderzoeken. Meetstudie.
Observatiestudie. Wel cijfers
Systematic review – Literatuur onderzoek, heel veel bekend over een onderzoek.
3
, Kwalitatief onderzoek:
- Individueel interview
- Focusgroep
- Kwalitatief observatie onderzoek
Data analyse: coderen
(Transcriberen) (alles uitschrijven)
Open coderen (markeren)
Axiaal coderen (sorteren van knikkers bijvoorbeeld, prijs, grootte etc.)
Selectief coderen
Het iteratieve proces is het bouwen, verfijnen en verbeteren van een project,
product of initiatief
Interview 1 uitwerken nieuwe topics? interview 2 uitwerken
Interview ≠
vragenlijst (kwalitatief)
(kwantitatief)
Afnemen vragenlijst
3 grote categorieën:
- face-to-face
- telefoon
- schriftelijk (post / digitaal)
• Oneindig (bij open vragen)
• Uitputtend > elke persoon is in een van de mogelijkheden onder te brengen
(je kunt een kruisje zetten)
• Uitsluitend > elke persoon kan zich maar in één en niet meer dan één
categorie vinden. Eventueel categorie ‘overig’ opnemen (1 vakje)
Onderzoeksdesigns:
- RCT- Randomised controlled trial
- Observationeel onderzoek
- Kwalitatief onderzoek/ kwantitatief
- Diagnostisch onderzoek
- Cross sectioneel onderzoek
- Cohort onderzoek
- Case-control onderzoek
- Een randomised controlled/clinical trial (RCT) is een interventiestudie waarin de
onderzoekspopulatie op aselecte wijze wordt verdeeld in een interventiegroep en een
4
