5 rekenen-wiskunde met hele getallen in de bovenbouw
In de bovenbouw ontwikkelt de gecijferdheid van de leerling zich verder. Hier komen allerlei maten
en samengestelde grootheden bij. Bovendien leren kinderen zich een beeld te vormen bij grote
getallen.
Vanaf groep 5 komt het voortgezette rekenen aan bod. De basisbewerkingen worden verder
geoefend en onderhouden, en naast hoofdrekenen komen de rekenvormen schattend rekenen,
schriftelijk reken met standaardprocedures en rekenen met de rekenmachine aan de orde. Er komt
ook aandacht voor het flexibel inzetten van verschillende rekenvormen en oplossingsmethodes.
Het beredeneerd kunnen kiezen uit het eigen repertoire aan rekenvormen en oplossingsmethodes is
een belangrijk aspect van gecijferdheid.
In de bovenbouw blijft het ontwikkelen van een brede begripsbasis van belang. Het inoefenen van
oplossingsmethodes en het toepassen van rekenvormen gaat het beste als leerlingen begrijpen waar
ze mee bezig zijn. daarom blijft er veel aandacht uitgaan naar de betekenis van getallen en van
bewerkingen, door te contextualiseren.
Contextualiseren: het betekenis geven aan getallen en bewerkingen door ze te relateren aan
toepassingssituaties die voor leerlingen begrijpelijk en voorstelbaar zijn.
5.1 schets van de leerlijn voortgezet rekenen
In groep 3/4 zijn ze vooral bezig met basisbewerkingen.
Vanaf groep 5 gaan ze hoofdrekenen, schriftelijk rekenen met standaardprocedures, schattend
rekenen, rekenen met de rekenmachine en flexibel hanteren van verschillende rekenvormen.
Zie het boek bladzijde 112.
5.2 hoofdrekenen in de bovenbouw
In de bovenbouw gaat het zowel om rekenen met het hoofd als rekenen uit het hoofd. Rekenen uit
het hoofd zijn vooral basisvaardigheden zoals de tafels en rekenen tot 100.
Bij rekenen met het hoofd gaat het, net als bij rekenen tot 100, om halfschriftelijk rekenen, waarbij
tussenstappen en deelantwoorden mogen worden genoteerd. Dit is belangrijk om het werkgeheugen
te ontlasten.
Bij hoofdrekenen gaat het vaak om precies rekenen of om het reproduceren van precies gekende
weetjes. Bij hoofdrekenen met het hoofd wordt gebruikgemaakt van gekende weetjes.
De getallen waarmee in de bovenbouw wordt gerekend, worden steeds groter. Bij schriftelijk
rekenen gaat het met name om uitbreiding van de vaardigheden met meercijferige getallen.
Veel aandacht is er voor de wiskundetaal van grote getallen: zowel voor de benamingen als de
notatie.
Bij leerlingen in de bovenbouw is het getalbegrip nog volop in ontwikkeling. Door in gesprek te gaan
met kinderen krijg je zicht op de betekenissen die ze toekennen aan bepaalde getallen.
Bij vermenigvuldigen en delen gaat het niet alleen om de (deel)tafels, maar ook om opgaven met
grotere getallen. Daarbij komen verschillende oplossingsmethodes aan bod.
Voor al het hoofdrekenend vermenigvuldigen en delen is beheersing van de tafels van
vermenigvuldiging onmisbare voorkennis.
Bij de oplossingsmethode verdelen wordt de distributieve eigenschap toegepast: de opgave wordt
verdeeld in eenvoudiger deelopgaven door een of twee van de factoren in de opgave te splitsen.
Bij vermenigvuldigen kan dat bij zowel de vermenigvuldiger als bij het vermenigvuldigtal. Zo kan het
verdeeld worden in 20 x 61 en 3 x 61.
In de bovenbouw ontwikkelt de gecijferdheid van de leerling zich verder. Hier komen allerlei maten
en samengestelde grootheden bij. Bovendien leren kinderen zich een beeld te vormen bij grote
getallen.
Vanaf groep 5 komt het voortgezette rekenen aan bod. De basisbewerkingen worden verder
geoefend en onderhouden, en naast hoofdrekenen komen de rekenvormen schattend rekenen,
schriftelijk reken met standaardprocedures en rekenen met de rekenmachine aan de orde. Er komt
ook aandacht voor het flexibel inzetten van verschillende rekenvormen en oplossingsmethodes.
Het beredeneerd kunnen kiezen uit het eigen repertoire aan rekenvormen en oplossingsmethodes is
een belangrijk aspect van gecijferdheid.
In de bovenbouw blijft het ontwikkelen van een brede begripsbasis van belang. Het inoefenen van
oplossingsmethodes en het toepassen van rekenvormen gaat het beste als leerlingen begrijpen waar
ze mee bezig zijn. daarom blijft er veel aandacht uitgaan naar de betekenis van getallen en van
bewerkingen, door te contextualiseren.
Contextualiseren: het betekenis geven aan getallen en bewerkingen door ze te relateren aan
toepassingssituaties die voor leerlingen begrijpelijk en voorstelbaar zijn.
5.1 schets van de leerlijn voortgezet rekenen
In groep 3/4 zijn ze vooral bezig met basisbewerkingen.
Vanaf groep 5 gaan ze hoofdrekenen, schriftelijk rekenen met standaardprocedures, schattend
rekenen, rekenen met de rekenmachine en flexibel hanteren van verschillende rekenvormen.
Zie het boek bladzijde 112.
5.2 hoofdrekenen in de bovenbouw
In de bovenbouw gaat het zowel om rekenen met het hoofd als rekenen uit het hoofd. Rekenen uit
het hoofd zijn vooral basisvaardigheden zoals de tafels en rekenen tot 100.
Bij rekenen met het hoofd gaat het, net als bij rekenen tot 100, om halfschriftelijk rekenen, waarbij
tussenstappen en deelantwoorden mogen worden genoteerd. Dit is belangrijk om het werkgeheugen
te ontlasten.
Bij hoofdrekenen gaat het vaak om precies rekenen of om het reproduceren van precies gekende
weetjes. Bij hoofdrekenen met het hoofd wordt gebruikgemaakt van gekende weetjes.
De getallen waarmee in de bovenbouw wordt gerekend, worden steeds groter. Bij schriftelijk
rekenen gaat het met name om uitbreiding van de vaardigheden met meercijferige getallen.
Veel aandacht is er voor de wiskundetaal van grote getallen: zowel voor de benamingen als de
notatie.
Bij leerlingen in de bovenbouw is het getalbegrip nog volop in ontwikkeling. Door in gesprek te gaan
met kinderen krijg je zicht op de betekenissen die ze toekennen aan bepaalde getallen.
Bij vermenigvuldigen en delen gaat het niet alleen om de (deel)tafels, maar ook om opgaven met
grotere getallen. Daarbij komen verschillende oplossingsmethodes aan bod.
Voor al het hoofdrekenend vermenigvuldigen en delen is beheersing van de tafels van
vermenigvuldiging onmisbare voorkennis.
Bij de oplossingsmethode verdelen wordt de distributieve eigenschap toegepast: de opgave wordt
verdeeld in eenvoudiger deelopgaven door een of twee van de factoren in de opgave te splitsen.
Bij vermenigvuldigen kan dat bij zowel de vermenigvuldiger als bij het vermenigvuldigtal. Zo kan het
verdeeld worden in 20 x 61 en 3 x 61.
