Hoorcollege Strafrecht Week 5a
Legaliteitsbeginsel
Materieelstrafrechtelijk legaliteitsbeginsel
- Hoeksteen van ons materiële strafrecht
- Art. 1. Lid 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling
o Idem art. 16 Gw
- Het beginsel fundeert en bepaalt strafrechtelijke aansprakelijkheid
- Het beginsel legitimeert overheidsoptreden
- Het beginsel beschermt de burger tegen de overheid
- Fundamenteel beginsel van Europees strafrecht
o Art. 7 EVRM en rechtspraak EHRM
“The guarantee enshrined in Article 7, which is an essential element of
the rule of law, occupies a prominent place in the Convention system
of protection.”
o Art. 49 Handvest en rechtspraak HvJ: het beginsel
“…behoort tot de algmene rechtsbeginselen die ten grondslag liggen
aan de constitutionele tradities welke de lidstaten gemeen hebben”
- Internationaal erkend:
o Art. 15 IVBPR
o Art. 22 Statuut van Rome
Grondslagen
- Schuldgezichtspunt
- Wetsbegrip
- Mensbeeld
- Strafdoelen
- Rechtsstaatgedachte
- Vrijheidsbegrip
- Rechtszekerheid
Legaliteitsbeginsel: deelnormen
1. Geen strafbaar feit zonder wet (nullum crimen sine lege)
a. Bepaaldheidsgebod (lex certa)
2. Geen straf zonder wet (nulla poena sine lege)
3. Verbod van terugwerkende kracht (nulla poena sine lege praevia)
4. Verbod van te extensieve interpretatie
a. Analogieverbod
Legaliteitsbeginsel
Materieelstrafrechtelijk legaliteitsbeginsel
- Hoeksteen van ons materiële strafrecht
- Art. 1. Lid 1 Sr: geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke strafbepaling
o Idem art. 16 Gw
- Het beginsel fundeert en bepaalt strafrechtelijke aansprakelijkheid
- Het beginsel legitimeert overheidsoptreden
- Het beginsel beschermt de burger tegen de overheid
- Fundamenteel beginsel van Europees strafrecht
o Art. 7 EVRM en rechtspraak EHRM
“The guarantee enshrined in Article 7, which is an essential element of
the rule of law, occupies a prominent place in the Convention system
of protection.”
o Art. 49 Handvest en rechtspraak HvJ: het beginsel
“…behoort tot de algmene rechtsbeginselen die ten grondslag liggen
aan de constitutionele tradities welke de lidstaten gemeen hebben”
- Internationaal erkend:
o Art. 15 IVBPR
o Art. 22 Statuut van Rome
Grondslagen
- Schuldgezichtspunt
- Wetsbegrip
- Mensbeeld
- Strafdoelen
- Rechtsstaatgedachte
- Vrijheidsbegrip
- Rechtszekerheid
Legaliteitsbeginsel: deelnormen
1. Geen strafbaar feit zonder wet (nullum crimen sine lege)
a. Bepaaldheidsgebod (lex certa)
2. Geen straf zonder wet (nulla poena sine lege)
3. Verbod van terugwerkende kracht (nulla poena sine lege praevia)
4. Verbod van te extensieve interpretatie
a. Analogieverbod
