16/11/2015
Hoorcollege Strafrecht Week 1a
Beginselen en achtergronden van strafrecht
Macht zonder recht geeft aanleiding tot een dictatuur, recht zonder macht heeft geen nut
Wat is strafrecht?
- Het materiële strafrecht
o Het geheel van rechtsvoorschriften dat aangeeft voor welke gedragingen straf
kan of behoort te worden toegepast en waarin de straf behoort te bestaan
o Het algemeen deel (boek 1 Sr – algemene leerstukken van strafrechtelijke
aansprakelijkheid) en het bijzonder deel (Pompe)
- Het strafprocesrecht (of formeel strafrecht)
o Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt onderzocht of een
strafbaar feit is begaan door wie en naar welke maatstaven daarover en over
de daaraan te verbinden strafrechtelijke sancties wordt beslist
(Corstens/Borgers)
o Het strafprocesrecht normeert de schakel tussen het strafbare feit en de (in
beginsel) door de rechter op te leggen sanctie
- Het strafrechtelijk sanctierecht
o Het strafrechtelijke sanctierecht regelt de inhoud en wijze van
tenuitvoerlegging van de strafrechtelijke sancties
Drie perspectieven op de functie van het strafrecht
Justitiabele
Rechtspositie Welzijn
Strafrecht Rechtsorde Maatschappij
Wet Mulder: ook wel lex Mulder genoemd.
De OvJ heeft binnen bepaalde grenzen ook de bevoegdheid om strafzaken af te doen, bijv.
door middel van een beschikking of transactie.
Overheid heeft vervolgings- en geweldsmonopolie. Alleen de overheid mag straffen.
Zittende magistratuur: rechter (rechtsprekende macht). Staande magistratuur: OM.
Sociaal contract: Alle burgers staan een stukje van hun vrijheid af aan de staat, die ervoor
waakt dat de overgebleven vrijheden worden beschermd. Dit komt tot uiting in een
publiekrechtelijke staat.
Keerzijde: de burger mag zelf niet voor rechter spelen.
Strafrecht is publiekrecht omdat het met criminaliteit te maken heeft. De overheid speelt
een groot belang omdat het gaat om het publiekrechtelijke belang. In principe gaat het over
de relatie tussen twee burgers.
Hoorcollege Strafrecht Week 1a
Beginselen en achtergronden van strafrecht
Macht zonder recht geeft aanleiding tot een dictatuur, recht zonder macht heeft geen nut
Wat is strafrecht?
- Het materiële strafrecht
o Het geheel van rechtsvoorschriften dat aangeeft voor welke gedragingen straf
kan of behoort te worden toegepast en waarin de straf behoort te bestaan
o Het algemeen deel (boek 1 Sr – algemene leerstukken van strafrechtelijke
aansprakelijkheid) en het bijzonder deel (Pompe)
- Het strafprocesrecht (of formeel strafrecht)
o Het strafprocesrecht bepaalt hoe en door wie wordt onderzocht of een
strafbaar feit is begaan door wie en naar welke maatstaven daarover en over
de daaraan te verbinden strafrechtelijke sancties wordt beslist
(Corstens/Borgers)
o Het strafprocesrecht normeert de schakel tussen het strafbare feit en de (in
beginsel) door de rechter op te leggen sanctie
- Het strafrechtelijk sanctierecht
o Het strafrechtelijke sanctierecht regelt de inhoud en wijze van
tenuitvoerlegging van de strafrechtelijke sancties
Drie perspectieven op de functie van het strafrecht
Justitiabele
Rechtspositie Welzijn
Strafrecht Rechtsorde Maatschappij
Wet Mulder: ook wel lex Mulder genoemd.
De OvJ heeft binnen bepaalde grenzen ook de bevoegdheid om strafzaken af te doen, bijv.
door middel van een beschikking of transactie.
Overheid heeft vervolgings- en geweldsmonopolie. Alleen de overheid mag straffen.
Zittende magistratuur: rechter (rechtsprekende macht). Staande magistratuur: OM.
Sociaal contract: Alle burgers staan een stukje van hun vrijheid af aan de staat, die ervoor
waakt dat de overgebleven vrijheden worden beschermd. Dit komt tot uiting in een
publiekrechtelijke staat.
Keerzijde: de burger mag zelf niet voor rechter spelen.
Strafrecht is publiekrecht omdat het met criminaliteit te maken heeft. De overheid speelt
een groot belang omdat het gaat om het publiekrechtelijke belang. In principe gaat het over
de relatie tussen twee burgers.
