Hoofdstuk 3 – Nederland (1948-2008)
Welkom in de jaren ’50
Politiek 1948-1960
- Rooms rood kabinet -> KVP en PvdA grootste partijen (Willem Drees) -> geloof
- Oprichting NAVO -> oorlog voorkomen
- Oprichting EGKS -> economische samenwerking
- Oprichting verzorgingsstaat -> 1952: WW, 1957: AOW, 1963: Bijstand, 1967: WAO
- Maakbare samenleving -> in de politiek geloofde een meerderheid erin dat de overheid kon
bepalen hoe de samenleving zich ontwikkelde
- Dekolonisatie Nederlands-Indië
Economie
- Marshallhulp -> vanuit Amerika, Nederland afhankelijk van Amerika
- Industrialisatie -> tv, werk
- Geleide loonpolitiek -> het kabinet bepaalde hoe hard de lonen mochten stijgen, zodat de
Nederlandse producten goedkoper waren dan producten uit andere landen.
- Aardgas
Sociaal
- Verzuiling (protestanten, katholieken, socialisten en liberalen) keerde terug na de WOII.
- Soberheid
- Nozems -> brommer, leren jack, naar Amerikaans idee, gel in haar. Luisterden later naar
popmuziek
Cultureel
- Emigratie naar Nederland toe -> vanuit koloniën (Ned-Indië), eerst kwamen ze vrijwillig
vanwege de onzekere ontwikkelingen in Indonesië. Maar in 1958 moesten alle Nederlanders
die er nog waren het land verlaten als gevolg van het conflict over Nieuw-Guinea.
- Emigratie vanuit Nederland => bijv. naar Brazilië of Canada, Nieuw-Zeeland, etc.
Welkom in de jaren ’60
Politiek nationaal niveau
- Uitbouw verzorgingsstaat
- Poldermodel -> het voeren van overleg, gericht op overeenstemming
Politiek internationaal niveau
- Onderdeel van het Westblok in de Koude Oorlog (Cubacrisis, bouw v/d muur, Vietnamoorlog)
- Amerika wil het verspreiden van communisme voorkomen.
- Vietnam werd een guerrillaoorlog -> Amerika ging het oerwoud ‘ontmaskeren’ door gif,
mensen kregen hierdoor brandwonden
- In Nederland gingen mensen twijfelen of ze op deze manier tegen het communisme moesten
vechten.
Economie
- Welvaart stijgt -> loonpolitiek weg, werd meer verdiend -> meer vrije tijd
- Consumptiemaatschappij -> er was meer te besteden
, Sociaal
- Ontzuiling begint in de jaren ’60, doordat mensen vaker in aanraking kwamen met
buitenwijken, campings en door de TV
- Popmuziek
- Anticonceptiepil 1964 -> aantal kinderen daalt
KA: toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren ’60 aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-
culturele veranderingsprocessen.
- Door de babyboom waren er veel jongeren met veel vrije tijd -> ontstaan jeugdculturen met
eigen smaak en consumptieartikelen
- Provo’s -> speelse acties tegen bestaande gezagsverhoudingen en eisten meer inspraak
- Hippies -> vredelievende manieren tegen de consumptiemaatschappij en de heersende
opvattingen.
Cultureel
- Veranderingen voor immigranten
o 1949-1964: emigratie vanuit Nederland
o 1958: Indo’s naar Nederland
o 1960: Gastarbeiders vanuit Zuid-Europa, Marokko en Turkije naar Nederland, later
volgden hun gezinnen.
Welkom in de jaren ’70
Politiek nationaal niveau
- Suriname onafhankelijk van Nederland
Politiek internationaal niveau
- (ont)spanning Koude Oorlog
- Oliecrisis vanwege steun van westerse landen aan Israël
Economie
- Nederland steunt Israël in 1973
- Leidt tot oliecrisis (en economische crisis), omdat Arabische oliemaatschappijen de export
boycotten -> autoloze zondagen
- Veel werkloosheid
Sociale veranderingen
- Vrouwen:
o Echtscheidingswet 1971
o Tweede feministische golf: Dolle Mina’s: recht op abortus en betaalde kinderopvang.
- Jeugd: jeugdculturen zetten zich voort en werden groter
Tweede feministische golf
Dolle mina’s en Man Vrouw Maatschappij willen gelijke rechten en kansen voor vrouwen:
- Nieuwe onderwijswet in 1968
- Oprichting moedermavo -> scholing voor moeders
- Echtscheidingswet 1971
- Wet gelijk loon 1975
- Abortuswet 1980
Cultuur
Welkom in de jaren ’50
Politiek 1948-1960
- Rooms rood kabinet -> KVP en PvdA grootste partijen (Willem Drees) -> geloof
- Oprichting NAVO -> oorlog voorkomen
- Oprichting EGKS -> economische samenwerking
- Oprichting verzorgingsstaat -> 1952: WW, 1957: AOW, 1963: Bijstand, 1967: WAO
- Maakbare samenleving -> in de politiek geloofde een meerderheid erin dat de overheid kon
bepalen hoe de samenleving zich ontwikkelde
- Dekolonisatie Nederlands-Indië
Economie
- Marshallhulp -> vanuit Amerika, Nederland afhankelijk van Amerika
- Industrialisatie -> tv, werk
- Geleide loonpolitiek -> het kabinet bepaalde hoe hard de lonen mochten stijgen, zodat de
Nederlandse producten goedkoper waren dan producten uit andere landen.
- Aardgas
Sociaal
- Verzuiling (protestanten, katholieken, socialisten en liberalen) keerde terug na de WOII.
- Soberheid
- Nozems -> brommer, leren jack, naar Amerikaans idee, gel in haar. Luisterden later naar
popmuziek
Cultureel
- Emigratie naar Nederland toe -> vanuit koloniën (Ned-Indië), eerst kwamen ze vrijwillig
vanwege de onzekere ontwikkelingen in Indonesië. Maar in 1958 moesten alle Nederlanders
die er nog waren het land verlaten als gevolg van het conflict over Nieuw-Guinea.
- Emigratie vanuit Nederland => bijv. naar Brazilië of Canada, Nieuw-Zeeland, etc.
Welkom in de jaren ’60
Politiek nationaal niveau
- Uitbouw verzorgingsstaat
- Poldermodel -> het voeren van overleg, gericht op overeenstemming
Politiek internationaal niveau
- Onderdeel van het Westblok in de Koude Oorlog (Cubacrisis, bouw v/d muur, Vietnamoorlog)
- Amerika wil het verspreiden van communisme voorkomen.
- Vietnam werd een guerrillaoorlog -> Amerika ging het oerwoud ‘ontmaskeren’ door gif,
mensen kregen hierdoor brandwonden
- In Nederland gingen mensen twijfelen of ze op deze manier tegen het communisme moesten
vechten.
Economie
- Welvaart stijgt -> loonpolitiek weg, werd meer verdiend -> meer vrije tijd
- Consumptiemaatschappij -> er was meer te besteden
, Sociaal
- Ontzuiling begint in de jaren ’60, doordat mensen vaker in aanraking kwamen met
buitenwijken, campings en door de TV
- Popmuziek
- Anticonceptiepil 1964 -> aantal kinderen daalt
KA: toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren ’60 aanleiding gaf tot ingrijpende sociaal-
culturele veranderingsprocessen.
- Door de babyboom waren er veel jongeren met veel vrije tijd -> ontstaan jeugdculturen met
eigen smaak en consumptieartikelen
- Provo’s -> speelse acties tegen bestaande gezagsverhoudingen en eisten meer inspraak
- Hippies -> vredelievende manieren tegen de consumptiemaatschappij en de heersende
opvattingen.
Cultureel
- Veranderingen voor immigranten
o 1949-1964: emigratie vanuit Nederland
o 1958: Indo’s naar Nederland
o 1960: Gastarbeiders vanuit Zuid-Europa, Marokko en Turkije naar Nederland, later
volgden hun gezinnen.
Welkom in de jaren ’70
Politiek nationaal niveau
- Suriname onafhankelijk van Nederland
Politiek internationaal niveau
- (ont)spanning Koude Oorlog
- Oliecrisis vanwege steun van westerse landen aan Israël
Economie
- Nederland steunt Israël in 1973
- Leidt tot oliecrisis (en economische crisis), omdat Arabische oliemaatschappijen de export
boycotten -> autoloze zondagen
- Veel werkloosheid
Sociale veranderingen
- Vrouwen:
o Echtscheidingswet 1971
o Tweede feministische golf: Dolle Mina’s: recht op abortus en betaalde kinderopvang.
- Jeugd: jeugdculturen zetten zich voort en werden groter
Tweede feministische golf
Dolle mina’s en Man Vrouw Maatschappij willen gelijke rechten en kansen voor vrouwen:
- Nieuwe onderwijswet in 1968
- Oprichting moedermavo -> scholing voor moeders
- Echtscheidingswet 1971
- Wet gelijk loon 1975
- Abortuswet 1980
Cultuur
