Hoofdstuk 2 – Duitsland in Europa
2.1 – Interbellum en Tweede Wereldoorlog
Einde Eerste Wereldoorlog
- Matrozen en arbeiders staken
- Opstand
- Keizer vlucht naar NL
- Wapenstilstand 11/11/1918
Democratie van Weimar
- Sociaaldemocratische SDP won parlementsverkiezingen -> grondwet
- Kwam daarvoor bij elkaar in Weimar -> Parlementaire democratie werd daarom de
Republiek van Weimar genoemd
- Vertrouwen in democratie weg door politiek geweld en de vrede van Versailles
(1919) -> Duitsland moest herstelbetalingen doen
- Dolkstootlegende: democratische leiders die om wapenstilstand hadden gevraagd +
soldaten en socialistische arbeiders hadden de schuld van het verliezen van de oorlog
- Door de legende verloren de democratische partijen hun stemmen.
- De regeringen die elkaar opvolgden stonden machteloos tegenover de economische
problemen.
1923
- Bezetting Ruhrgebied, omdat Duitsland niet snel genoeg betaalde
- Arbeiders opgeroepen tot staken, werden doorbetaald; voorkomen van chaos.
Hierdoor moesten ze geld bijdrukken om ze te kunnen betalen
- Hyperinflatie -> geld werd niks waard
- Geallieerden zagen in dat ze hun geld alleen zouden krijgen als Duitsland economisch
zou verbeteren, dus: Dawesplan (1924-1929):
- Frankrijk trok zich terug uit het Ruhrgebied en Amerika helpt Duitsland door geld te
lenen -> de reden voor Amerika om dit te doen was omdat ze er zelf later geld mee
konden verdienen.
Beurskrach 1929
Aandelenkoers stortte in -> Duitsland werd hard getroffen. In 1932 zat bijna de helft van de
Duitsers zonder werk. -> veel Duitsers gingen stemmen op totalitaire partijen die beweerden
dat zij een oplossing hadden.
1932: NSDAP grootste partij.
Nazi’s aan de macht
Hitler bood oplossingen door:
- Welvaart: werk en inkomen
- Volksgemeinschaft: zorgen dat het hele volk verbonden is en een klasseloze
samenleving, dit zou zorgen voor eenheid in het land
- Het verdrag van Versailles ongedaan maken
- Propaganda: NSDAP
, - SA: knokploegen die joden in elkaar sloegen en vochten tegen communisten en
sociaaldemocraten.
- Januari 1933: Hitler rijkskanselier
Rijksdagbrand 1933
Op 5 mei 1933 kwamen er verkiezingen voor de rijksdag -> Marinus van der Lubbe stak vlak
daarvoor het Rijksdaggebouw in brand. -> sein communistische revolutie.
Noodmaatregelen: vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vergaderingen opgeschort ->
Communisten opgepakt. Dit was het einde van de Weimarrepubliek.
Machtigingswet 1933
Hitlers partij (NSDAP) had 43,9% van de stemmen gekregen. Om meer aandacht de krijgen
liet Hitler de Weimargrondwet afschaffen -> machtigingswet die hem het recht gaf om
zonder parlement te regeren. Op 23 maart 1933 nam de Rijksdag deze wet aan en zette
zichzelf buitenspel. -> totalitaire dictatuur. Toen Hindenburg overleed bepaalde Hitler dat er
geen nieuwe president kwam. Hij was nu de baas.
Nazificatie
- Met terreur en propaganda
- Concentratiekampen
- Gestapo: geheime politie die alle tegenstanders opspoorde.
Onder leiding van de SS: elite-organisatie van de Nazi’s
- Antisemitisme: Joden, Roma, Sinti, Johovagetuigen en homo’s naar de kampen.
- Propaganda: Joseph Goebbels was minister: radio, bioscoop, boeken, films, etc. die
anti-naxi waren, werden verboden. -> burgers gehersenspoeld
- Door de propaganda en terreur gehoorzaamden de meeste Duitsers.
Leek herstel te brengen; werkloosheid nam af door de snelle herbewapening
Tweede wereldoorlog
1938: De anschluss: inname Oostenrijk
1938: Conferentie van München: Inname Sudetenland = Appeasementpolitiek: alles om
oorlog te voorkomen. Hitler beloofde geen verdere eisen te stellen.
1939: aanval Polen: start WOII. Engeland en Frankrijk verklaarden de oorlog. Rusland had
een niet-aanvalsverdrag met Duitsland.
1940: 1. Arbeidsdienst: ongewapende inzet om mensen in hun land bijv. in de landbouw in
te zetten.
2. arbeidsinzet: verplichting van 17 tot 40 om in Duitsland te werken
1941: Pearl Harbor: VS doet mee met de oorlog
1941: operatie Barbarossa: Sovjet-Unie doet mee, tegenslag = keerpunt
1941: alle joden in bezet Europa deporteren naar kampen
1944: bevrijding vanuit Frankrijk
Mei 1945: einde WOII Europa
Augustus 1945: einde WOII -> atoombom
2.1 – Interbellum en Tweede Wereldoorlog
Einde Eerste Wereldoorlog
- Matrozen en arbeiders staken
- Opstand
- Keizer vlucht naar NL
- Wapenstilstand 11/11/1918
Democratie van Weimar
- Sociaaldemocratische SDP won parlementsverkiezingen -> grondwet
- Kwam daarvoor bij elkaar in Weimar -> Parlementaire democratie werd daarom de
Republiek van Weimar genoemd
- Vertrouwen in democratie weg door politiek geweld en de vrede van Versailles
(1919) -> Duitsland moest herstelbetalingen doen
- Dolkstootlegende: democratische leiders die om wapenstilstand hadden gevraagd +
soldaten en socialistische arbeiders hadden de schuld van het verliezen van de oorlog
- Door de legende verloren de democratische partijen hun stemmen.
- De regeringen die elkaar opvolgden stonden machteloos tegenover de economische
problemen.
1923
- Bezetting Ruhrgebied, omdat Duitsland niet snel genoeg betaalde
- Arbeiders opgeroepen tot staken, werden doorbetaald; voorkomen van chaos.
Hierdoor moesten ze geld bijdrukken om ze te kunnen betalen
- Hyperinflatie -> geld werd niks waard
- Geallieerden zagen in dat ze hun geld alleen zouden krijgen als Duitsland economisch
zou verbeteren, dus: Dawesplan (1924-1929):
- Frankrijk trok zich terug uit het Ruhrgebied en Amerika helpt Duitsland door geld te
lenen -> de reden voor Amerika om dit te doen was omdat ze er zelf later geld mee
konden verdienen.
Beurskrach 1929
Aandelenkoers stortte in -> Duitsland werd hard getroffen. In 1932 zat bijna de helft van de
Duitsers zonder werk. -> veel Duitsers gingen stemmen op totalitaire partijen die beweerden
dat zij een oplossing hadden.
1932: NSDAP grootste partij.
Nazi’s aan de macht
Hitler bood oplossingen door:
- Welvaart: werk en inkomen
- Volksgemeinschaft: zorgen dat het hele volk verbonden is en een klasseloze
samenleving, dit zou zorgen voor eenheid in het land
- Het verdrag van Versailles ongedaan maken
- Propaganda: NSDAP
, - SA: knokploegen die joden in elkaar sloegen en vochten tegen communisten en
sociaaldemocraten.
- Januari 1933: Hitler rijkskanselier
Rijksdagbrand 1933
Op 5 mei 1933 kwamen er verkiezingen voor de rijksdag -> Marinus van der Lubbe stak vlak
daarvoor het Rijksdaggebouw in brand. -> sein communistische revolutie.
Noodmaatregelen: vrijheid van meningsuiting en vrijheid van vergaderingen opgeschort ->
Communisten opgepakt. Dit was het einde van de Weimarrepubliek.
Machtigingswet 1933
Hitlers partij (NSDAP) had 43,9% van de stemmen gekregen. Om meer aandacht de krijgen
liet Hitler de Weimargrondwet afschaffen -> machtigingswet die hem het recht gaf om
zonder parlement te regeren. Op 23 maart 1933 nam de Rijksdag deze wet aan en zette
zichzelf buitenspel. -> totalitaire dictatuur. Toen Hindenburg overleed bepaalde Hitler dat er
geen nieuwe president kwam. Hij was nu de baas.
Nazificatie
- Met terreur en propaganda
- Concentratiekampen
- Gestapo: geheime politie die alle tegenstanders opspoorde.
Onder leiding van de SS: elite-organisatie van de Nazi’s
- Antisemitisme: Joden, Roma, Sinti, Johovagetuigen en homo’s naar de kampen.
- Propaganda: Joseph Goebbels was minister: radio, bioscoop, boeken, films, etc. die
anti-naxi waren, werden verboden. -> burgers gehersenspoeld
- Door de propaganda en terreur gehoorzaamden de meeste Duitsers.
Leek herstel te brengen; werkloosheid nam af door de snelle herbewapening
Tweede wereldoorlog
1938: De anschluss: inname Oostenrijk
1938: Conferentie van München: Inname Sudetenland = Appeasementpolitiek: alles om
oorlog te voorkomen. Hitler beloofde geen verdere eisen te stellen.
1939: aanval Polen: start WOII. Engeland en Frankrijk verklaarden de oorlog. Rusland had
een niet-aanvalsverdrag met Duitsland.
1940: 1. Arbeidsdienst: ongewapende inzet om mensen in hun land bijv. in de landbouw in
te zetten.
2. arbeidsinzet: verplichting van 17 tot 40 om in Duitsland te werken
1941: Pearl Harbor: VS doet mee met de oorlog
1941: operatie Barbarossa: Sovjet-Unie doet mee, tegenslag = keerpunt
1941: alle joden in bezet Europa deporteren naar kampen
1944: bevrijding vanuit Frankrijk
Mei 1945: einde WOII Europa
Augustus 1945: einde WOII -> atoombom
