1. Algemene inleiding
1.1 Inleiding
Werken met biologische agentia zoals micro-organismen kan risico’s met zich meebrengen. Besmetting kan
worden voorkomen door het volgen van veiligheidsvoorschriften en gebruik van veiligheidsvoorzieningen.
Deze maatregelen zijn ook bedoeld om te voorkomen dat schadelijke biologische agentia in het milieu
terecht komen. Dit geldt niet alleen voor organismen die schade kunnen toebrengen, maar ook voor
genetisch gemodificeerde organismen die onbedoelde genetische informatie aan soortgenoten kunnen
overdragen.
1.2 Risico-analyse
Risico’s zijn te berekenen. Iets wordt als veilig beschouwd, als de risico’s na het nemen van eventuele
maatregelen acceptabel worden geacht.
Wil men met bepaalde organismen gaan werken, dan kan men lijsten met risicoklassen gebruiken. Bij het
indelen van de risicoklassen, spelen een aantal factoren een rol, zoals pathogeniteit (de kwaliteit van een
organisme om schade toe te brengen aan de host) of economische schade. Als criteria voor de
veiligheidsbeoordeling wordt gebruikt:
Wat geeft binnen de grenzen van de redelijkheid de hoogst mogelijke bescherming en de laagst
mogelijke expositie.
Wat geldt elders als veilig en wat is de argumentatie hiervoor.
Hoe noodzakelijk is het dat een bepaalde handeling met een biologisch agens wordt uitgevoerd.
Bij vergunningsaanvragen voor genetische modificatie is een risico-analyse verplicht. Meestal kan daarbij
worden volstaan met het volgen van de voorschriften van de ggo wetgeving, die aangeven welke vorm van
inperking noodzakelijk is voor een bepaalde activiteit.
In een risico-analyse moeten het organisme en de voorgenomen activiteiten ermee worden beschreven,
net zoals de mogelijke verspreiding, schadelijkheid en overlevingskansen in het milieu. Ook moet er een
noodplan worden opgesteld voor wanneer er iets fout gaat.
Iedere werkgever is verplicht een risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) op te stellen. B
Bij beoordeling van aard, mate en duur van blootstelling aan biologische agentia, worden de volgende
aspecten meegenomen:
Categorie waarin de biologische agentia zijn ingedeeld.
Informatie over mogelijke ziekten.
Mogelijke allergenen of vergiftigingseffecten.
Resultaten van de arbeidsgezondheidskundige onderzoeken van de werknemers.
1.3 Risicoklassen en inperkingsniveaus
Zonder in acht nemen van een veilige werkwijze zijn voorzieningen aan het laboratorium of installatie
onvoldoende. Veiligheid is namelijk een combinatie van werkwijze en de veiligheidsvoorzieningen aan
apparatuur, werkruimten en gebouwen.
Er bestaan vier risicoklassen waarin micro-organismen worden onderverdeeld. Hiervoor worden ook vier
niveaus van risicobeheersing onderscheiden. Werken met groep I, mag gewoon op VMT niveau. Voor
werken met groep II of hoger, worden categorieën ML-II – ML-IV gebruikt. Dit is voor werken met genetisch
gemodificeerde micro-organismen (GGO’s). Voor het werken met niet-GGO’s is geen vergunning nodig.
Het begrip biologische inperking wordt gebruikt voor biologische agentia die ten opzichte van de ‘wilde
soortgenoot’ verminderde overlevingskansen hebben in het milieu.
1.1 Inleiding
Werken met biologische agentia zoals micro-organismen kan risico’s met zich meebrengen. Besmetting kan
worden voorkomen door het volgen van veiligheidsvoorschriften en gebruik van veiligheidsvoorzieningen.
Deze maatregelen zijn ook bedoeld om te voorkomen dat schadelijke biologische agentia in het milieu
terecht komen. Dit geldt niet alleen voor organismen die schade kunnen toebrengen, maar ook voor
genetisch gemodificeerde organismen die onbedoelde genetische informatie aan soortgenoten kunnen
overdragen.
1.2 Risico-analyse
Risico’s zijn te berekenen. Iets wordt als veilig beschouwd, als de risico’s na het nemen van eventuele
maatregelen acceptabel worden geacht.
Wil men met bepaalde organismen gaan werken, dan kan men lijsten met risicoklassen gebruiken. Bij het
indelen van de risicoklassen, spelen een aantal factoren een rol, zoals pathogeniteit (de kwaliteit van een
organisme om schade toe te brengen aan de host) of economische schade. Als criteria voor de
veiligheidsbeoordeling wordt gebruikt:
Wat geeft binnen de grenzen van de redelijkheid de hoogst mogelijke bescherming en de laagst
mogelijke expositie.
Wat geldt elders als veilig en wat is de argumentatie hiervoor.
Hoe noodzakelijk is het dat een bepaalde handeling met een biologisch agens wordt uitgevoerd.
Bij vergunningsaanvragen voor genetische modificatie is een risico-analyse verplicht. Meestal kan daarbij
worden volstaan met het volgen van de voorschriften van de ggo wetgeving, die aangeven welke vorm van
inperking noodzakelijk is voor een bepaalde activiteit.
In een risico-analyse moeten het organisme en de voorgenomen activiteiten ermee worden beschreven,
net zoals de mogelijke verspreiding, schadelijkheid en overlevingskansen in het milieu. Ook moet er een
noodplan worden opgesteld voor wanneer er iets fout gaat.
Iedere werkgever is verplicht een risico-inventarisatie en –evaluatie (RI&E) op te stellen. B
Bij beoordeling van aard, mate en duur van blootstelling aan biologische agentia, worden de volgende
aspecten meegenomen:
Categorie waarin de biologische agentia zijn ingedeeld.
Informatie over mogelijke ziekten.
Mogelijke allergenen of vergiftigingseffecten.
Resultaten van de arbeidsgezondheidskundige onderzoeken van de werknemers.
1.3 Risicoklassen en inperkingsniveaus
Zonder in acht nemen van een veilige werkwijze zijn voorzieningen aan het laboratorium of installatie
onvoldoende. Veiligheid is namelijk een combinatie van werkwijze en de veiligheidsvoorzieningen aan
apparatuur, werkruimten en gebouwen.
Er bestaan vier risicoklassen waarin micro-organismen worden onderverdeeld. Hiervoor worden ook vier
niveaus van risicobeheersing onderscheiden. Werken met groep I, mag gewoon op VMT niveau. Voor
werken met groep II of hoger, worden categorieën ML-II – ML-IV gebruikt. Dit is voor werken met genetisch
gemodificeerde micro-organismen (GGO’s). Voor het werken met niet-GGO’s is geen vergunning nodig.
Het begrip biologische inperking wordt gebruikt voor biologische agentia die ten opzichte van de ‘wilde
soortgenoot’ verminderde overlevingskansen hebben in het milieu.
