Sociologie hoofdstuk 1 samenvatting
Het terrein van de sociologie
1.1 Wat is sociologie?
- Society; samenleving; sociale eenheid, socio; tussen mensen
o Samenleving bestaat uit mensen en insituties (gezin, klasse, buurt, gender, etniciteit,
religie)
- Logos: Wetenschap
Sociologie wordt het meest gedefinieerd als de wetenschap van de maatschappij. Met maatschappij
wordt het sociale leven bedoeld; hoe mensen met elkaar omgaan. Andere definieerden sociologie als
een wetenschap van de menselijke groep. Hiermee wordt bedoeld mensen die onderling met elkaar
verbonden zijn door middel van het zogenaamde ‘wijgevoel’. Sociologie kan echter beter beschreven
worden als de studie van sociale netwerken; een geheel van relaties tussen individuen of groepen
(actoren), die verschillen in omvang, dichtheid, openheid en sociale posities.
Er wordt niet alleen gezocht naar overeenkomsten en verschillen, maar ook naar samenhangen,
bijvoorbeeld hoe de belevingswereld va individuen samenhangt met de sociale banden waar ze deel
van uit maken. ( hoe economische ontwikkelingen samenhangen met godsdienstige overtuigingen,
hoe seksuele gewoonten en opvattingen variëren met kenmerken van het sociale milieu, of hoe
veranderingen in omgangsstijlen verband houden met veranderingen in de machtsverhoudingen
tussen verschillende groepen). Sociologie bestudeert de andere maatschappijwetenschappen (zoals
economie wel, maar niet zoals de specialisten op dat gebied. Door deze brede manier van kijken, zijn
er ook veel specialisaties binnen de sociologie. Hedendaagse sociologie richt zich vooral op de
moderne geïndustrialiseerde samenlevingen.
Sociologisch verklaren is het maken van uitspraken over causale verbanden tussen sociale processen.
Daarbij moet er worden afgevraagd waarom deze verbanden er zijn. Bij het verklaren komen drie
dingen kijken:
1. Theorievorming; er worden algemene uitspraken over het sociale gedaan die in een
systematisch verband worden geplaats.
2. Empirisch onderzoek;
3. Toepassing;
De socioloog dient altijd een afstand te nemen ten opzichte van verschillende waarden en belangen
die elkaar tegenspreken.
- Een mens is een sociaal dier; Paradigma van een onbewoond eiland; in hoeverre ben jij een
mens als er geen andere mensen zijn?; denk aan tarzan hoe hij opgegroeid is, hij is een mens
maar heeft ook dieren manieren en geen menselijke zaken.
- Wetenschap dat zich bezig houdt met sociale aspect van menselijk gedrag;
o Individu; (elk mens is uniek) en collectiviteit (de mens is gevormd door zijn omgeving)
o Aangeboren en aangeleerd.
- Mens en maatschappij/sociale groep/netwerk;
o Hoe biografie en geschiedenis elkaar snijden
o Invloed van samenleving op een individu en invloed die een individu kan hebben op
anderen (samenleving)
o Autonomie en afhankelijkheid
o Relatieve autonomie van sociale processen
- Datgene wat zich tussen mensen afspeelt, maatschappelijke problemen, verschijnselen ect)
o Explosieve groei echtscheidingen - Sociale ongelijkheid
o Armoede - Sociale integratie
o Discriminatie - Segregatie in de samenleving
o Criminaliteit
Je hebt geen grip op sociologie processen. Je kan nooit helemaal voorspellen wat er in een sociale
groep gebeurt.
Het terrein van de sociologie
1.1 Wat is sociologie?
- Society; samenleving; sociale eenheid, socio; tussen mensen
o Samenleving bestaat uit mensen en insituties (gezin, klasse, buurt, gender, etniciteit,
religie)
- Logos: Wetenschap
Sociologie wordt het meest gedefinieerd als de wetenschap van de maatschappij. Met maatschappij
wordt het sociale leven bedoeld; hoe mensen met elkaar omgaan. Andere definieerden sociologie als
een wetenschap van de menselijke groep. Hiermee wordt bedoeld mensen die onderling met elkaar
verbonden zijn door middel van het zogenaamde ‘wijgevoel’. Sociologie kan echter beter beschreven
worden als de studie van sociale netwerken; een geheel van relaties tussen individuen of groepen
(actoren), die verschillen in omvang, dichtheid, openheid en sociale posities.
Er wordt niet alleen gezocht naar overeenkomsten en verschillen, maar ook naar samenhangen,
bijvoorbeeld hoe de belevingswereld va individuen samenhangt met de sociale banden waar ze deel
van uit maken. ( hoe economische ontwikkelingen samenhangen met godsdienstige overtuigingen,
hoe seksuele gewoonten en opvattingen variëren met kenmerken van het sociale milieu, of hoe
veranderingen in omgangsstijlen verband houden met veranderingen in de machtsverhoudingen
tussen verschillende groepen). Sociologie bestudeert de andere maatschappijwetenschappen (zoals
economie wel, maar niet zoals de specialisten op dat gebied. Door deze brede manier van kijken, zijn
er ook veel specialisaties binnen de sociologie. Hedendaagse sociologie richt zich vooral op de
moderne geïndustrialiseerde samenlevingen.
Sociologisch verklaren is het maken van uitspraken over causale verbanden tussen sociale processen.
Daarbij moet er worden afgevraagd waarom deze verbanden er zijn. Bij het verklaren komen drie
dingen kijken:
1. Theorievorming; er worden algemene uitspraken over het sociale gedaan die in een
systematisch verband worden geplaats.
2. Empirisch onderzoek;
3. Toepassing;
De socioloog dient altijd een afstand te nemen ten opzichte van verschillende waarden en belangen
die elkaar tegenspreken.
- Een mens is een sociaal dier; Paradigma van een onbewoond eiland; in hoeverre ben jij een
mens als er geen andere mensen zijn?; denk aan tarzan hoe hij opgegroeid is, hij is een mens
maar heeft ook dieren manieren en geen menselijke zaken.
- Wetenschap dat zich bezig houdt met sociale aspect van menselijk gedrag;
o Individu; (elk mens is uniek) en collectiviteit (de mens is gevormd door zijn omgeving)
o Aangeboren en aangeleerd.
- Mens en maatschappij/sociale groep/netwerk;
o Hoe biografie en geschiedenis elkaar snijden
o Invloed van samenleving op een individu en invloed die een individu kan hebben op
anderen (samenleving)
o Autonomie en afhankelijkheid
o Relatieve autonomie van sociale processen
- Datgene wat zich tussen mensen afspeelt, maatschappelijke problemen, verschijnselen ect)
o Explosieve groei echtscheidingen - Sociale ongelijkheid
o Armoede - Sociale integratie
o Discriminatie - Segregatie in de samenleving
o Criminaliteit
Je hebt geen grip op sociologie processen. Je kan nooit helemaal voorspellen wat er in een sociale
groep gebeurt.
