Week 1
Het publiekrecht ziet toe op de verhouding tussen overheid en burger, daarentegen ziet het
privaatrecht toe op de verhouding tussen burgers onderling. Daarnaast onderscheiden we
verschillende rechtsgebieden: privaatrecht, publiekrecht etc.
Het privaatrecht is voornamelijk van regelend recht: dit houdt in dat de rechter bij een
geschil eerst kijkt naar de afgesproken regels tussen partijen en daarna pas naar de
aanvullende regels van het BW.
Het burgerlijk procesrecht heeft vooral drie functies:
- het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
- het voorkomen van een gerechtelijke procedure.
- het voorkomen van eigenrichting.
De belangrijkste wetten van het burgerlijk procesrecht zijn: Wet op de Rechterlijk
Organisatie(Wet RO), Wetboek van burgerlijke rechtsvordering(Rv), Art. 6 EVRM,
Internationaal recht, jurisprudentie.
Het burgerlijk procesrecht kent ook algemene rechtsbeginselen:
- Recht op rechtspraak en rechtsbijstand: door iedereen moet een geschil kunnen
worden voorgelegd aan een overheidsrechter en een ieder heeft recht op juridische
bijstand in een procedure. Toegangsprincipe komt hieruit voort: iedereen moet
toegang hebben tot de rechter en een rechtsbijstandverlener, zoals een advocaat.
- onafhankelijke en onpartijdige rechter: de rechter is geen verantwoording
verschuldigd aan de overheid of aan collega-rechters. De rechter dient objectief en
onbevooroordeeld te oordelen. Als een partij twijfelt aan de onpartijdigheid van de
rechter, dan kan die partij een verzoek doen tot wraking van de rechter. Een rechter
kan daarom, als hij het gevoel heeft niet onpartijdig te kunnen zijn, zich laten
vervangen door een andere rechter. Dit wordt het recht van verschoning genoemd.
- Beginsel van hoor- en wederhoor(gelijkheidsbeginsel ook wel genoemd):
Beide partijen moeten in de gelegenheid worden gesteld om hun standpunten in een zaak
naar voren te brengen.
- Behandeling en beslissing binnen een redelijke termijn
Er gelden namelijk vastgestelde termijnen voor het indienen van processtukken.
- Openbaarheid van zitting en uitspraak
Het openbaarheidsbeginsel heeft betrekking op de openbaarheid van de terechtzitting en
de openbaarheid van de uitspraak.
- Motiveringsbeginsel:
De uitspraak dient met redenen omkleed te zijn.
- Geen rechtsweigering en volledige beslissing:
De rechter moet altijd een beslissing geven over het geschil dat aan hem is voorgelegd. De
eindbeslissing dient verder volledig te zijn.
- Beginsel van partijautonomie
Het recht moet volgens velen worden gemoderniseerd. De Evaluatiewet modernisering
rechterlijke organisaties heeft een aantal wijzigingen in het burgerlijk procesrecht in gang
gezet. De wet herziening gerechtelijke kaart heeft de organisatie van de rechterlijke macht
ook ingrijpend beïnvloedt. Er zullen ook grootste wijzigingen in het voeren van civiele
procedures worden doorgevoerd met als uitgangspunten: vereenvoudiging en
digitalisering van procedures in civiele zaken → om de rechtsgang toegankelijker te
maken en het bestuursprocesrecht. Het wetsvoorstel betreft de volgende vier voornemens:
Het publiekrecht ziet toe op de verhouding tussen overheid en burger, daarentegen ziet het
privaatrecht toe op de verhouding tussen burgers onderling. Daarnaast onderscheiden we
verschillende rechtsgebieden: privaatrecht, publiekrecht etc.
Het privaatrecht is voornamelijk van regelend recht: dit houdt in dat de rechter bij een
geschil eerst kijkt naar de afgesproken regels tussen partijen en daarna pas naar de
aanvullende regels van het BW.
Het burgerlijk procesrecht heeft vooral drie functies:
- het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
- het voorkomen van een gerechtelijke procedure.
- het voorkomen van eigenrichting.
De belangrijkste wetten van het burgerlijk procesrecht zijn: Wet op de Rechterlijk
Organisatie(Wet RO), Wetboek van burgerlijke rechtsvordering(Rv), Art. 6 EVRM,
Internationaal recht, jurisprudentie.
Het burgerlijk procesrecht kent ook algemene rechtsbeginselen:
- Recht op rechtspraak en rechtsbijstand: door iedereen moet een geschil kunnen
worden voorgelegd aan een overheidsrechter en een ieder heeft recht op juridische
bijstand in een procedure. Toegangsprincipe komt hieruit voort: iedereen moet
toegang hebben tot de rechter en een rechtsbijstandverlener, zoals een advocaat.
- onafhankelijke en onpartijdige rechter: de rechter is geen verantwoording
verschuldigd aan de overheid of aan collega-rechters. De rechter dient objectief en
onbevooroordeeld te oordelen. Als een partij twijfelt aan de onpartijdigheid van de
rechter, dan kan die partij een verzoek doen tot wraking van de rechter. Een rechter
kan daarom, als hij het gevoel heeft niet onpartijdig te kunnen zijn, zich laten
vervangen door een andere rechter. Dit wordt het recht van verschoning genoemd.
- Beginsel van hoor- en wederhoor(gelijkheidsbeginsel ook wel genoemd):
Beide partijen moeten in de gelegenheid worden gesteld om hun standpunten in een zaak
naar voren te brengen.
- Behandeling en beslissing binnen een redelijke termijn
Er gelden namelijk vastgestelde termijnen voor het indienen van processtukken.
- Openbaarheid van zitting en uitspraak
Het openbaarheidsbeginsel heeft betrekking op de openbaarheid van de terechtzitting en
de openbaarheid van de uitspraak.
- Motiveringsbeginsel:
De uitspraak dient met redenen omkleed te zijn.
- Geen rechtsweigering en volledige beslissing:
De rechter moet altijd een beslissing geven over het geschil dat aan hem is voorgelegd. De
eindbeslissing dient verder volledig te zijn.
- Beginsel van partijautonomie
Het recht moet volgens velen worden gemoderniseerd. De Evaluatiewet modernisering
rechterlijke organisaties heeft een aantal wijzigingen in het burgerlijk procesrecht in gang
gezet. De wet herziening gerechtelijke kaart heeft de organisatie van de rechterlijke macht
ook ingrijpend beïnvloedt. Er zullen ook grootste wijzigingen in het voeren van civiele
procedures worden doorgevoerd met als uitgangspunten: vereenvoudiging en
digitalisering van procedures in civiele zaken → om de rechtsgang toegankelijker te
maken en het bestuursprocesrecht. Het wetsvoorstel betreft de volgende vier voornemens:
