Week 1 Gezondheid Geletterdheid
Gezondheid geletterdheid (Health Literacy) = de capaciteit om te begrijpen, waarderen, toegang
te hebben tot en toepassen van gezondheidsinformatie en bijbehorende services en om
onderbouwde beslissingen te maken en gezondheid bevorderen en onderhouden.
Gezondheid geletterdheid wordt gekenmerkt op 3 niveaus: 1 functioneel 2 interactief en 3 kritisch
1. functionele (gaat over het normale lezen, schrijven en rekenvaardigheden die het voor
een individu mogelijk maakt om efficiënt te kunnen functioneren in de gezondheidszorg.
Activiteiten bevatten communicatie van de gezondheidsinformatie om zo de knowhow van
de patiënten te vergroten, door bijvoorbeeld folders en media).
Hoorcollege: Functionele = basale kennis van gezondheid en lezen en begrijpen van
informatie
2. interactieve (refereert naar de ontwikkeling van de persoonlijke vaardigheden om de
persoonlijke capaciteit om individuele beslissingen te nemen op basis van kennis. Dit
focust op het verbeteren van motivatie en zelfvertrouwen om op het gegeven advies actie
te ondernemen. Voorbeelden zijn, zelf hulp communicatie en sociale steun groepen).
Hoorcollege: Interactief = actief informatie zoeken en hulp vragen
3. kritische (refereert naar de vaardigheid om kritisch, informatie te evalueren en te
gebruiken in de gezondheidszorg. Activiteiten zijn bijvoorbeeld cognitieve en sociale
vaardigheden ontwikkeling).
Hoorcollege: Kritisch = informatie kunnen analyseren en toepassen
SES & Gezondheid
- Laag geletterdheid wordt geassocieerd met lage kennis, intermediaire ziektemakers,
sterftecijfers, overal gezondheidsstatus en het gebruik van zorginstellingen. Patiënten met een
lage kennis zoeken ook geen hulp/verzorging door de schaamte die hier mee aan verbonden zit.
- HCP’s moeten er van bewust zijn wat het niveau is van de patiënt wanneer deze informatie
communiceert om er voor te zorgen dat deze momenten effectief zijn.
Hoorcollege:
- Professionals gebruiken te veel jargon
- Te snel
- Te weinig visueel
- Vooroordelen & Stigma
Hoe kunnen we gezondheid geletterdheid verbeteren?
- Door de communicatie tussen patiënt en professional te verbeteren
- het verhogen van de communicatievaardigheden van die mensen die daar werken
1. Duidelijk en langzaam spreken
2. Visueel maken (bijv. tekenen)
3. Limiteer de hoeveelheid informatie en herhaal
4. Creëer een schaamvrije omgeving
- het promoten van individuele- en groepsvaardigheden
Kennis en emancipatie moeten in goede combinatie zijn.
- het versimpelen en het verduidelijk maken van alle gezondheidsinformatie
- Door een schaamtevrije omgeving te creëren
Zie box 11.1 in de reader
Begrippen van week 1:
- Gezondheid geletterdheid
- Emancipatie
Gezondheid geletterdheid (Health Literacy) = de capaciteit om te begrijpen, waarderen, toegang
te hebben tot en toepassen van gezondheidsinformatie en bijbehorende services en om
onderbouwde beslissingen te maken en gezondheid bevorderen en onderhouden.
Gezondheid geletterdheid wordt gekenmerkt op 3 niveaus: 1 functioneel 2 interactief en 3 kritisch
1. functionele (gaat over het normale lezen, schrijven en rekenvaardigheden die het voor
een individu mogelijk maakt om efficiënt te kunnen functioneren in de gezondheidszorg.
Activiteiten bevatten communicatie van de gezondheidsinformatie om zo de knowhow van
de patiënten te vergroten, door bijvoorbeeld folders en media).
Hoorcollege: Functionele = basale kennis van gezondheid en lezen en begrijpen van
informatie
2. interactieve (refereert naar de ontwikkeling van de persoonlijke vaardigheden om de
persoonlijke capaciteit om individuele beslissingen te nemen op basis van kennis. Dit
focust op het verbeteren van motivatie en zelfvertrouwen om op het gegeven advies actie
te ondernemen. Voorbeelden zijn, zelf hulp communicatie en sociale steun groepen).
Hoorcollege: Interactief = actief informatie zoeken en hulp vragen
3. kritische (refereert naar de vaardigheid om kritisch, informatie te evalueren en te
gebruiken in de gezondheidszorg. Activiteiten zijn bijvoorbeeld cognitieve en sociale
vaardigheden ontwikkeling).
Hoorcollege: Kritisch = informatie kunnen analyseren en toepassen
SES & Gezondheid
- Laag geletterdheid wordt geassocieerd met lage kennis, intermediaire ziektemakers,
sterftecijfers, overal gezondheidsstatus en het gebruik van zorginstellingen. Patiënten met een
lage kennis zoeken ook geen hulp/verzorging door de schaamte die hier mee aan verbonden zit.
- HCP’s moeten er van bewust zijn wat het niveau is van de patiënt wanneer deze informatie
communiceert om er voor te zorgen dat deze momenten effectief zijn.
Hoorcollege:
- Professionals gebruiken te veel jargon
- Te snel
- Te weinig visueel
- Vooroordelen & Stigma
Hoe kunnen we gezondheid geletterdheid verbeteren?
- Door de communicatie tussen patiënt en professional te verbeteren
- het verhogen van de communicatievaardigheden van die mensen die daar werken
1. Duidelijk en langzaam spreken
2. Visueel maken (bijv. tekenen)
3. Limiteer de hoeveelheid informatie en herhaal
4. Creëer een schaamvrije omgeving
- het promoten van individuele- en groepsvaardigheden
Kennis en emancipatie moeten in goede combinatie zijn.
- het versimpelen en het verduidelijk maken van alle gezondheidsinformatie
- Door een schaamtevrije omgeving te creëren
Zie box 11.1 in de reader
Begrippen van week 1:
- Gezondheid geletterdheid
- Emancipatie
