In deze samenvatting is alle stof die aangegeven staat als centraal examen stof
besproken. Hier vind je alle domeinen die je moet kennen voor het centraal examen
economie van Havo 2023.
,inhoudsopgave
Domein D …………………………………………………………………………………. 3
Domein E ………………………………………………………………………………… 14
Domein F ………………………………………………………………………………… 17
Domein G ………………………………………………………………………………... 21
Domein H ………………………………………………………………………………... 24
Domein I …………………………………………………………………………………. 34
2
,domein D: Markt
D1: marktvraag
De vraaglijn geeft het negatieve verband tussen prijs en vraag weer. Gaat de prijs
omhoog zal de vraag afnemen.
D2: marktaanbod
De aanbodlijn geeft het positieve verband tussen de prijs en vraag weer. Gaat de
prijs omhoog zal het aanbod toenemen.
als de prijs van een product verandert, vindt er een
verandering langs de lijn plaats. Ook als er een
verandering is in de aangeboden hoeveelheid zal er een
verandering langs de lijn plaatsvinden.
Bij een groter aantal aanbieders zullen er bij dezelfde
prijs minder producten worden aangeboden en
verschuift de lijn naar links.
De aanbodlijn kan ook verschuiven als de kosten van de
productie veranderen of als de overheid heffingen
oplegt.
3
, D3: marktmechanisme
Met het marktmechanisme (ook wel: prijsmechanisme) wordt het vrije spel van vraag
en aanbod bedoeld, waardoor prijzen voor goederen en diensten tot stand komen.
De collectieve vraaglijn geeft het verband weer tussen
de prijs en de gevraagde hoeveelheid. De collectieve
aanbodlijn geeft het verband weer tussen de prijs en de
aangeboden hoeveelheid. In het punt waar de twee
elkaar snijden, komt vraag en aanbod samen. Dit is het
marktevenwicht. Hieruit komt een evenwichtsprijs en
een evenwichtshoeveelheid.
De evenwichtsprijs kan je ook uitrekenen door een
vergelijking te maken:
Qa = 2P – 10
Qv = -P + 35
Je maakt Qa = Qv: 2P – 10 = -P + 35 en dan los je hem op
3P = 45
P = 15 dus de evenwichtsprijs is €15
Om de evenwichtshoeveelheid uit te rekenen vul je in 1 van de formules de
evenwichtsprijs in en dan krijg je daaruit de evenwichtshoeveelheid.
Verandert er 1 van de lijnen, zal er een nieuw evenwicht ontstaan.
Dit is hoe het gaat op de marktvorm: markt van volledige mededinging (ook wel
volkomen concurrentie) genoemd.
4