Studievragen Politiek
Vraag 1
a. Leg uit welke kenmerken de representatieve democratie heeft.
Aan de ene kant zijn er principes en aan de andere kant instituties en procedures.
Principes: 1 Gelijkheid, elke stem is evenveel waard. 2 Volkssoevereiniteit, op een
dagelijkse basis beslissen anderen over ons, maar wij kiezen die mensen. 3 Vrijheid, de
mogelijkheid die je als burger hebt om deel te nemen aan democratie. 4 Rechtsstaat,
overheid en burgers moeten zich aan de wet houden en hebben dezelfde grenzen. 5
Meerderheidsbeginsel, meerderheid beslist maar er wordt ook rekening gehouden met
minderheid. Instituties en procedures: 1 Algemeen kiesrecht, iedereen boven de 18 met
Nederlandse nationaliteit heeft kiesrecht. 2 Vrije, geheime en regelmatige verkiezingen,
je wordt niet gedwongen, niemand hoeft te weten wat je stemt en om de viereneenhalf
jaar zijn er verkiezingen. 3 Recht van vereniging en vergadering, groep of partij op mogen
richten en vervolgens met elkaar mogen praten. 4 Parlement met reële bevoegdheden,
een parlement dat kan tegenspreken. 5 Vrijheid van meningsuiting en godsdienst. 6
Machtenscheiding, de machten moeten elkaar kunnen controleren. 7 Verschillende
politieke partijen, groeperingen die verschillende politieke smaken vertegenwoordigen.
b. Waarom is volgens Marx en Engels democratie onmogelijk in het kapitalisme?
Volgens Marx en Engels is er een grote arbeidersklasse (de onderbouw) en een kleine
kapitaalkrachtige bovenklasse (de bovenbouw). Doordat deze bovenbouw zo rijk is,
hebben ze veel meer middelen om invloed uit te oefenen dan de onderbouw. Marx en
Engels zeggen dat deze sociaaleconomische ongelijkheid ook zorgt voor politieke
ongelijkheid. Daarom vinden zij dat democratie en kapitalisme niet samengaan.
c. In hoeverre vind je Dahls ‘pluralisme’ of Mills ‘machtselite’ terug in de huidige
Nederlandse politiek? Geef hierbij ook concrete voorbeelden.
Dahls pluralisme houdt in dat rivaliserende groepen invloed hebben op de
besluitvorming en elkaar regelmatig afwisselen. Minderheden beslissen samen.
Minderheden verenigen zich in Nederland in een coalitie en deze minderheden beslissen
dan dus samen. Enerzijds vindt dat plaats tussen politieke partijen die elkaar met
verkiezingen afwisselen, anderzijds zijn het toch altijd dezelfde groepen en ligt de macht
vaak bij dezelfde mensen.
Mills spreekt van een machtselite die de belangrijkste beslissingen neemt. Hij ontkent
niet dat er in de middenklasse pluralisme bestaat, maar volgens hem worden de écht
belangrijke dingen in de top besloten. Zo worden niet gecontroleerd en belangrijke
functies worden aan elkaar doorgegeven. Enerzijds hebben we dit niet in Nederland,
omdat het volk de politici kiest. Anderzijds heeft bijvoorbeeld Opstelten zijn baantje
gekregen doordat hij Rutte ooit heeft geholpen. Nederland is een land van lobby’s.
Vraag 1
a. Leg uit welke kenmerken de representatieve democratie heeft.
Aan de ene kant zijn er principes en aan de andere kant instituties en procedures.
Principes: 1 Gelijkheid, elke stem is evenveel waard. 2 Volkssoevereiniteit, op een
dagelijkse basis beslissen anderen over ons, maar wij kiezen die mensen. 3 Vrijheid, de
mogelijkheid die je als burger hebt om deel te nemen aan democratie. 4 Rechtsstaat,
overheid en burgers moeten zich aan de wet houden en hebben dezelfde grenzen. 5
Meerderheidsbeginsel, meerderheid beslist maar er wordt ook rekening gehouden met
minderheid. Instituties en procedures: 1 Algemeen kiesrecht, iedereen boven de 18 met
Nederlandse nationaliteit heeft kiesrecht. 2 Vrije, geheime en regelmatige verkiezingen,
je wordt niet gedwongen, niemand hoeft te weten wat je stemt en om de viereneenhalf
jaar zijn er verkiezingen. 3 Recht van vereniging en vergadering, groep of partij op mogen
richten en vervolgens met elkaar mogen praten. 4 Parlement met reële bevoegdheden,
een parlement dat kan tegenspreken. 5 Vrijheid van meningsuiting en godsdienst. 6
Machtenscheiding, de machten moeten elkaar kunnen controleren. 7 Verschillende
politieke partijen, groeperingen die verschillende politieke smaken vertegenwoordigen.
b. Waarom is volgens Marx en Engels democratie onmogelijk in het kapitalisme?
Volgens Marx en Engels is er een grote arbeidersklasse (de onderbouw) en een kleine
kapitaalkrachtige bovenklasse (de bovenbouw). Doordat deze bovenbouw zo rijk is,
hebben ze veel meer middelen om invloed uit te oefenen dan de onderbouw. Marx en
Engels zeggen dat deze sociaaleconomische ongelijkheid ook zorgt voor politieke
ongelijkheid. Daarom vinden zij dat democratie en kapitalisme niet samengaan.
c. In hoeverre vind je Dahls ‘pluralisme’ of Mills ‘machtselite’ terug in de huidige
Nederlandse politiek? Geef hierbij ook concrete voorbeelden.
Dahls pluralisme houdt in dat rivaliserende groepen invloed hebben op de
besluitvorming en elkaar regelmatig afwisselen. Minderheden beslissen samen.
Minderheden verenigen zich in Nederland in een coalitie en deze minderheden beslissen
dan dus samen. Enerzijds vindt dat plaats tussen politieke partijen die elkaar met
verkiezingen afwisselen, anderzijds zijn het toch altijd dezelfde groepen en ligt de macht
vaak bij dezelfde mensen.
Mills spreekt van een machtselite die de belangrijkste beslissingen neemt. Hij ontkent
niet dat er in de middenklasse pluralisme bestaat, maar volgens hem worden de écht
belangrijke dingen in de top besloten. Zo worden niet gecontroleerd en belangrijke
functies worden aan elkaar doorgegeven. Enerzijds hebben we dit niet in Nederland,
omdat het volk de politici kiest. Anderzijds heeft bijvoorbeeld Opstelten zijn baantje
gekregen doordat hij Rutte ooit heeft geholpen. Nederland is een land van lobby’s.
