Samenwerken in Vakmanschap
Inhoudsopgave
Peritonitis en ileus......................................................................................................................................... 2
Verpleegkundig leiderschap........................................................................................................................... 8
Zelfmanagement........................................................................................................................................... 9
Samenwerken.............................................................................................................................................. 13
Schriftelijke rapportage................................................................................................................................ 15
Zorgplan opstellen....................................................................................................................................... 23
Wet kwaliteit, klachten en geschillen in de zorg........................................................................................... 25
,Peritonitis en ileus
Blz 371-379
Peritonitis
Peritonitis = buikvliesontsteking
- Lokaal: minder ernstig ziek
- Algeheel: ernstig ziektebeeld met hoge koorts
- Ontstekingsreactie ontstaat om ontsteking van ziekteproces in orgaan te begrenzen,
dit mbv infiltraatvorming hard voelbaar op ontstoken plek
- Wanneer infiltraatvorming onvoldoende is om ziekteproces te begrenzen raakt een
groter deel van het peritoneum ontstoken, langzaam ontstaat een algehele peritonitis
- Syndroom van verschijnselen wat bij algehele peritonitis hoort = acute buik
Symptomen bij acute buik
- Scherpe, stekende, continue pijn
Eerste pijnlocatie is locatie van oorzaak ontsteking
Pijn wordt geleidelijk erger bij uitbereiding peritonitis
- Peracute pijn: plotselinge hevige pijn gerelateerd aan oorzaak, zoals een
maagperforatie
- Druk en loslaatpijn: bij druk doet het zieke orgaan pijn, en bij loslating ontstaat pijn
door het terugverende ontstoken buikvlies
- Buikvlies is zeer gevoelig, bij elke beweging (ademen, hoesten, lachen) pijn, ook
vervoerpijn
- Défense musculaire: beweging van buikvlies voorkomen dmv spierspanning,
reflexmatig. Hoe ernstiger peritonitis hoe harder te buik. Dit symptoom kan bij
ouderen en kinderen uitblijven
- Stilliggende darmen (darmparalyse), omdat ook beweging van de darmen pijn
veroorzaakt wanneer darmpassage stilligt is er sprake van een ileus, omdat de
oorzaak een verlamming van de darmen is heet dit een paralystisch ileus
- Algemene ziekteverschijnselen: algehele malaise, anorexie, koorts, versnelde pols
- Dreigende shock: doordat vocht en elektrolyten hopen op in de buikholte en meer
bloedtoevoer naar zieke gebied raakt de rest van het vatenstelsel ondervuld
- Hoge pols dus door dreigende shock en koorts
Verloop peritonitis
- Ontstekingsvocht in buikholte stroomt naar laagstgelegen holtes in liggende
houding zijn dit de holte onder het middenrif (subfrenische holte) en het cavum
douglassi
- Vocht komt in deze holtes door ligging van mesenteria (darmophangbanden) en
ademhalingsbewegingen
- Abcessen kunnen in deze holtes ontstaan
- Subfrenisch abces is door ligging moeilijk vast te stellen
- Abces in cavum douglassi wordt dmv rectaal toucher vastgesteld en gedraineerd
, - Sepsis kan onstaan, 30% overlijdt hieraan
Oorzaken peritonitis
- Hematogene besmetting van peritoneum met bacteriën, komt alleen voor bij
verminderde weerstand
- Ontsteking van orgaan grenzend aan peritoneum
- Perforatie holle organen grenzend aan vrije buikholte, waarbij inhoud orgaan
leegstroomt in peritoneale holte
- Ischemie
Beklemming door volvulus (knoop) of invaginatie (deel van darm schuift in
daaropvolgende deel darm)
Strangulatie = geblokkeerde bloedvoorziening, hierdoor wordt darmwand
necrotisch en doorlaatbaar voor bacteriën
Bloeding in peritoneale holte milt- of leverruptuur, extra-uteriene
zwangerschap
Behandeling peritonitis
- Niets per os
- Geen pijnstillers tot diagnose is gesteld
- Parenteraal antibiotica, vocht, elektrolyten, plasmavervangend vocht
- Spoelen buikholte met zout via laparotomie (lavage)
- Shock voorkomen/bestrijden
- Oorzaak behandelen
- Bij ernstige peritonitis is intensieve begeleiding op de IC noodzakelijk
Ileus
- Stoornis in darmpassage
- Is niet hetzelfde als obstipatie
- Door darmafsluiting, verlamming of overmatige aanspanning darmwandspieren
- Mechanisch ileus: bij darmafsluiting
- Dynamisch/functioneel ileus: bij niet goed bewegen van darm
- Ernstig, kan in korte tijd irreversibel worden, dodelijk
- Subileus: als enige passage nog mogelijk is
- Buikoverzichtsfoto: staande houding gas of vloeistof inspuiten, opgezette darmlissen
zichtbaar
Mechanisch ileus oorzaken
- Ruimte-innemende ziekteprocessen in de darmwand als ontstekingen en darmkanker
- Ziekteprocessen buiten de darm die de darm beknellen als peritoneumverklevingen
na eerder ziekteproces of operatie
- Volvulus (knoop): een darmdeel is gedraaid om zijn ophangband
- Invaginatie: een stuk darm zit klem in het volgende stuk darm
Inhoudsopgave
Peritonitis en ileus......................................................................................................................................... 2
Verpleegkundig leiderschap........................................................................................................................... 8
Zelfmanagement........................................................................................................................................... 9
Samenwerken.............................................................................................................................................. 13
Schriftelijke rapportage................................................................................................................................ 15
Zorgplan opstellen....................................................................................................................................... 23
Wet kwaliteit, klachten en geschillen in de zorg........................................................................................... 25
,Peritonitis en ileus
Blz 371-379
Peritonitis
Peritonitis = buikvliesontsteking
- Lokaal: minder ernstig ziek
- Algeheel: ernstig ziektebeeld met hoge koorts
- Ontstekingsreactie ontstaat om ontsteking van ziekteproces in orgaan te begrenzen,
dit mbv infiltraatvorming hard voelbaar op ontstoken plek
- Wanneer infiltraatvorming onvoldoende is om ziekteproces te begrenzen raakt een
groter deel van het peritoneum ontstoken, langzaam ontstaat een algehele peritonitis
- Syndroom van verschijnselen wat bij algehele peritonitis hoort = acute buik
Symptomen bij acute buik
- Scherpe, stekende, continue pijn
Eerste pijnlocatie is locatie van oorzaak ontsteking
Pijn wordt geleidelijk erger bij uitbereiding peritonitis
- Peracute pijn: plotselinge hevige pijn gerelateerd aan oorzaak, zoals een
maagperforatie
- Druk en loslaatpijn: bij druk doet het zieke orgaan pijn, en bij loslating ontstaat pijn
door het terugverende ontstoken buikvlies
- Buikvlies is zeer gevoelig, bij elke beweging (ademen, hoesten, lachen) pijn, ook
vervoerpijn
- Défense musculaire: beweging van buikvlies voorkomen dmv spierspanning,
reflexmatig. Hoe ernstiger peritonitis hoe harder te buik. Dit symptoom kan bij
ouderen en kinderen uitblijven
- Stilliggende darmen (darmparalyse), omdat ook beweging van de darmen pijn
veroorzaakt wanneer darmpassage stilligt is er sprake van een ileus, omdat de
oorzaak een verlamming van de darmen is heet dit een paralystisch ileus
- Algemene ziekteverschijnselen: algehele malaise, anorexie, koorts, versnelde pols
- Dreigende shock: doordat vocht en elektrolyten hopen op in de buikholte en meer
bloedtoevoer naar zieke gebied raakt de rest van het vatenstelsel ondervuld
- Hoge pols dus door dreigende shock en koorts
Verloop peritonitis
- Ontstekingsvocht in buikholte stroomt naar laagstgelegen holtes in liggende
houding zijn dit de holte onder het middenrif (subfrenische holte) en het cavum
douglassi
- Vocht komt in deze holtes door ligging van mesenteria (darmophangbanden) en
ademhalingsbewegingen
- Abcessen kunnen in deze holtes ontstaan
- Subfrenisch abces is door ligging moeilijk vast te stellen
- Abces in cavum douglassi wordt dmv rectaal toucher vastgesteld en gedraineerd
, - Sepsis kan onstaan, 30% overlijdt hieraan
Oorzaken peritonitis
- Hematogene besmetting van peritoneum met bacteriën, komt alleen voor bij
verminderde weerstand
- Ontsteking van orgaan grenzend aan peritoneum
- Perforatie holle organen grenzend aan vrije buikholte, waarbij inhoud orgaan
leegstroomt in peritoneale holte
- Ischemie
Beklemming door volvulus (knoop) of invaginatie (deel van darm schuift in
daaropvolgende deel darm)
Strangulatie = geblokkeerde bloedvoorziening, hierdoor wordt darmwand
necrotisch en doorlaatbaar voor bacteriën
Bloeding in peritoneale holte milt- of leverruptuur, extra-uteriene
zwangerschap
Behandeling peritonitis
- Niets per os
- Geen pijnstillers tot diagnose is gesteld
- Parenteraal antibiotica, vocht, elektrolyten, plasmavervangend vocht
- Spoelen buikholte met zout via laparotomie (lavage)
- Shock voorkomen/bestrijden
- Oorzaak behandelen
- Bij ernstige peritonitis is intensieve begeleiding op de IC noodzakelijk
Ileus
- Stoornis in darmpassage
- Is niet hetzelfde als obstipatie
- Door darmafsluiting, verlamming of overmatige aanspanning darmwandspieren
- Mechanisch ileus: bij darmafsluiting
- Dynamisch/functioneel ileus: bij niet goed bewegen van darm
- Ernstig, kan in korte tijd irreversibel worden, dodelijk
- Subileus: als enige passage nog mogelijk is
- Buikoverzichtsfoto: staande houding gas of vloeistof inspuiten, opgezette darmlissen
zichtbaar
Mechanisch ileus oorzaken
- Ruimte-innemende ziekteprocessen in de darmwand als ontstekingen en darmkanker
- Ziekteprocessen buiten de darm die de darm beknellen als peritoneumverklevingen
na eerder ziekteproces of operatie
- Volvulus (knoop): een darmdeel is gedraaid om zijn ophangband
- Invaginatie: een stuk darm zit klem in het volgende stuk darm
