Hoofdstuk 12
Als je in de structuurformule van een molecuul alle valentie-elektronen tekent, krijg je de
lewisstrctuur. Wanneer deze in paren voorkomen het dat een elektronenpaar. Het
gemeenschappelijke elektronenpaar is het bindendelektronenpaar wat je weergeeft met
een streepje. De niet-bindende of vrije elektronenparen geef je weer met stipjes. In
sommige gevallen kan bij een centraal P-, N- of S-atoom het aantal omringende elektronen
groter zijn dan acht = uitgebreid octet. Een radicaal is een deeltje waarbij er een los
elektron om het atoom heen zit, in plaats van een paar. Deze reageren heel snel, om zo aan
de octetregel te kunnen voldoen. In een lewisstructuur hebben sommige atomen meer
elektronen dan het oorspronkelijk aantal valentie elektronen. Hierbij ontstaat een formele
lading.
Soorten bindingen:
- Polaire atoombinding: hierbij bevindt het elektronenpaar in de atoombinding dichter
bij het ene dan bij het andere atoom. HIerdoor ontstaat een partiële lading.
- Vanderwaalsbinding: Onderlinge aantrekkingskracht (vanderwaalskracht) tussen
moleculen.
- Waterstofbruggen: Binding tussen OH- en/of NH-groepen, naast de
vanderwaalsbinding. Een N- of O-atoom oefent een aantrekkingskracht op het
H-atoom van een ander molecuul. Het kookpunt is hierdoor hoger en vaak zijn deze
stoffen goed oplosbaar in water.
De VESPR methode is een manier om de ruimtelijke bouw van een molecuul te voorspellen
met behulp van de lewisstrctuur. Hierbij maak je gebruik van het feit dat zowel bindende als
vrije elektronenparen elkaar afstoten en dus zo ver mogelijk van elkaar af zitten. Je bepaalt
hierbij het omringingsgetal van het centrale atoom, de som van het aantal atomen dat
direct aan het centrale atoom is gebonden en het aantal vrije elektronenparen van het
atoom.
Omringingsgetal 2 = linear → 180 graden bindingshoeken
Omringingsgetal 3 = plat vlak → 120 graden bindingshoeken
Omringingsgetal 4 = tetraéder → 109 graden bindingshoeken
Moleculen die een partiële lading hebben door polaire atoombindingen heten dipolen.
Wanneer deze een binding aan gaan met andere dipolen ontstaat een
dipool-dipoolbinding.
Een molecuul of ion waarbij je meerde lewisstructuren kan tekenen heeft mesomerie. De
verschillende structuren heten de grensstructuren.
Een reactiemechanisme is een beschrijving van het verloop van een reactie in meerdere
stappen.
Als je in de structuurformule van een molecuul alle valentie-elektronen tekent, krijg je de
lewisstrctuur. Wanneer deze in paren voorkomen het dat een elektronenpaar. Het
gemeenschappelijke elektronenpaar is het bindendelektronenpaar wat je weergeeft met
een streepje. De niet-bindende of vrije elektronenparen geef je weer met stipjes. In
sommige gevallen kan bij een centraal P-, N- of S-atoom het aantal omringende elektronen
groter zijn dan acht = uitgebreid octet. Een radicaal is een deeltje waarbij er een los
elektron om het atoom heen zit, in plaats van een paar. Deze reageren heel snel, om zo aan
de octetregel te kunnen voldoen. In een lewisstructuur hebben sommige atomen meer
elektronen dan het oorspronkelijk aantal valentie elektronen. Hierbij ontstaat een formele
lading.
Soorten bindingen:
- Polaire atoombinding: hierbij bevindt het elektronenpaar in de atoombinding dichter
bij het ene dan bij het andere atoom. HIerdoor ontstaat een partiële lading.
- Vanderwaalsbinding: Onderlinge aantrekkingskracht (vanderwaalskracht) tussen
moleculen.
- Waterstofbruggen: Binding tussen OH- en/of NH-groepen, naast de
vanderwaalsbinding. Een N- of O-atoom oefent een aantrekkingskracht op het
H-atoom van een ander molecuul. Het kookpunt is hierdoor hoger en vaak zijn deze
stoffen goed oplosbaar in water.
De VESPR methode is een manier om de ruimtelijke bouw van een molecuul te voorspellen
met behulp van de lewisstrctuur. Hierbij maak je gebruik van het feit dat zowel bindende als
vrije elektronenparen elkaar afstoten en dus zo ver mogelijk van elkaar af zitten. Je bepaalt
hierbij het omringingsgetal van het centrale atoom, de som van het aantal atomen dat
direct aan het centrale atoom is gebonden en het aantal vrije elektronenparen van het
atoom.
Omringingsgetal 2 = linear → 180 graden bindingshoeken
Omringingsgetal 3 = plat vlak → 120 graden bindingshoeken
Omringingsgetal 4 = tetraéder → 109 graden bindingshoeken
Moleculen die een partiële lading hebben door polaire atoombindingen heten dipolen.
Wanneer deze een binding aan gaan met andere dipolen ontstaat een
dipool-dipoolbinding.
Een molecuul of ion waarbij je meerde lewisstructuren kan tekenen heeft mesomerie. De
verschillende structuren heten de grensstructuren.
Een reactiemechanisme is een beschrijving van het verloop van een reactie in meerdere
stappen.
