Hoorcolleges Communicatie, Cognitie en Begrijpelijkheid

Communicatie, cognitie en begrijpelijkheid – Hoorcolleges

Hoorcollege 1 – 8 september 2016

Parenthese  onnodige informatie, het invoegen van een gedachte in de zinsbouw ter
verduidelijking of aanvulling van de gedachte
Self-repair  zin beginnen en halverwege denken dat je het op een betere manier kunt
zeggen
Fillers  bijvoorbeeld “like”

Fillers en self-repair kom je veel tegen in gesproken taal, maar minder in geschreven taal.

Problemen in begrijpelijkheid worden veroorzaakt doordat we geen coherentiemodel
kunnen maken. Het maken van zo’n model is een voorwaarde voor begrip.

Het gebruik van ontkenningen maakt linguïstische input moeilijker om te verwerken.

Probleem met begrijpelijkheid kan veroorzaakt worden door ambiguïteit van woorden. Het
is dan niet meteen duidelijk wat woorden betekenen.

Ambiguïteit
 Construction-integration model (Kintsch & van Dijk, 1978)
 Begrip in twee fasen
o Activatie van alle mogelijke betekenissen  construction
o Keuze voor beste optie  integration
 Context
 Voorkennis

Wat is taalbegrip?
 Bouwen van een coherent situatiemodel (van Dijk & Kintsch, 1983)
 We begrijpen taal door representaties te maken op drie verschillende niveaus:
o Surface structure  syntax
 Kort geactiveerd
o Text base  proposities
 Ideeën in tekst
o Situatiemodel  mentale representatie
 Netwerk van ideeën
 Voorkennis uit lange termijn geheugen (LTM)
 Bij een mentale representatie activeren we meer dan alleen wat in de
tekst staat

Voorkennis
 Kennis van de wereld
 Linguïstische cues
o Plaats van woorden
o Het gebruik van een bepaald of onbepaald lidwoord (‘de man’ vs. ‘een man’)
 Genre