Aardrijkskunde: Hoofdstuk 3
§1 Tsjechië
Kernregio’s, groeilanden en achterblijvers
Noord-Amerika, Europa en Japan zijn centrumregio’s die wereldeconomie aanvoeren. Sommige
opkomende economische regio’s zoals Azië en Latijns-Amerika maken sprong naar moderne
industriële samenleving (China, India en Brazilië); beroepsbevolking in deze transitielanden groeit
vooral in de industriële sector
Afrika volgt deze economische ontwikkeling op afstand:
- beroepsbevolking zit nog vooral in de landbouw
- mijnbouw ontwikkelt zich snel door industrielanden die delfstoffen nodig hebben
Landen met weinig hulpbronnen en een snel groeiende bevolking blijven vaak achter in deze
economische ontwikkeling en blijven daarom in de periferie (Egypte)
Opkomende economische landen hebben een concurrentievoordelen tegenover welvarende landen:
- lage productiekosten
- lage lonen
=> daar komt nog boven dat de/het:
- infrastructuur verbeterd
- onderwijs verbeterd
Voorbeeld hiervan is de concurrentie tussen Duitsland en Tsjechië: deze toenemende concurrentie
zorgt voor oplopende druk bij Duitsland om de arbeidskosten laag te houden
=> oplossingen voor kernlanden om deze concurrentie tegen te gaan is:
- innovatie in de industrie en diensten
- duurzame productieprocessen
Globalisering en ongelijkheid
Globalisering leidt tot:
- integratie tussen landen en culturen
- toenemende concurrentie tussen gebieden en mensen
=> komt door ongelijke verdeling tussen macht, hulpbronnen en voorzieningen
Onderscheid tussen sociale en regionale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid: ongelijke verdeling van macht, status, invloed en geld over verschillende
bevolkingsgroepen
=> voorbeelden:
- ondernemers (entrepreneurs) in een land kunnen dankzij hun ondernemerszin tot grote welstand
komen waardoor het overige deel van de bevolking achterblijft
- bepaalde groep uit een land kan beschikken over sociale, politieke en economische netwerken en
kan hun kinderen naar goede scholen sturen
- vrouwen die huishouden doen hebben inkomensachterstand; in Derde Wereld heeft men ook nog
weinig toegang tot drinkwater, irrigatiewater, medische, sanitaire en overheidsvoorzieningen
- ook kan godsdienst of etnische redenen zorgen voor sociale ongelijkheid
Regionale ongelijkheid: ongelijke verdeling van schaarse maatschappelijke goederen, dit kan leiden
tot stromen van migranten, goederen en diensten
=> voorbeelden:
- migratie: mensen gaan van periferie naar kerngebieden voor betere voorzieningen, bv. werk
- kan ook andersom: maatschappelijke goederen worden van kerngebieden naar periferie gebracht
§1 Tsjechië
Kernregio’s, groeilanden en achterblijvers
Noord-Amerika, Europa en Japan zijn centrumregio’s die wereldeconomie aanvoeren. Sommige
opkomende economische regio’s zoals Azië en Latijns-Amerika maken sprong naar moderne
industriële samenleving (China, India en Brazilië); beroepsbevolking in deze transitielanden groeit
vooral in de industriële sector
Afrika volgt deze economische ontwikkeling op afstand:
- beroepsbevolking zit nog vooral in de landbouw
- mijnbouw ontwikkelt zich snel door industrielanden die delfstoffen nodig hebben
Landen met weinig hulpbronnen en een snel groeiende bevolking blijven vaak achter in deze
economische ontwikkeling en blijven daarom in de periferie (Egypte)
Opkomende economische landen hebben een concurrentievoordelen tegenover welvarende landen:
- lage productiekosten
- lage lonen
=> daar komt nog boven dat de/het:
- infrastructuur verbeterd
- onderwijs verbeterd
Voorbeeld hiervan is de concurrentie tussen Duitsland en Tsjechië: deze toenemende concurrentie
zorgt voor oplopende druk bij Duitsland om de arbeidskosten laag te houden
=> oplossingen voor kernlanden om deze concurrentie tegen te gaan is:
- innovatie in de industrie en diensten
- duurzame productieprocessen
Globalisering en ongelijkheid
Globalisering leidt tot:
- integratie tussen landen en culturen
- toenemende concurrentie tussen gebieden en mensen
=> komt door ongelijke verdeling tussen macht, hulpbronnen en voorzieningen
Onderscheid tussen sociale en regionale ongelijkheid
Sociale ongelijkheid: ongelijke verdeling van macht, status, invloed en geld over verschillende
bevolkingsgroepen
=> voorbeelden:
- ondernemers (entrepreneurs) in een land kunnen dankzij hun ondernemerszin tot grote welstand
komen waardoor het overige deel van de bevolking achterblijft
- bepaalde groep uit een land kan beschikken over sociale, politieke en economische netwerken en
kan hun kinderen naar goede scholen sturen
- vrouwen die huishouden doen hebben inkomensachterstand; in Derde Wereld heeft men ook nog
weinig toegang tot drinkwater, irrigatiewater, medische, sanitaire en overheidsvoorzieningen
- ook kan godsdienst of etnische redenen zorgen voor sociale ongelijkheid
Regionale ongelijkheid: ongelijke verdeling van schaarse maatschappelijke goederen, dit kan leiden
tot stromen van migranten, goederen en diensten
=> voorbeelden:
- migratie: mensen gaan van periferie naar kerngebieden voor betere voorzieningen, bv. werk
- kan ook andersom: maatschappelijke goederen worden van kerngebieden naar periferie gebracht
