Samenvatting blokboek Oncologie
Hoorcolleges
1.2 Wat is kanker?
Alle soorten kanker hebben 1 eigenschap gemeen: een ongecontroleerde deling van
lichaamscellen. Ons lichaam is opgebouwd uit miljarden bouwstenen: de cellen. Ons lichaam
maakt steeds nieuwe cellen. Zo kan het lichaam groeien en beschadigde en oude cellen
vervangen.
Nieuwe cellen ontstaan door celdeling. Uit 1 cel ontstaan 2 nieuwe cellen, uit deze 2 cellen
ontstaan er 4, dan 8, enzovoort.
In elke cel zit informatie die bepaalt wanneer de cel moet gaan delen en daar weer mee
moet stoppen. Deze informatie zit in de kern van elke lichaamscel. Het wordt doorgegeven
van ouder op kind. Dit erfelijk materiaal heet DNA. DNA bevat verschillende stukjes
informatie die genen worden genoemd.
Ongecontroleerde celdeling
Elke dag zijn er miljoenen celdelingen in het lichaam. Tijdens al die celdelingen kan er iets
mis gaan door toeval, maar ook door schadelijke invloeden. Bijvoorbeeld door roken of te
veel zonlicht. Meestal zorgen reparatiegenen voor herstel van de schade.
Soms werkt dat beschermingssysteem niet. De genen die de deling van een cel regelen,
maken dan fouten. Bij een aantal fouten in dezelfde cel, gaat die cel zich ongecontroleerd
delen. Zo ontstaat er kanker.
Goedaardig tumor: Benigne
- Expansieve groei
- Geen metastasering
- Rustig microscopisch beeld
- Meestal niet levensbedreigend
Kwaadaardig tumor: Maligne
- Infiltrerende en destructieve groei
- Metastase
- Onrustig beeld
- Leidt onbehandeld tot de dood
Laaggradig maligne, lokaal agressief
- Variërende groei
- Lokaal invasief (infiltrerend)
- Beperkt metastasen
- Overleving goed, mogelijk wel lokaal recidief (terugval)
Lymfogene metastasering: hier ontstaat vaak metastase in de lymfeklieren. Bv bij
borstkanker onder de oksel.
Hematogene metastasering: vormen de uitzaaiingen zich vaak in het eerstvolgende
doorstroomde orgaan. Voor de darmen is dit de lever, voor andere organen meestal de
longen.
Hoorcolleges
1.2 Wat is kanker?
Alle soorten kanker hebben 1 eigenschap gemeen: een ongecontroleerde deling van
lichaamscellen. Ons lichaam is opgebouwd uit miljarden bouwstenen: de cellen. Ons lichaam
maakt steeds nieuwe cellen. Zo kan het lichaam groeien en beschadigde en oude cellen
vervangen.
Nieuwe cellen ontstaan door celdeling. Uit 1 cel ontstaan 2 nieuwe cellen, uit deze 2 cellen
ontstaan er 4, dan 8, enzovoort.
In elke cel zit informatie die bepaalt wanneer de cel moet gaan delen en daar weer mee
moet stoppen. Deze informatie zit in de kern van elke lichaamscel. Het wordt doorgegeven
van ouder op kind. Dit erfelijk materiaal heet DNA. DNA bevat verschillende stukjes
informatie die genen worden genoemd.
Ongecontroleerde celdeling
Elke dag zijn er miljoenen celdelingen in het lichaam. Tijdens al die celdelingen kan er iets
mis gaan door toeval, maar ook door schadelijke invloeden. Bijvoorbeeld door roken of te
veel zonlicht. Meestal zorgen reparatiegenen voor herstel van de schade.
Soms werkt dat beschermingssysteem niet. De genen die de deling van een cel regelen,
maken dan fouten. Bij een aantal fouten in dezelfde cel, gaat die cel zich ongecontroleerd
delen. Zo ontstaat er kanker.
Goedaardig tumor: Benigne
- Expansieve groei
- Geen metastasering
- Rustig microscopisch beeld
- Meestal niet levensbedreigend
Kwaadaardig tumor: Maligne
- Infiltrerende en destructieve groei
- Metastase
- Onrustig beeld
- Leidt onbehandeld tot de dood
Laaggradig maligne, lokaal agressief
- Variërende groei
- Lokaal invasief (infiltrerend)
- Beperkt metastasen
- Overleving goed, mogelijk wel lokaal recidief (terugval)
Lymfogene metastasering: hier ontstaat vaak metastase in de lymfeklieren. Bv bij
borstkanker onder de oksel.
Hematogene metastasering: vormen de uitzaaiingen zich vaak in het eerstvolgende
doorstroomde orgaan. Voor de darmen is dit de lever, voor andere organen meestal de
longen.
