1. Wat is de procedure bij gedwongen opname?
- onvrijwillige opname
Gedwongen opname
Een gedwongen opname is alleen mogelijk als het echt niet anders kan. Er is sprake van gevaar voor
de persoon zelf of voor anderen, en de opname is de enige manier om dat gevaar op te heffen. Een
gedwongen opname gebeurt op grond een inbewaringstelling (bij acuut gevaar) of rechterlijke
machtiging (in andere situaties). Tijdens een gedwongen mag de instelling alleen verlaten worden
als daarvoor toestemming is gegeven. Basisvrijheden blijven behouden, zoals het recht om bezoek te
ontvangen. Tijdens een gedwongen opname heeft men recht op zorg die aansluit bij de wensen en
de behoeften.
Gevaar:
- Betrokkenen van het leven zal beroven/letsel toebrengen
- Maatschappelijk ten gronde zou gaan
- Zichzelf verwaarlozen
- gevaar dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie bij anderen zal oproepen.
IBS (inbewaringstelling)
een IBS is een spoedmaatregel om iemand gedwongen op te nemen in een instelling. Dit kan alleen
als er echt geen andere oplossing is. Aanleiding voor een ibs is een acuut gevaarlijke situatie als
gevolg van een ‘stoornis van de geestesvermogens’. De cliënt zelf wil opname. Een IBS is alleen
mogelijk in een noodsituatie: gevaar voor zichzelf of voor anderen. Een IBS is een spoedmaatregel.
Het gevaar is zo dreigend dat de procedure voor een voorlopige rechterlijke machtiging te lang zou
duren. De burgemeester beslist over een IBS. Hij bekijkt daarvoor de geneeskundige verklaring.
Nog niet in instelling: Politie Crisisdienst GGZ (geestelijke verwardheid) beoordeling door arts
IBS nodig? Dan maakt deze de geneeskundige verklaring Burgemeester; als hij vindt dat IBS
nodig is vult hij ‘beschikking van de burgemeester inhoudende een last tot inbewaringstelling’ in.
burgemeester moet 24u nadat de ‘last tot IBS’ is afgegeven een advocaat regelen voor cliënt
Als de cliënt al in een instelling zit, dan beoordeelt de geneesheer-directeur of een IBS nodig is.
Bij een geneeskundige verklaring worden drie vragen beantwoord:
- is de cliënt acuut gevaarlijk voor zichzelf, anderen of voor zijn omgeving?
- is het gevaar een gevolg van ‘een stoornis van de geestesvermogens’?
- is een opname in een instelling echt nodig om het gevaar weg te nemen?
3 x ja + cliënte wil niet opgenomen worden geneeskundige verklaring opstellen.
Als de burgemeester IBS afgeeft, dan informeert hij de echtgenoot. Na afgifte van een IBS wordt de
cliënt binnen 24 uur naar een instelling gebracht (een instelling met Bopz erkenning). Als de cliënt
weigert om mee te gaan, mogen de hulpverleners en de politieagenten hem vastpakken en dwingen
om mee te gaan. Eventueel rustgevende medicatie of handboeien. De politie en hulpverleners
mogen de cliënt ‘aan zijn lichaam’ fouilleren en gevaarlijke voorwerpen afnemen. In de instelling kan
de cliënt op een gesloten afdeling terecht komen. De cliënt is nu gedwongen opgenomen en mag de
instelling alleen verlaten met toestemming van de behandelaar. De burgemeester bepaalt niet of de
cliënt daar moet blijven. Dat doet de officier van justitie en eventueel de rechter. Als de officier vindt
dat de cliënt niet langer gedwongen opgenomen hoeft te blijven, dan mag hij direct gaan. De rechter
wordt er dan niet bij betrokken. De officier van justitie kan ook vinden dat de cliënt langer in de
instelling moet blijven. Dat mag hij echter niet zelf beslissen. De rechter beslist dit.
De cliënt heeft rechts op een advocaat. De Raad voor Rechtsbijstand wijst een advocaat toe. Dit is
gratis.
- onvrijwillige opname
Gedwongen opname
Een gedwongen opname is alleen mogelijk als het echt niet anders kan. Er is sprake van gevaar voor
de persoon zelf of voor anderen, en de opname is de enige manier om dat gevaar op te heffen. Een
gedwongen opname gebeurt op grond een inbewaringstelling (bij acuut gevaar) of rechterlijke
machtiging (in andere situaties). Tijdens een gedwongen mag de instelling alleen verlaten worden
als daarvoor toestemming is gegeven. Basisvrijheden blijven behouden, zoals het recht om bezoek te
ontvangen. Tijdens een gedwongen opname heeft men recht op zorg die aansluit bij de wensen en
de behoeften.
Gevaar:
- Betrokkenen van het leven zal beroven/letsel toebrengen
- Maatschappelijk ten gronde zou gaan
- Zichzelf verwaarlozen
- gevaar dat betrokkene met hinderlijk gedrag agressie bij anderen zal oproepen.
IBS (inbewaringstelling)
een IBS is een spoedmaatregel om iemand gedwongen op te nemen in een instelling. Dit kan alleen
als er echt geen andere oplossing is. Aanleiding voor een ibs is een acuut gevaarlijke situatie als
gevolg van een ‘stoornis van de geestesvermogens’. De cliënt zelf wil opname. Een IBS is alleen
mogelijk in een noodsituatie: gevaar voor zichzelf of voor anderen. Een IBS is een spoedmaatregel.
Het gevaar is zo dreigend dat de procedure voor een voorlopige rechterlijke machtiging te lang zou
duren. De burgemeester beslist over een IBS. Hij bekijkt daarvoor de geneeskundige verklaring.
Nog niet in instelling: Politie Crisisdienst GGZ (geestelijke verwardheid) beoordeling door arts
IBS nodig? Dan maakt deze de geneeskundige verklaring Burgemeester; als hij vindt dat IBS
nodig is vult hij ‘beschikking van de burgemeester inhoudende een last tot inbewaringstelling’ in.
burgemeester moet 24u nadat de ‘last tot IBS’ is afgegeven een advocaat regelen voor cliënt
Als de cliënt al in een instelling zit, dan beoordeelt de geneesheer-directeur of een IBS nodig is.
Bij een geneeskundige verklaring worden drie vragen beantwoord:
- is de cliënt acuut gevaarlijk voor zichzelf, anderen of voor zijn omgeving?
- is het gevaar een gevolg van ‘een stoornis van de geestesvermogens’?
- is een opname in een instelling echt nodig om het gevaar weg te nemen?
3 x ja + cliënte wil niet opgenomen worden geneeskundige verklaring opstellen.
Als de burgemeester IBS afgeeft, dan informeert hij de echtgenoot. Na afgifte van een IBS wordt de
cliënt binnen 24 uur naar een instelling gebracht (een instelling met Bopz erkenning). Als de cliënt
weigert om mee te gaan, mogen de hulpverleners en de politieagenten hem vastpakken en dwingen
om mee te gaan. Eventueel rustgevende medicatie of handboeien. De politie en hulpverleners
mogen de cliënt ‘aan zijn lichaam’ fouilleren en gevaarlijke voorwerpen afnemen. In de instelling kan
de cliënt op een gesloten afdeling terecht komen. De cliënt is nu gedwongen opgenomen en mag de
instelling alleen verlaten met toestemming van de behandelaar. De burgemeester bepaalt niet of de
cliënt daar moet blijven. Dat doet de officier van justitie en eventueel de rechter. Als de officier vindt
dat de cliënt niet langer gedwongen opgenomen hoeft te blijven, dan mag hij direct gaan. De rechter
wordt er dan niet bij betrokken. De officier van justitie kan ook vinden dat de cliënt langer in de
instelling moet blijven. Dat mag hij echter niet zelf beslissen. De rechter beslist dit.
De cliënt heeft rechts op een advocaat. De Raad voor Rechtsbijstand wijst een advocaat toe. Dit is
gratis.
