OPVOEDEN VOOR BEGINNERS
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1 – Feiten en meningen .................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2 – Zindelijkheid ................................................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 3 – Slapen........................................................................................................................................................................... 5
Hoofstuk 4 – Voeding .......................................................................................................................................................................... 6
Hoofstuk 5 – Huilen ............................................................................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 6 – Besluit ........................................................................................................................................................................ 10
, Hoofdstuk 1 – Feiten en meningen
Geschiedenis van het opvoedingsadvies
Het hoort nou eenmaal bij opvoeden dat problemen niet makkelijk op te lossen zijn, men kan hier vaak wel goede raad bij
gebruiken. Dit zal vroeger niet veel anders zijn geweest.
→ Tegenwoordig zijn ouder minder goed voorbereid zijn op het opvoeden dan de ouders van vroeger: vroeger zorgden jonge
kinderen al voor hun broertjes en zusjes waardoor ze al ervaring op deden.
→ Vroeger voedde men op volgens religieuze standaarden en ging met niet naar een professional voor hulp bij het opvoeden.
→ In het Westen is deze situatie de laatste honderden jaren heel langzaam verandert: eeuwenlang waren er maar een paar
schriftelijke bronnen zoals de bijbel en klassieke boeken. Toen mensen beter konden lezen en de boekdrukkunst kwam, nam
het aantal boeken over de verzorging en opvoeding van kinderen toe.
→ Ondanks er veel diversiteit was in boeken, werden er wel een aantal trends onderscheiden. Deze waren vaak gerelateerd
aan bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen, zoals het slaan van de kinderen vroeger wat nu niet meer gebruikelijk is of
het inbakeren van baby’s dat weer in opkomst is.
Methoden van onderzoek
Je zou denken dat wetenschappelijk onderzoek antwoord biedt op bijna alle opvoedingsvragen. Maar is het zo makkelijk om
onderzoek te doen naar opvoeding?
→ Goed onderzoek doen op pedagogisch terrein is niet zo makkelijk om de volgende redenen:
1. Het is niet gemakkelijk om een nep behandeling te verzinnen voor de controlegroep van een RCT.
- Bij een Randomized Controlled Trial (RCT) wordt de onderzoeksgroep in tweeën verdeeld waarbij de ene groep
de behandeling krijgt en de andere groep een nep-behandeling (de controlegroep)
2. Ouders kunnen niet niet opvoeden waardoor het maken van een controlegroep moeilijk is.
→ Vaak zal het er dus op neerkomen dat men twee verschillende behandelingen vergelijkt en niet een behandeling
met geen behandeling.
3. Ouders staan meestal niet neutraal tegenover een behandeling, zij voelen zich op voorhand meer aangetrokken tot
een bepaalde aanpak wat scheve onderzoeksuitkomsten geeft.
4. Ouders zijn eerder geneigd om bij tegenslagen een bepaalde aanpak te onderbreken of zelfs te staken wat scheve
onderzoeksuitkomsten geeft.
5. Ouderrapportage is niet geheel betrouwbaar.
6. Een RCT kan niet blind of dubbelblind uitgevoerd worden.
- Een dubbelblind onderzoek houdt in dat zowel de onderzoekers als de participant niet weet in welke groep de
participant zich bevindt.
7. Onderzoekers zijn het vaak oneens over de succescriteria. Want wanneer spreek je van een succes? Is het een succes
als het een probleem verminderd of moet het probleem verdwenen zijn?
→ Er zijn ook nog wel andere manieren om objectief onderzoek te doen zoals epidemiologisch onderzoek. Men is alleen heel
erg voorzichtig bij het leggen van verbanden bij dit soort onderzoeken.
Stromingen
Het doen van wetenschappelijk onderzoek naar opvoedingen is dus erg lastig waardoor het meeste opvoedingsadvies
gebaseerd is op ongefundeerde meningen en overtuigingen. Zo waren een lange tijd de adviezen gebaseerd op het
behaviorisme en de psychoanalyse.
De grondlegger van het behaviorisme is John Watson. Hij heeft zich laten inspireren door Pavlov die aangetoond had dat
dieren gemakkelijk de associatie leggen tussen twee dingen of handelingen onder de voorwaarde dat ze regelmatig
voorkomen.
→ Watson meende dat dit leerproces ook bij mensen een voorname rol speelde en dat allerlei gewoonten en gedragingen op
deze wijze in de vroege jeugd aangeleerd zijn. Watson meende dat mensen ook op een andere manier leerde, namelijk door
beloningen. Wanneer de handeling van een kind gevolgd wordt door iets dat het kind prettig vindt, zal het kind deze handeling
gaan herhalen.
→ Watson onderstreepte in zijn opvoedingsboek het enorme belang van vroege jeugdervaringen en de onomkeerbare
gevolgen ervan. Ook pleitte hij voor de schadelijkheid van moederliefde. Kinderen moesten zo min mogelijk geknuffeld worden
INHOUDSOPGAVE
Hoofdstuk 1 – Feiten en meningen .................................................................................................................................................... 2
Hoofdstuk 2 – Zindelijkheid ................................................................................................................................................................ 3
Hoofdstuk 3 – Slapen........................................................................................................................................................................... 5
Hoofstuk 4 – Voeding .......................................................................................................................................................................... 6
Hoofstuk 5 – Huilen ............................................................................................................................................................................. 8
Hoofdstuk 6 – Besluit ........................................................................................................................................................................ 10
, Hoofdstuk 1 – Feiten en meningen
Geschiedenis van het opvoedingsadvies
Het hoort nou eenmaal bij opvoeden dat problemen niet makkelijk op te lossen zijn, men kan hier vaak wel goede raad bij
gebruiken. Dit zal vroeger niet veel anders zijn geweest.
→ Tegenwoordig zijn ouder minder goed voorbereid zijn op het opvoeden dan de ouders van vroeger: vroeger zorgden jonge
kinderen al voor hun broertjes en zusjes waardoor ze al ervaring op deden.
→ Vroeger voedde men op volgens religieuze standaarden en ging met niet naar een professional voor hulp bij het opvoeden.
→ In het Westen is deze situatie de laatste honderden jaren heel langzaam verandert: eeuwenlang waren er maar een paar
schriftelijke bronnen zoals de bijbel en klassieke boeken. Toen mensen beter konden lezen en de boekdrukkunst kwam, nam
het aantal boeken over de verzorging en opvoeding van kinderen toe.
→ Ondanks er veel diversiteit was in boeken, werden er wel een aantal trends onderscheiden. Deze waren vaak gerelateerd
aan bepaalde maatschappelijke ontwikkelingen, zoals het slaan van de kinderen vroeger wat nu niet meer gebruikelijk is of
het inbakeren van baby’s dat weer in opkomst is.
Methoden van onderzoek
Je zou denken dat wetenschappelijk onderzoek antwoord biedt op bijna alle opvoedingsvragen. Maar is het zo makkelijk om
onderzoek te doen naar opvoeding?
→ Goed onderzoek doen op pedagogisch terrein is niet zo makkelijk om de volgende redenen:
1. Het is niet gemakkelijk om een nep behandeling te verzinnen voor de controlegroep van een RCT.
- Bij een Randomized Controlled Trial (RCT) wordt de onderzoeksgroep in tweeën verdeeld waarbij de ene groep
de behandeling krijgt en de andere groep een nep-behandeling (de controlegroep)
2. Ouders kunnen niet niet opvoeden waardoor het maken van een controlegroep moeilijk is.
→ Vaak zal het er dus op neerkomen dat men twee verschillende behandelingen vergelijkt en niet een behandeling
met geen behandeling.
3. Ouders staan meestal niet neutraal tegenover een behandeling, zij voelen zich op voorhand meer aangetrokken tot
een bepaalde aanpak wat scheve onderzoeksuitkomsten geeft.
4. Ouders zijn eerder geneigd om bij tegenslagen een bepaalde aanpak te onderbreken of zelfs te staken wat scheve
onderzoeksuitkomsten geeft.
5. Ouderrapportage is niet geheel betrouwbaar.
6. Een RCT kan niet blind of dubbelblind uitgevoerd worden.
- Een dubbelblind onderzoek houdt in dat zowel de onderzoekers als de participant niet weet in welke groep de
participant zich bevindt.
7. Onderzoekers zijn het vaak oneens over de succescriteria. Want wanneer spreek je van een succes? Is het een succes
als het een probleem verminderd of moet het probleem verdwenen zijn?
→ Er zijn ook nog wel andere manieren om objectief onderzoek te doen zoals epidemiologisch onderzoek. Men is alleen heel
erg voorzichtig bij het leggen van verbanden bij dit soort onderzoeken.
Stromingen
Het doen van wetenschappelijk onderzoek naar opvoedingen is dus erg lastig waardoor het meeste opvoedingsadvies
gebaseerd is op ongefundeerde meningen en overtuigingen. Zo waren een lange tijd de adviezen gebaseerd op het
behaviorisme en de psychoanalyse.
De grondlegger van het behaviorisme is John Watson. Hij heeft zich laten inspireren door Pavlov die aangetoond had dat
dieren gemakkelijk de associatie leggen tussen twee dingen of handelingen onder de voorwaarde dat ze regelmatig
voorkomen.
→ Watson meende dat dit leerproces ook bij mensen een voorname rol speelde en dat allerlei gewoonten en gedragingen op
deze wijze in de vroege jeugd aangeleerd zijn. Watson meende dat mensen ook op een andere manier leerde, namelijk door
beloningen. Wanneer de handeling van een kind gevolgd wordt door iets dat het kind prettig vindt, zal het kind deze handeling
gaan herhalen.
→ Watson onderstreepte in zijn opvoedingsboek het enorme belang van vroege jeugdervaringen en de onomkeerbare
gevolgen ervan. Ook pleitte hij voor de schadelijkheid van moederliefde. Kinderen moesten zo min mogelijk geknuffeld worden
