Samenvatting Burgerlijk recht - H17 vermogensrecht nrs. 468-520

Burgerlijk recht – Zwaartepunten van het vermogensrecht nrs. 468-549
Rechtsgevolgen overeenkomst:
 Partijafspraak  hetgeen de partijen hebben afgesproken
 Pacta sunt servanda  partijen zijn gebonden aan wat ze overeengekomen zijn
 Art. 6:248 BW: overeenkomst heeft niet alleen de door partijen overeengekomen
rechtsgevolgen, maar ook die welke naar de aard van de ovk voortvloeien uit:
o Wet
o Gewoonte
o Eisen van redelijkheid en bilijkheid
 Art. 6:2 BW: schuldeiser en schuldenaar gedragen zich jegens elkaar
overeenkomstig de eisen van redelijkheid en bilijkheid
Inhoud partijafspraak
Taalkundige uitleg is te beperkt:
 Taal is alleen de begrijpen in de context  pas wanneer er twijfel is over de
betekenis realiseert men dat er interpretatie nodig is
 Haviltex-arrest:
o Overeenkomst mag niet worden beoordeeld op grond van louter taalkundige
uitleg
o Het komt aan op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden
redelijkerwijs aan bepalingen mochten toekennen
o Belangen die meespelen:
 Maatschappelijke achtergrond partijen
 Rechtskennis partijen
Uitleg en vertrouwensleer:
 Art. 3:35 BW: iemand mag aan zijn verklaring worden gehouden zoals de
wederpartij deze heeft opgevat
 Bunde-Erckens: andere definitie van ‘belastingschade’
o HR: het antwoord op de vraag of er een ovk tot stand is gekomen hangt af
van wat beide partijen over en weer hebben verklaard en uit elkaars
verklaringen hebben afgeleid
o Mocht de ene partij de ander zo begrijpen als hij deed?

Over en weer-formule:
 Bij de uitleg van contractsbepalingen komt het aan op de zin die partijen over en
weer redelijkerwijs aan de bepalingen mochten toekennen en van elkaar mochten
verwachten
Aanvulling door wet, gewoonte en redelijkheid en bilijkheid:
 Art. 6:248 lid 1 BW: overeenkomst brengt naast partijafspraak ook rechtsgevolgen
mee welke naar haar aard voortvloeien uit de:
o Wet
 Aanvullend recht
 Maar: verbintenissenrecht kent ook dwingend recht
o Gewoonte
o Redelijkheid en bilijkheid

, 
Niet alles is te regelen – praktijk is rijker dan de fantasie van
algemene voorwaarden
 Bovenstaande vullen rechtsgevolgen aan bij leemtes
Redelijkheid en bilijkheid:
 Ongeschreven recht
 Vormen samen één begrip
 Schuldeiser en schuldenaar moeten over en weer handelen als redelijke mensen en
houden rekening met elkaars gerechtvaardigde belangen
Aanvullende werking van de redelijkheid en bilijkheid:
 Ziekenfonds:
o Overeenkomst ziektekostenverzekeraar en apotheekhoudende huisarts; arts
werd medewerker verzekeraar
o Verzekeraar verwijt arts dat hij wanprestatie pleegt  wil beëindiging ovk
o Overeenkomst aangegaan voor onbepaalde duur en rept geen woord over
beëindiging
o Uit redelijkheid en bilijkheid kan voortvloeien dat ovk voor beëindiging vatbaar
is
o HR: ziekenfonds is bevoegd tot beëindiging ovk
 Let op: het is niet de rechter die de ovk aanvult.
Beperkende werking van de redelijkheid en bilijkheid:
 Ook wel derogerende werking
 Art. 6:248 lid 2 BW: een regel uit de ovk is niet van toepassing als dit naar
maatstaven van redelijkheid en bilijkheid onaanvaardbaar is
 Saladin-HBU: erkenning dat redelijkheid en bilijkheid beperkend kunnen werken
o HBU raadt Saladin transactie aan als safe, Saladin lijdt veel verlies
o HBU aangesproken wegens wanprestatie
o HBU beroept zich op exoneratiebeding (sluit aansprakelijkheid uit)
o HR: soms kan geen beroep op exoneratiebeding worden gedaan, afhankelijk
van:
 Zwaarte schuld mede in verband met aard en ernst belangen
 Aard en inhoud ovk
 Maatschappelijke positie en onderlinge verhouding partijen
 Totstandkoming beding
 Mate waarin wederpartij zich van de strekking van het beding bewust
was
o HR: HBU kon beroep op exoneratiebeding doen

Onvoorziene omstandigheden:
 Pacta sunt servanda  i.b. moet men nakomen waartoe men zich door het sluiten
van een ovk heeft verplicht
 Soms: na het sluiten van de ovk wijzigen de omstandigheden aanzienlijk 
onverkort aan de ovk houden?
 Art. 6:258 BW: rechter mag i.g.v. onvoorziene omstandigheden ovk wijzigen of
(gedeeltelijk) ontbinden
Wijziging en ontbinding door de rechter bij onvoorziene omstandigheden: