Samenvatting Burgerlijk recht - H16 vermogensrecht nrs. 382 - 459

Burgerlijk recht – Zwaartepunten van het vermogensrecht nrs. 382-459
Nietig en vernietigbaar:
 Nietig  de overeenkomst is van begin af aan ongeldig
o Vanaf het begin ontbreken de beoogde rechtsgevolgen
o Soms: partiële nietigheid (voor een bepaald gedeelte nietig)
o Relatieve nietigheid  ovk is slechts voor bepaalde derden krachteloos
o Beoogde rechtsgevolgen in het geheel ongewenst geacht
 Vernietigbaar  geldige ovk die kan worden vernietigd
o Terugwerkende
o Eén van de bij de ovk betrokken partijen beschermen

4 bronnen van nietigheid en vernietigbaarheid van overeenkomsten:
1. Wijze van totstandkoming
2. Persoon van de contractant
a. Handelingsonbekwaamheid
3. Vorm
a. Uitgangspunt: sluiten ovk is vormvrij
4. Inhoud
a. Contractsvrijheid  partijen mogen regelen wat zij willen regelen
Wilsgebrek:
 Wilsgebrek  ovk is geldig tot stand gekomen, maar wil is op gebrekkige wijze gevormd
 Ovk is vernietigbaar
 4 in de wet geregelde wilsgebreken:
o Bedreiging
o Bedrog
o Misbruik van omstandigheden
o Dwaling

Dwaling:
 Dwaling  het onbreken van een juiste voorstelling van zaken
o Niet weten van bepaalde feiten
o Onjuiste voorstelling over bepaalde feiten
 Nadere vereisten:
o Causaal verband tussen sluiten ovk en onjuiste voorstelling  ovk moet bij juiste
voorstelling niet gesloten zijn
o Sprake van één van de gevallen uit lid 1
 Uitzonderingen uit lid 2 (dwaling voor risico dwalende – ontnemen beroep op dwaling):
o Dwaling betreft uitsluitend toekomstige omstandigheid
 Moet omstandigheid betreffen die bij sluiten ovk betrokken was
o Dwaling behoort voor rekening dwalende te blijven vanwege aard / omstandigheden
 Indien dwalingskans in overeenkomst is verdisconteerd
Gevallen uit lid 1:
 Dwaling door inlichting wederpartij, Booy-Wisman:
o Wisman koopt kraanwagen
o Booy zegt dat Wisman kentekenbewijs kan krijgen

, oRijksdienst weigert kentekenbewijs
oWisman vordert vernietiging koop
oHR: wederpartij mag op mededelingen ander vertrouwen
oKenbaarheid vereist (dwaling  vernietigbaarheid indien het voor de wederpartij van
de dwalende kenbaar was dat de dwalende de ovk anders niet had gesloten)
 Wederpartij had de dwalende uit de droom moeten helpen:
o Bijv. houtzager koopt grond met kapverbod; moet je zeggen
o Wederpartij hoeft niet bekend te zijn met de dwaling, wel met het feit dat het om een
essentiële eigenschap gaat
 Beide partijen hebben gedwaald:
o Wederpartij had dezelfde onjuiste veronderstelling
o Alleen vernietigbaarheid als wederpartij bij juiste voorstelling van zaken reden had
gehad te betwijfelen dat dwalende ovk zou sluiten
De in het verkeer geldende opvattingen: onderzoeksplicht:
 Onderzoeksplicht  dwalende moet voldoende onderzoek hebben verricht om dwaling te
voorkomen
o I.b. mag je afgaan op mededeling wederpartij
o I.b. heeft wederpartij geen beroep op onvoldoende onderzoek dwalende wanneer zij
dwalende uit de droom had kunnen helpen
 Onverschoonbare dwaling voor rekening dwaler
o Onverschoonbare dwaling  te naïef / ondoordacht / spontaan

De in het verkeer geldende opvattingen: verkopersdwaling:
 Verkopersdwaling komt voor de rekening van de dwalende verkoper
o De kantharos van Stevensweerd: A verkoopt Grieks-Romeinse beker aan museum
zonder dat te weten, A vordert vernietiging o.g.v. dwaling
Omstandigheden van het geval:
 Omstandigheden geval kunnen dwaling voor rekening dwaler laten
 Bijv.: eigen deskundigheid van de dwalende
 Hilders-de Galan: Galan tipt Hilders over pand, Hilders zal hem betalen als transactie lukt;
huurder is alleen tegen lagere prijs te verkrijgen, Hilders weigert Galan te betalen. Dwaling
voor rekening Hilders, want zelf expert in onroerend goed behoort markt te kennen.
Samenloop dwaling en wanprestatie:
 Wanprestatie  een aan de schuldenaar toe te rekenen tekortkoming in de nakoming van
een verbintenis
 Soms: koop zowel te vernietigen o.g.v. dwaling als wanprestatie
o Wanprestatie makkelijker te bewijzen
o Wanprestatie biedt mogelijkheid tot schadevergoeding
o Bij faillissement dwaling, want revindicatie vanwege gebrek geldige titel
(terugwerkende kracht) i.p.v. wanprestatie die leidt tot ontbinding
Samenvatting dwaling:
 Overeenkomst onder invloed van onjuiste voorstelling gesloten
 Dwaling m.b.t. essentiële omstandigheid
 Eén van de in 6:228 lid 1 genoemde gevallen:
o Dwaling te wijten aan inlichting wederpartij