Burgerlijk recht 1 Hoorcolleges week 5

Burgerlijk recht – Hoorcollege week 5
Algemeen:
 Wat is het verschil tussen goederenrecht en verbintenissenrecht?
 Welke onderwerpen komen de volgende weken aan de orde?
Goederenrecht en verbintenissenrecht:
 Goederenrecht:
o Verhouding tussen Persoon en Goed (P-G)
 Verbintenissenrecht:
o Verhouding tussen Persoon en Persoon (P-P)

Goederenrecht:
 Hoe verkrijgt A de eigendom van het huis van B?
 Hoe vestigt bank B een pandrecht op de auto van C?
 Hoe verliest D het bezit van zijn kat?
 E heeft een vruchtgebruik op de tuin van F. Is hij bevoegd dit over te dragen aan G?
 Gesloten systeem  je moet het doen met de beperkte rechten die in de wet staan (ex art.
3:81 BW)
Verbintenissenrecht:
 Hoe sluiten A en B een koopovereenkomst?
 C rijdt D aan met zijn fiets, is C jegens D aansprakelijk?
 E maakt dokterskosten ten behoeve van de kat van F, kan hij deze terugkrijgen van F?
 Gaat meer om hoe men zich in het maatschappelijk verkeer t.o.v. elkaar gedraagt – ethiek van
het sociaal verkeer
 Open stelsel  de verbintenis moet passen binnen het wettelijk stelsel (art. 6:1 BW)
Vijf bronnen van verbintenissen (onthouden!):
1. Overeenkomst (6:213 e.v.)
2. Onrechtmatige daad (6:162)
3. Zaakwaarneming (6:198)
4. Onverschuldigde betaling (6:203)
5. Ongerechtvaardigde verrijking (6:212)
Onderwerpen van dit college:
 Beginselen van het overeenkomstenrecht
 Hoe sluit je een overeenkomst?
 Wat kan er mis gaan?
 Samenvatting

Beginselen
Goederenrecht Contractenrecht
Rechtszekerheid Autonomie
Vormvereisten Vormvrijheid
Overeenkomsten zijn bindend
Beginsel 1: Autonomie
 Autonomie / contractsvrijheid / zelfbeschikking

, o Vrijheid om (niet) te contracteren
o Vrijheid om inhoud overeenkomst te bepalen
 Dwerg wil geld verdienen  Franse zaak waarin een dwerg met dwergwerpen geld verdient
(strijd met de menselijke waardigheid, maar dwerg dacht hier anders over), uiteindelijk
verboden
o Autonomie staat op gespannen voet met andere beginselen (mensenrechten)

Grenzen aan contractsvrijheid:
 Andere vb: verkoop baby’s of organen
 Arbeidsovereenkomst, huurovereenkomst, openbaar vervoer, gas, water, elektriciteit,
publiekrecht (bv. mededingingsrecht) consumentenbescherming
 Onderscheid tussen B2B (business to business – contractsvrijheid) en B2C (business to
consument – dwingend recht)
Beginsel 2: Vormvrijheid / consensualisme
 Enkele wilsovereenstemming is voldoende, 3:37 lid 1 (als partijen het eens zijn is er een
overeenkomst  er hoeft niks ondertekend te worden o.i.d., als ze het eens zijn is het goed)
 Er zijn uitzonderingen, bv.:
o Vereiste van schriftelijkheid, bv. art. 7:2 lid 1
 Waarom vormvrijheid?
Beginsel 3: bindende kracht overeenkomsten
 Evident
 Echter: ontbindingsrecht (6:2300 en 7:2 lid 2)
Wat is de basis van een overeenkomst?
 Oude buitenlandse uitspraak:
o Bedrijf A onderhandelt met bedrijf B over de koop van haakjöringshöd
o Ze worden het eens over de prijs, de hoeveelheid en de tijdstip van de levering
o Er is dus een overeenkomst, maar... wat betekent haakjöringshöd?
o Is er een overeenkomst tussen A en B gesloten en wat houdt die dan in?
 Haakjöringshöd is haaienvlees, maar de partijen waren het eens over walvisvlees
o Maar: walvisvlees is veel duurder dan haaienvlees, koper vond het dus niet leuk 
geldt nu wat er letterlijk staat of wat partijen echt bedoelden?
o Antwoord: wilsniveau geldt

2 niveau’s:
1. Tekstuele niveau
2. Wilsniveau

Hoe sluit je een overeenkomst?
Hoe sluit je een overeenkomst?
 Art. 6:217: hoofdregel: aanbod en aanvaarding
o Soms bijzondere regels, bijv. art. 6:160 lid 2, 7:175 lid 2
 Aanbod / aanvaarding-model is een abstractie
o “Ik doe u een aanbod” “ik aanvaard dat”  het is soms impliciet
o Afleiden uit de situatie