NAH en arbeidsparticipatie
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
NAH en arbeidsparticipatie 1
Inhoudsopgave 2
Startpagina - NAH en arbeidsparticipatie 3
Acute fase bij NAH 5
Herstelfase: voorspellen terugkeer naar werk bij NAH 8
Herstelfase: interventies arbeidsparticipatie bij NAH 18
Bijna aan het werk bij NAH 36
Lange termijnfase bij NAH 41
Sociale zekerheid bij NAH 46
Geen werkgever bij NAH 57
Zelfstandig ondernemers en ZZP’ers bij NAH 59
Zieke voormalig werknemers met NAH (die vallen onder het vangnet van de Ziektewet) 66
Gedeeltelijk arbeidsongeschikt (35 tot 80%) bij NAH 73
Personen in de bijstand bij NAH 76
,NAH en arbeidsparticipatie
Startpagina - NAH en arbeidsparticipatie
Waar gaat deze richtlijn over?
Personen met een NAH met een niet-progressief verloop, waarbij na een acuut of subacuut begin de nadruk
ligt op herstel van functioneren. Dit omvat beschadiging van de hersenen, door een neuroloog
gediagnosticeerd, door een hersenbloeding en herseninfarct (inclusief TIA waarvan later blijkt dat er toch
blijvende schade is), door een hersentrauma (inclusief licht traumatisch hersenletsel), door een
hersenontsteking ten gevolge van een bacteriële of virale infectie of een auto-immuun aandoening, door
hypoxie als gevolg van bijvoorbeeld een hartstilstand, door intoxicatie of door een laaggradige hersentumor.
Verder dient er een relatie te zijn tussen het functioneren, klinisch beeld en het hersenletsel en betreft het
personen die een relatie tot werk hebben of wensen.
De fase waarin de persoon met NAH verkeert, vormt de basis voor de opbouw van de richtlijn. De volgende
onderwerpen komen aan de orde:
Aanbevelingen in acute fase, herstelfase, bijna-aan-het-werk fase en de lange termijnfase.
Voorspellen terugkeer naar werk
Interventies t.a.v. arbeidsparticipatie
Informatie en aanbevelingen rond sociale zekerheid, zoals Wet Verbetering Poortwachter, (de gevolgen
van) Wet Werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) beoordeling en de Participatiewet (breder
toepasbaar dan alleen patiënten met NAH)
Informatie en adviezen indien de persoon met NAH geen werkgever heeft
Zie ‘Algemene inleiding’ in de bijlage voor meer informatie over de verschillende fasen.
Beoogde gebruikers van de richtlijn
Personen met NAH, revalidatieartsen, verzekeringsartsen, bedrijfsartsen, neurologen, huisartsen, POH(-GGZ),
(neuro)psychologen, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, logopedisten, psychiaters, arbeidsdeskundigen,
jobcoaches, re-integratieprofessionals en personen rondom de persoon met NAH die betrokken zijn bij de re-
integratie, maatschappelijk werkenden, physician assistants, verpleegkundig specialisten en (gespecialiseerd)
verpleegkundigen.
Voor patiënten
In Nederland leven naar schatting ruim 600.000 mensen met een vorm van niet-aangeboren hersenletsel
(NAH). Een groot deel van de mensen zijn tussen de 18 en de 67 jaar. Uit cijfers van UWV blijkt dat in maart
2020 bijna 19.000 mensen met NAH een WIA of Wajong uitkering ontvingen. Hoeveel mensen in Nederland
in staat zijn terug te keren naar werk na NAH, weten we niet. Wereldwijd blijkt ongeveer 40% van de mensen
binnen twee jaar terug te keren naar eigen, aangepast of ander werk (van Velzen, 2009).
Zie ook de informatie op Thuisarts.nl:
Ik heb hersenschade en wil (weer) gaan werken
Ik heb hersenschade en ik heb problemen op mijn werk
Ik heb hersenschade en ik kan niet meer werken
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/82
, NAH en arbeidsparticipatie
Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?
Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van De Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA). De
richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire werkgroep met vertegenwoordigers vanuit de
revalidatieartsen, verzekeringsgeneeskundigen, bedrijfsgeneeskundigen, huisartsen, verpleegkundigen,
jobcoaches, neurologen, ergotherapeuten, psychologen, arbeidsdeskundigen en ervaringsdeskundigen. Op
grond van gesprekken met verschillende vertegenwoordigers van de patiëntenverenigingen zijn knelpunten
vastgesteld. Deze zijn in de richtlijn aan de orde worden gesteld.
Toepassen
In de bijlage van module ‘Sociale Zekerheid’ vindt u een schematisch overzicht van de belangrijke momenten
t.a.v. Wet Verbetering Poortwachter.
In de bijlage van module ‘Geen werkgever’ vindt u een schematisch overzicht van de verantwoordelijke
instanties.
Status van de richtlijn
De autorisatiedatum van de laatste herziening van de richtlijn betreft 31-03-2021. De richtlijn is toen geheel
herzien.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/82
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
NAH en arbeidsparticipatie 1
Inhoudsopgave 2
Startpagina - NAH en arbeidsparticipatie 3
Acute fase bij NAH 5
Herstelfase: voorspellen terugkeer naar werk bij NAH 8
Herstelfase: interventies arbeidsparticipatie bij NAH 18
Bijna aan het werk bij NAH 36
Lange termijnfase bij NAH 41
Sociale zekerheid bij NAH 46
Geen werkgever bij NAH 57
Zelfstandig ondernemers en ZZP’ers bij NAH 59
Zieke voormalig werknemers met NAH (die vallen onder het vangnet van de Ziektewet) 66
Gedeeltelijk arbeidsongeschikt (35 tot 80%) bij NAH 73
Personen in de bijstand bij NAH 76
,NAH en arbeidsparticipatie
Startpagina - NAH en arbeidsparticipatie
Waar gaat deze richtlijn over?
Personen met een NAH met een niet-progressief verloop, waarbij na een acuut of subacuut begin de nadruk
ligt op herstel van functioneren. Dit omvat beschadiging van de hersenen, door een neuroloog
gediagnosticeerd, door een hersenbloeding en herseninfarct (inclusief TIA waarvan later blijkt dat er toch
blijvende schade is), door een hersentrauma (inclusief licht traumatisch hersenletsel), door een
hersenontsteking ten gevolge van een bacteriële of virale infectie of een auto-immuun aandoening, door
hypoxie als gevolg van bijvoorbeeld een hartstilstand, door intoxicatie of door een laaggradige hersentumor.
Verder dient er een relatie te zijn tussen het functioneren, klinisch beeld en het hersenletsel en betreft het
personen die een relatie tot werk hebben of wensen.
De fase waarin de persoon met NAH verkeert, vormt de basis voor de opbouw van de richtlijn. De volgende
onderwerpen komen aan de orde:
Aanbevelingen in acute fase, herstelfase, bijna-aan-het-werk fase en de lange termijnfase.
Voorspellen terugkeer naar werk
Interventies t.a.v. arbeidsparticipatie
Informatie en aanbevelingen rond sociale zekerheid, zoals Wet Verbetering Poortwachter, (de gevolgen
van) Wet Werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA) beoordeling en de Participatiewet (breder
toepasbaar dan alleen patiënten met NAH)
Informatie en adviezen indien de persoon met NAH geen werkgever heeft
Zie ‘Algemene inleiding’ in de bijlage voor meer informatie over de verschillende fasen.
Beoogde gebruikers van de richtlijn
Personen met NAH, revalidatieartsen, verzekeringsartsen, bedrijfsartsen, neurologen, huisartsen, POH(-GGZ),
(neuro)psychologen, ergotherapeuten, fysiotherapeuten, logopedisten, psychiaters, arbeidsdeskundigen,
jobcoaches, re-integratieprofessionals en personen rondom de persoon met NAH die betrokken zijn bij de re-
integratie, maatschappelijk werkenden, physician assistants, verpleegkundig specialisten en (gespecialiseerd)
verpleegkundigen.
Voor patiënten
In Nederland leven naar schatting ruim 600.000 mensen met een vorm van niet-aangeboren hersenletsel
(NAH). Een groot deel van de mensen zijn tussen de 18 en de 67 jaar. Uit cijfers van UWV blijkt dat in maart
2020 bijna 19.000 mensen met NAH een WIA of Wajong uitkering ontvingen. Hoeveel mensen in Nederland
in staat zijn terug te keren naar werk na NAH, weten we niet. Wereldwijd blijkt ongeveer 40% van de mensen
binnen twee jaar terug te keren naar eigen, aangepast of ander werk (van Velzen, 2009).
Zie ook de informatie op Thuisarts.nl:
Ik heb hersenschade en wil (weer) gaan werken
Ik heb hersenschade en ik heb problemen op mijn werk
Ik heb hersenschade en ik kan niet meer werken
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/82
, NAH en arbeidsparticipatie
Hoe is de richtlijn tot stand gekomen?
Het initiatief voor deze richtlijn is afkomstig van De Nederlandse Vereniging van Revalidatieartsen (VRA). De
richtlijn is opgesteld door een multidisciplinaire werkgroep met vertegenwoordigers vanuit de
revalidatieartsen, verzekeringsgeneeskundigen, bedrijfsgeneeskundigen, huisartsen, verpleegkundigen,
jobcoaches, neurologen, ergotherapeuten, psychologen, arbeidsdeskundigen en ervaringsdeskundigen. Op
grond van gesprekken met verschillende vertegenwoordigers van de patiëntenverenigingen zijn knelpunten
vastgesteld. Deze zijn in de richtlijn aan de orde worden gesteld.
Toepassen
In de bijlage van module ‘Sociale Zekerheid’ vindt u een schematisch overzicht van de belangrijke momenten
t.a.v. Wet Verbetering Poortwachter.
In de bijlage van module ‘Geen werkgever’ vindt u een schematisch overzicht van de verantwoordelijke
instanties.
Status van de richtlijn
De autorisatiedatum van de laatste herziening van de richtlijn betreft 31-03-2021. De richtlijn is toen geheel
herzien.
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/82
