Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in
Nederland
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland 1
Inhoudsopgave 2
Inventarisatie van bestaande richtlijnen en standaarden voor wondzorg 3
Indeling van wondzorg 8
Basiswondzorg 13
Multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg 17
Competenties, opleiding en (na)scholing bij wondzorg 28
Meten van multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg 33
Bekostiging van multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg 38
,Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland
Inventarisatie van bestaande richtlijnen en standaarden voor wondzorg
Uitgangsvraag
Wat staat er in de Nederlandse medisch-specialistische richtlijnen en NHG-standaarden over
(multidisciplinaire, gespecialiseerde) wondzorg en de volgende onderdelen:
1. definities van wonden;
2. diagnostiek;
3. behandeling;
4. nazorg en preventie;
5. organisatie en implementatie van wondzorg.
Aanbeveling
Volg de aandoeningsspecifieke medisch-specialistische richtlijn(en) of NHG-standaard(en) voor de zorg voor
een wond waarvan de diagnose of het onderliggend lijden bekend is.
Overwegingen
Inventarisatie richtlijnen en standaarden
Richtlijnen over wondzorg die zich richten op de volwassen patiënt zijn geïnventariseerd en geanalyseerd om
inzicht te krijgen in (de organisatie van) wondzorg. Richtlijnen die vóór 2018 beschikbaar waren, zijn in deze
analyse meegenomen en opgenomen in tabel 1. Tevens zijn in deze tabel richtlijnen opgenomen die (naar
verwachting) in 2018 en uitkwamen zodat er een overzicht ontstaat van richtlijnen die geraadpleegd kunnen
worden voor details over wondzorg bij specifieke diagnoses/aandoeningen. Deze opsomming is niet
uitputtend.
Bij het analyseren van de richtlijnen is gekeken naar de volgende onderdelen van (wond)zorg:
definities van wonden;
diagnostiek;
behandeling;
nazorg en preventie;
organisatie en implementatie van wondzorg;
competenties van betrokken zorgverleners.
Onderstaand wordt bij elk van deze onderdelen kort samengevat wat er in de richtlijnen over beschreven
staat.
Tabel 1 Overzicht richtlijnen wondzorg meegenomen in de inventarisatie
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/40
, Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland
Richtlijn Wetenschappelijke Vereniging, jaartal
Acute wondzorg NVVH, 2013
Amputatie en prothesiologie onderste extremiteiten VRA, 2012
Cellulitis en erysipelas onderste extremiteiten NVDV, 2013
Decubitus NHG, 2015
Decubitus V&VN, 2011
Diabetes Mellitus NIV, 2014, i.o., verwacht 2018
Diabetes Mellitus type II NHG, 2013
Diabetische voet NIV, 2017
Dwarslaesierevalidatie VRA, 2017
Eerste opvang brandwondpatiënten NVVH, Ned. Brandwonden Stichting, 2014
Fasciitis necroticans NVVH, i.o., verwacht 2018
Lymfoedeem NVDV, 2014
Netwerkrichtlijn Diabetes Mellitus NIV, 2013
Necrotiserende weke deleninfecties NVVH, 2018
Oncologische ulcera IKNL, 2010
Open cruris fractuur NVVH, NVPC, 2016
Perifeer arterieel vaatlijden NVVH, 2016
Perifeer arterieel vaatlijden NHG, 2014
Ulcus cruris venosum NHG, 2010
Veneuze pathologie - varices/ulcus cruris NVDV, NVVH, 2014
venosum/compressietherapie
Zorg voor patiënten met brandwonden NVVH, Brandwondenzorg Nederland, 2017
Zorgstandaard Dwarslaesie DON, 2013
Informatie-uitwisseling tussen huisarts en specialist (HASP) NHG, 2017
Definities
Richtlijnen geven vaak definities van de specifieke aandoeningen die ze beschrijven. Er worden echter geen
overkoepelende definities van wondzorg gegeven, behalve in de richtlijn Acute wondzorg van de NVVH
(2013) waarin een ‘complexe wond’ wordt gedefinieerd als:
Elke acute (na trauma of chirurgie) of chronische (door veneuze of arteriële insufficiëntie, decubitus, diabetes,
of maligniteit) wond die langer dan verwacht nodig heeft om te genezen, dus bij infectie, ischemie, druk,
oedeem, et cetera en daarom extra (specialistische) zorg nodig heeft.
Dit zegt nog niets over (multidisciplinaire, gespecialiseerde) wondzorg. Omdat voor het waarborgen van een
uniforme, kwalitatief goede, multidisciplinaire werkwijze binnen wondzorg van belang is dat het eenduidig is
wat er onder multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg wordt verstaan en hoe dit zich verhoudt tot
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/40
Nederland
Deze richtlijn is tot stand gekomen op initiatief van Nederlandse Vereniging voor Dermatologie en Venereologie
© 2012 - 2023 Richtlijnendatabase is een product ondersteund door het Kennisinstituut van de Federatie van Medisch Specialisten
, Inhoudsopgave
Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland 1
Inhoudsopgave 2
Inventarisatie van bestaande richtlijnen en standaarden voor wondzorg 3
Indeling van wondzorg 8
Basiswondzorg 13
Multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg 17
Competenties, opleiding en (na)scholing bij wondzorg 28
Meten van multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg 33
Bekostiging van multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg 38
,Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland
Inventarisatie van bestaande richtlijnen en standaarden voor wondzorg
Uitgangsvraag
Wat staat er in de Nederlandse medisch-specialistische richtlijnen en NHG-standaarden over
(multidisciplinaire, gespecialiseerde) wondzorg en de volgende onderdelen:
1. definities van wonden;
2. diagnostiek;
3. behandeling;
4. nazorg en preventie;
5. organisatie en implementatie van wondzorg.
Aanbeveling
Volg de aandoeningsspecifieke medisch-specialistische richtlijn(en) of NHG-standaard(en) voor de zorg voor
een wond waarvan de diagnose of het onderliggend lijden bekend is.
Overwegingen
Inventarisatie richtlijnen en standaarden
Richtlijnen over wondzorg die zich richten op de volwassen patiënt zijn geïnventariseerd en geanalyseerd om
inzicht te krijgen in (de organisatie van) wondzorg. Richtlijnen die vóór 2018 beschikbaar waren, zijn in deze
analyse meegenomen en opgenomen in tabel 1. Tevens zijn in deze tabel richtlijnen opgenomen die (naar
verwachting) in 2018 en uitkwamen zodat er een overzicht ontstaat van richtlijnen die geraadpleegd kunnen
worden voor details over wondzorg bij specifieke diagnoses/aandoeningen. Deze opsomming is niet
uitputtend.
Bij het analyseren van de richtlijnen is gekeken naar de volgende onderdelen van (wond)zorg:
definities van wonden;
diagnostiek;
behandeling;
nazorg en preventie;
organisatie en implementatie van wondzorg;
competenties van betrokken zorgverleners.
Onderstaand wordt bij elk van deze onderdelen kort samengevat wat er in de richtlijnen over beschreven
staat.
Tabel 1 Overzicht richtlijnen wondzorg meegenomen in de inventarisatie
PDF aangemaakt op 02-05-2023 3/40
, Kwaliteitsstandaard Organisatie van wondzorg in Nederland
Richtlijn Wetenschappelijke Vereniging, jaartal
Acute wondzorg NVVH, 2013
Amputatie en prothesiologie onderste extremiteiten VRA, 2012
Cellulitis en erysipelas onderste extremiteiten NVDV, 2013
Decubitus NHG, 2015
Decubitus V&VN, 2011
Diabetes Mellitus NIV, 2014, i.o., verwacht 2018
Diabetes Mellitus type II NHG, 2013
Diabetische voet NIV, 2017
Dwarslaesierevalidatie VRA, 2017
Eerste opvang brandwondpatiënten NVVH, Ned. Brandwonden Stichting, 2014
Fasciitis necroticans NVVH, i.o., verwacht 2018
Lymfoedeem NVDV, 2014
Netwerkrichtlijn Diabetes Mellitus NIV, 2013
Necrotiserende weke deleninfecties NVVH, 2018
Oncologische ulcera IKNL, 2010
Open cruris fractuur NVVH, NVPC, 2016
Perifeer arterieel vaatlijden NVVH, 2016
Perifeer arterieel vaatlijden NHG, 2014
Ulcus cruris venosum NHG, 2010
Veneuze pathologie - varices/ulcus cruris NVDV, NVVH, 2014
venosum/compressietherapie
Zorg voor patiënten met brandwonden NVVH, Brandwondenzorg Nederland, 2017
Zorgstandaard Dwarslaesie DON, 2013
Informatie-uitwisseling tussen huisarts en specialist (HASP) NHG, 2017
Definities
Richtlijnen geven vaak definities van de specifieke aandoeningen die ze beschrijven. Er worden echter geen
overkoepelende definities van wondzorg gegeven, behalve in de richtlijn Acute wondzorg van de NVVH
(2013) waarin een ‘complexe wond’ wordt gedefinieerd als:
Elke acute (na trauma of chirurgie) of chronische (door veneuze of arteriële insufficiëntie, decubitus, diabetes,
of maligniteit) wond die langer dan verwacht nodig heeft om te genezen, dus bij infectie, ischemie, druk,
oedeem, et cetera en daarom extra (specialistische) zorg nodig heeft.
Dit zegt nog niets over (multidisciplinaire, gespecialiseerde) wondzorg. Omdat voor het waarborgen van een
uniforme, kwalitatief goede, multidisciplinaire werkwijze binnen wondzorg van belang is dat het eenduidig is
wat er onder multidisciplinaire, gespecialiseerde wondzorg wordt verstaan en hoe dit zich verhoudt tot
PDF aangemaakt op 02-05-2023 4/40
