Deze pdf is gepubliceerd op 14-04-2023 om 10:35. Bekijk de meest actuele versie op
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/autisme
Autorisatiedatum 20-11-2017 Beoordelingsdatum 20-11-2017
Zorgstandaard
Autisme
, Zorgstandaard Autisme
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
2. Over autisme 8
2.1 Wat is autisme? 8
2.1.1 Wat is een autismespectrumstoornis? 8
2.1.2 Wat kenmerkt autisme? 9
2.1.3 Hoe vaak komt autisme voor? 10
2.1.4 Kenmerken van autisme in relatie tot de opvoedsituatie 11
2.1.5 Autisme in relatie tot veelvoorkomende bijkomende klachten en diagnoses 13
2.2 Hoe ontstaat autisme en hoe verloopt het? 14
2.2.1 Beloop van autisme gedurende de levensloop 15
2.2.2 Kenmerken van autisme in relatie tot levensfasen 16
2.2.3 Levensloopbenadering 17
3. Signalering, vroege onderkenning en preventie 19
3.1 De vier fasen van het zorgproces 19
3.1.1 Schema: Het behandelproces bij autisme op hoofdlijnen 19
3.1.2 Vroege onderkenning (fase 1 en 2) 20
3.1.3 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij vroege onderkenning en diagnostiek 21
3.2 Eerste signalen in sociale domein of thuisomgeving (fase 1) 21
3.2.1 Voorbeelden van eerste signalen per levensfase 22
3.2.2 Wat kunnen patiënt en naasten zelf doen? 23
3.2.3 Wat kunnen betrokken (zorg)professionals doen? 24
3.2.4 Wat te doen bij zorgmijding? 25
3.2.5 Besluit: wel of niet signalen laten duiden door erkende verwijzer (fase 2) 25
3.3 Vroege onderkenning (fase 2) 26
3.3.1 Vroege onderkenning bij jonge kinderen (0-4 jaar) door Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 27
3.3.2 Vroege onderkenning bij jeugd in basisschoolleeftijd en puberteit (4-19 jaar) door JGZ 28
3.3.3 Case-identification bij volwassenen en ouderen 28
3.3.4 Onderkenning van autisme bij meisjes en vrouwen 29
3.3.5 Besluit: wel of niet handelingsgericht en classificerend diagnosetraject starten (fase 3) 30
3.4 Preventie 30
3.4.1 Preventie vanuit jeugdgezondheidszorg (jeugd) 31
3.4.2 Preventie vanuit het sociale domein (alle leeftijden) 31
3.4.3 Preventie vanuit de ggz (alle leeftijden) 31
3.4.4 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij preventie en crisiszorg 32
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:35 2
, Zorgstandaard Autisme
4. Diagnostiek en monitoring 33
4.1 Handelingsgerichte diagnostiek (fase 3) 33
4.2 Classificerende diagnostiek (fase 3) 34
4.2.1 Wanneer wordt de classificatie autisme gegeven? 35
4.3 Aanvullend onderzoek en second opinion 35
4.3.1 Aanvullend vaktherapeutisch diagnostisch onderzoek 35
4.3.2 Second opinion 36
4.4 Follow-up diagnostiek (fase 4) 37
4.5 Doorlooptijd van de diagnostiek (fase 3 en 4) 37
4.6 Monitoring en evaluatie van zorg 37
4.6.1 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij zorgevaluatie en kwaliteitsbeleid 38
5. Behandeling en begeleiding 39
5.1 Zelfmanagement 39
5.1.1 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij zelfmanagement in het zorgproces 39
5.2 (Op- en afschalen van) interventies bij autisme 39
5.2.1 Zorg op maat 41
5.2.2 Sociale netwerkanalyse 41
5.2.3 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij behandeling en begeleiding 41
5.3 Psycho-educatie 42
5.3.1 Focus van psycho-educatie per levensfase 43
5.4 Eerste stap interventies 44
5.4.1 Focus van eerste stap interventies per levensfase 45
5.5 Tweede stap interventies: psychosociale, psychotherapeutische en stress reducerende behandelingen 46
5.5.1 Focus van psychosociale,- therapeutische en stress-reducerende interventies per levensfase 48
5.5.2 Innovatieve en experimentele behandelingen 50
5.6 Tweede stap interventies: medicamenteuze behandeling 50
5.6.1 Inzet van medicatie per levensfase 50
5.6.2 Combinatiebehandeling 51
5.7 Tweede stap interventies: vaktherapie 51
5.8 Derde stap interventies: opschalen naar (hoog)gespecialiseerde GGz 52
5.8.1 Derde stap (b): langdurige zorg (ggz, andere zorgsector of sociaal domein) 52
5.9 Derde stap interventies: langdurige zorg 53
5.10 Behandeling van comorbiditeit 53
6. Herstel, participatie en re-integratie 54
6.1 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij herstel, participatie en re-integratie 54
6.2 Herstel 54
6.3 Participatie 55
6.3.1 Inleiding 55
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:35 3
, Zorgstandaard Autisme
6.3.2 Continuïteit van zorg en warme overdracht binnen ketenzorg 56
6.3.3 Levensloopbegeleiding bij zingeving en herstel 56
6.3.4 Ondersteuning van het gezin en/of de partner 58
6.4 Re-integratie 59
6.4.1 Handvatten om zelfmanagement te versterken 59
7. Samenhang met andere standaarden 60
7.1 Samenhang met andere standaarden 60
7.2 Samenhang in signalering, diagnostiek en behandeling 60
7.3 Samenhang met individueel zorgplan en behandeling 61
7.4 Samenhang met ondersteuning bij herstel, participatie en re-integratie 61
8. Organisatie van zorg 62
8.1 Zorgstandaard onafhankelijk aspecten 62
8.1.1 Echelonering en gepast gebruik 62
8.1.2 Regiebehandelaar 63
8.1.3 Overdracht en consultatie 63
8.1.4 Informatie-uitwisseling 64
8.1.5 Toegankelijkheid 64
8.1.6 Keuzevrijheid 64
8.1.7 Onafhankelijke patiëntondersteuning 65
8.1.8 Privacy 66
8.2 Zorgstandaard afhankelijke aspecten 67
8.2.1 Zorg op maat op basis van gezamenlijke besluitvorming 67
8.2.2 Competenties van diagnosticus en zorgprofessionals 70
8.2.3 Continuïteit en ketenzorg 71
8.3 Kwaliteitsbeleid 72
8.3.1 Landelijk kwaliteitsstatuut GGZ 72
8.3.2 Bij- en nascholing 72
8.3.3 Intervisie 72
8.3.4 Eisen aan praktijkvoering 72
8.3.5 Beroepscode, klachtrecht en tuchtrecht 73
8.4 Kosteneffectiviteit en doelmatige zorg 73
8.5 Financiering 73
8.5.1 Algemeen 73
8.5.2 Specifiek 74
9. Kwaliteitsindicatoren 75
9.1 Inleiding 75
9.2 Uitkomstindicatoren 75
9.2.1 Inleiding 75
9.2.2 Veelgebruikte meetinstrumenten voor de monitoring van uitkomstindicatoren 76
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:35 4
www.ggzstandaarden.nlhttps://www.ggzstandaarden.nl/zorgstandaarden/autisme
Autorisatiedatum 20-11-2017 Beoordelingsdatum 20-11-2017
Zorgstandaard
Autisme
, Zorgstandaard Autisme
Inhoudsopgave
Inhoudsopgave 2
1. Introductie 7
1.1 Introductie 7
2. Over autisme 8
2.1 Wat is autisme? 8
2.1.1 Wat is een autismespectrumstoornis? 8
2.1.2 Wat kenmerkt autisme? 9
2.1.3 Hoe vaak komt autisme voor? 10
2.1.4 Kenmerken van autisme in relatie tot de opvoedsituatie 11
2.1.5 Autisme in relatie tot veelvoorkomende bijkomende klachten en diagnoses 13
2.2 Hoe ontstaat autisme en hoe verloopt het? 14
2.2.1 Beloop van autisme gedurende de levensloop 15
2.2.2 Kenmerken van autisme in relatie tot levensfasen 16
2.2.3 Levensloopbenadering 17
3. Signalering, vroege onderkenning en preventie 19
3.1 De vier fasen van het zorgproces 19
3.1.1 Schema: Het behandelproces bij autisme op hoofdlijnen 19
3.1.2 Vroege onderkenning (fase 1 en 2) 20
3.1.3 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij vroege onderkenning en diagnostiek 21
3.2 Eerste signalen in sociale domein of thuisomgeving (fase 1) 21
3.2.1 Voorbeelden van eerste signalen per levensfase 22
3.2.2 Wat kunnen patiënt en naasten zelf doen? 23
3.2.3 Wat kunnen betrokken (zorg)professionals doen? 24
3.2.4 Wat te doen bij zorgmijding? 25
3.2.5 Besluit: wel of niet signalen laten duiden door erkende verwijzer (fase 2) 25
3.3 Vroege onderkenning (fase 2) 26
3.3.1 Vroege onderkenning bij jonge kinderen (0-4 jaar) door Jeugdgezondheidszorg (JGZ) 27
3.3.2 Vroege onderkenning bij jeugd in basisschoolleeftijd en puberteit (4-19 jaar) door JGZ 28
3.3.3 Case-identification bij volwassenen en ouderen 28
3.3.4 Onderkenning van autisme bij meisjes en vrouwen 29
3.3.5 Besluit: wel of niet handelingsgericht en classificerend diagnosetraject starten (fase 3) 30
3.4 Preventie 30
3.4.1 Preventie vanuit jeugdgezondheidszorg (jeugd) 31
3.4.2 Preventie vanuit het sociale domein (alle leeftijden) 31
3.4.3 Preventie vanuit de ggz (alle leeftijden) 31
3.4.4 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij preventie en crisiszorg 32
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:35 2
, Zorgstandaard Autisme
4. Diagnostiek en monitoring 33
4.1 Handelingsgerichte diagnostiek (fase 3) 33
4.2 Classificerende diagnostiek (fase 3) 34
4.2.1 Wanneer wordt de classificatie autisme gegeven? 35
4.3 Aanvullend onderzoek en second opinion 35
4.3.1 Aanvullend vaktherapeutisch diagnostisch onderzoek 35
4.3.2 Second opinion 36
4.4 Follow-up diagnostiek (fase 4) 37
4.5 Doorlooptijd van de diagnostiek (fase 3 en 4) 37
4.6 Monitoring en evaluatie van zorg 37
4.6.1 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij zorgevaluatie en kwaliteitsbeleid 38
5. Behandeling en begeleiding 39
5.1 Zelfmanagement 39
5.1.1 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij zelfmanagement in het zorgproces 39
5.2 (Op- en afschalen van) interventies bij autisme 39
5.2.1 Zorg op maat 41
5.2.2 Sociale netwerkanalyse 41
5.2.3 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij behandeling en begeleiding 41
5.3 Psycho-educatie 42
5.3.1 Focus van psycho-educatie per levensfase 43
5.4 Eerste stap interventies 44
5.4.1 Focus van eerste stap interventies per levensfase 45
5.5 Tweede stap interventies: psychosociale, psychotherapeutische en stress reducerende behandelingen 46
5.5.1 Focus van psychosociale,- therapeutische en stress-reducerende interventies per levensfase 48
5.5.2 Innovatieve en experimentele behandelingen 50
5.6 Tweede stap interventies: medicamenteuze behandeling 50
5.6.1 Inzet van medicatie per levensfase 50
5.6.2 Combinatiebehandeling 51
5.7 Tweede stap interventies: vaktherapie 51
5.8 Derde stap interventies: opschalen naar (hoog)gespecialiseerde GGz 52
5.8.1 Derde stap (b): langdurige zorg (ggz, andere zorgsector of sociaal domein) 52
5.9 Derde stap interventies: langdurige zorg 53
5.10 Behandeling van comorbiditeit 53
6. Herstel, participatie en re-integratie 54
6.1 Kwaliteitscriteria vanuit patiënt- en naastenperspectief bij herstel, participatie en re-integratie 54
6.2 Herstel 54
6.3 Participatie 55
6.3.1 Inleiding 55
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:35 3
, Zorgstandaard Autisme
6.3.2 Continuïteit van zorg en warme overdracht binnen ketenzorg 56
6.3.3 Levensloopbegeleiding bij zingeving en herstel 56
6.3.4 Ondersteuning van het gezin en/of de partner 58
6.4 Re-integratie 59
6.4.1 Handvatten om zelfmanagement te versterken 59
7. Samenhang met andere standaarden 60
7.1 Samenhang met andere standaarden 60
7.2 Samenhang in signalering, diagnostiek en behandeling 60
7.3 Samenhang met individueel zorgplan en behandeling 61
7.4 Samenhang met ondersteuning bij herstel, participatie en re-integratie 61
8. Organisatie van zorg 62
8.1 Zorgstandaard onafhankelijk aspecten 62
8.1.1 Echelonering en gepast gebruik 62
8.1.2 Regiebehandelaar 63
8.1.3 Overdracht en consultatie 63
8.1.4 Informatie-uitwisseling 64
8.1.5 Toegankelijkheid 64
8.1.6 Keuzevrijheid 64
8.1.7 Onafhankelijke patiëntondersteuning 65
8.1.8 Privacy 66
8.2 Zorgstandaard afhankelijke aspecten 67
8.2.1 Zorg op maat op basis van gezamenlijke besluitvorming 67
8.2.2 Competenties van diagnosticus en zorgprofessionals 70
8.2.3 Continuïteit en ketenzorg 71
8.3 Kwaliteitsbeleid 72
8.3.1 Landelijk kwaliteitsstatuut GGZ 72
8.3.2 Bij- en nascholing 72
8.3.3 Intervisie 72
8.3.4 Eisen aan praktijkvoering 72
8.3.5 Beroepscode, klachtrecht en tuchtrecht 73
8.4 Kosteneffectiviteit en doelmatige zorg 73
8.5 Financiering 73
8.5.1 Algemeen 73
8.5.2 Specifiek 74
9. Kwaliteitsindicatoren 75
9.1 Inleiding 75
9.2 Uitkomstindicatoren 75
9.2.1 Inleiding 75
9.2.2 Veelgebruikte meetinstrumenten voor de monitoring van uitkomstindicatoren 76
Deze pdf is gepubliceerd op GGZ Standaarden op 14-04-2023 om 10:35 4
